De arbeidsmigranten-paradox

De Nederlandse arbeidsmarkt was voor Corona natuurlijk al krap te noemen, maar de huidige situatie is uniek. Voor het eerst in 50 jaar zijn er meer banen dan werklozen. Het vermoeden is dat de situatie van tijdelijke aard is. Zo zal de arbeidsmigrant – die door de Covid-crisis naar huis ging – terugkeren om de minder aantrekkelijke baantjes in ons land weer op te pakken. Maar is dat wel zo? Het ontslagen horecapersoneel is vakken gaan vullen bij de Appie en veel mensen uit de culturele sector zijn inmiddels omgeschoold richting zorg- en onderwijsbanen. Is ‘onze’ arbeidsmigrant ook andere dingen gaan doen?

Als iemand zicht heeft op deze fluïde en vaak onzichtbare groep, is dat Willem Weggeman van Homeflex wel. Homeflex is een commerciële marktpartij die met name huisvesting voor arbeidsmigranten verhuurt, ontwikkelt en beheert. En gelukkig, volgens Weggeman neemt het aantal arbeidsmigranten weer gestaag toe. De economie draait alweer op volle toeren en we hebben de arbeidsmigrant harder nodig dan ooit. We kopen veel meer online dan voor Corona. En wie is dag en nacht in de weer om te zorgen dat uw pakketje op tijd meegaat met de bezorger? U voelt hem al aankomen… Weggeman ziet in diverse gemeenten blokkendozen verrijzen om deze digitale koophonger te bedienen. Wat hem daarbij opvalt is dat deze gemeenten ondertussen niet bezig zijn met huisvesting voor de arbeidsmigranten die in deze 24-uursmachines moeten komen werken. Gemeenten hebben blijkbaar graag de lusten maar niet de lasten en schrikken onvoldoende van de enorme vervoersbewegingen die dit teweegbrengt.

Weggeman merkt dat huisvesting voor arbeidsmigranten in Coronatijd juist flink is afgenomen. Homeflex verhuurt als tussenpersoon veel huizen van kleine huiseigenaren aan arbeidsmigranten. Echter, een groot deel van deze voorraad is in Coronatijd in blinde paniek verkocht, omdat particulieren opeens geen huurinkomsten meer binnenkregen. Dit is goed nieuws voor de middeninkomens, maar minder voor de spoedzoekende arbeidsmigrant. Voorheen kon Homeflex bij gebrek aan andere huisvesting in de lente en zomer 1000 arbeidsmigranten kwijt op vakantieparken. Door het toegenomen binnenlandse toerisme is deze huisvestingsoplossing ook als sneeuw voor de zon verdwenen. En verder merkt Weggeman dat gemeenten de Covid-pandemie hebben aangegrepen om het woningtoezicht flink op te voeren: verkamering en overlast worden steviger aangepakt en nieuwe beleidsinstrumenten worden ingevoerd om huisvesting van arbeidsmigranten tegen te gaan in wijken en dorpskernen. Commissie Roemer heeft gemeenten blijkbaar wakker geschud en aangetoond hoe beroerd de huisvestingsituatie van de arbeidsmigrant vaak is in Nederland.

Het is paradoxaal: we hebben arbeidsmigranten steeds harder nodig, maar we maken het steeds minder aantrekkelijk voor ze om hier te komen. Bestaand aanbod verdwijnt en nieuw aanbod komt lastig van de grond. Elk nieuw huisvestingsproject voor arbeidsmigranten kan rekenen op grote weerstand van omwonenden, raad en/of wethouder.

Als ik een arbeidsmigrant was, dan wist ik het wel. Ik zou op zoek gaan naar een land dat mij op waarde kan schatten.

Meer informatie

  • Kennistrajecten

Steeds meer overheden voelen de urgentie om tot meer huisvesting voor arbeidsmigranten te komen. Om de paradox te doorbreken vormen zij beleid rond de doelgroep, maken regionale afspraken en gaan in gesprek met marktpartijen om concrete projecten te realiseren. Platform31 ondersteunt deze gemeenten in verschillende kennistrajecten over verankering van afspraken en opschaling van huisvestingsprojecten tot het bouwen aan draagvlak.

  • Factsheetreeks

Binnenkort start de Platform31 met een reeks factsheets over het onderwerp, met de thema’s ‘bouwen aan draagvlak’, ‘inbedding in beleid’, ‘relatie gemeente – huisvester’ en ‘samenwerking tussen overheden’, in opdracht van de provincie Zuid-Holland.
Op onze pagina Huisvesting arbeidsmigranten delen we onze kennis met u. Op de hoogte blijven? Schrijf je in voor de tweewekelijkse nieuwsbrief van Platform31 en voor de Nieuwsflits Stad en Regio.