Corporaties stop met het indikken van de sociale woningvoorraad!

Denken over buurtverval en wijkvernieuwing is terug van weggeweest! Nou ja weggeweest… Platform31 is nooit vertrokken uit ‘de wijk’. Zie als bewijs onze talloze projecten na het Grotestedenbeleid. We zijn dan ook erg verheugd met de brede discussie die is opgelaaid naar aanleiding van het onderzoeksrapport Veerkracht van corporatiebezit 2 van Aedes. Kort samengevat zeggen de onderzoekers: de leefbaarheid in Nederland verbetert, maar niet in kwetsbare wijken. Binnen steden doen de goede wijken het steeds beter en de slechte wijken het steeds slechter. Dit wordt met name verklaard door toenemende concentratie van kwetsbare groepen.

Wat opvalt in de reacties op het rapport is dat ‘passend toewijzen’ en de extramuralisering als boosdoeners worden aangewezen, oftewel vooral het Rijk krijgt de zwartepiet toegespeeld. Volgens Aedes en de diverse media neemt het aantal mensen met een lage sociaal-economische status (ses) en een psychische kwetsbaarheid schrikbarend toe in de achterstandswijken. Maar klopt dit wel? En hebben de woningcorporaties ook een aandeel in deze situatie?

Laten we even scherper kijken naar wat de onderzoekers zeggen. De concentraties van kwetsbare groepen nemen inderdaad toe, maar hun absolute aantallen nemen volgens de onderzoekers de laatste 20 jaar niet of nauwelijks toe. Het gaat om een relatieve toename. Hoe zit dit? Twee factoren zijn hierin van belang:

  1. Midden en hogere inkomensgroepen verdwijnen stapje voor stapje uit de sociale voorraad onder andere door rijksbeleid en ontwikkelingen in de koopsector;
  2. Én de sociale voorraad concentreert zich steeds meer in een beperkt aantal buurten door verkoop, sloop en liberalisatie van sociale huurwoningen door woningcorporaties.

Kortom: er is geen sprake van een tsunami aan kwetsbare mensen in kwetsbare wijken. Nee, het zijn juist de niet-kwetsbare mensen die uitstromen. Bovendien concentreren de kwetsbare mensen zich niet alleen door toewijzing, maar ook door de steeds verder concentrerende goedkope woningvoorraad.

Deze analyse verandert niks aan het feit dat we te maken hebben met afnemende leefbaarheid in kwetsbare wijken. De corporatiesector mag van mij echter wel meer hand in eigen boezem steken. Passend toewijzen en het bestrijden van goedkoop scheefwonen is weliswaar rijksbeleid, maar sloop, verkoop en liberalisering van sociale huurwoningen niet. Ook corporaties dragen dus met eigen beleid bij aan de situatie. Aan de andere kant hebben ze daarmee ook een sleutel in handen. Nu de gemengde wijk weer topprioriteit krijgt, zorg dan als corporatie dat je stopt met verkopen of liberaliseren in de wijken met weinig sociale huur. Stop het indikken van de sociale woningvoorraad. Stop het ontmengen!

Stijgende en dalende wijken

In maart publiceert Platform31 het onderzoeksrapport ‘Stijgende en dalende wijken’ waarin we antwoord geven op de vragen: Welke factoren dragen bij aan verval van kwetsbare wijken? En met welke interventies kan een negatieve ontwikkeling worden voorkomen of omgebogen? In dit onderzoek bouwen we voort op bestaande wetenschappelijke kennis en maken we een vertaling naar het huidige tijdsgewricht, na ISV, de hernieuwde Woningwet en decentralisaties in het sociaal domein. De doelstelling van dit onderzoek is bij te dragen aan de versterking van de leefbaarheid in kwetsbare wijken door bouwstenen aan te reiken voor effectieve wijkvernieuwingsaanpakken en gebiedsgerichte interventies.