Corporaties en veiligheid: ga aan de slag met integrale wijkaanpak

Het raakte me toen een moeder haar zorgen over haar dochters met tranen in de ogen uitschreeuwde. Meisjes die zich niet meer veilig voelen in hun eigen buurt. In deze buurt in Amsterdam Nieuw West durven ze niet meer alleen naar buiten. Bang voor wat ze op straat kan overkomen. Het gaf me een gevoel van onmacht. Maar ook van verantwoordelijkheid: hoe kunnen we het tij keren? Kunnen wij als corporatie hierin iets betekenen?

Veiligheid en ondermijnende criminaliteit staan op de agenda. Je hoeft de krant maar open te slaan. Maar moeten corporaties zich daar mee bezig houden? Met een tiental corporaties spraken wij – Woningstichting Rochdale – hierover tijdens een bijeenkomst van het programma Werken aan Leefbare Wijken van Platform31.

Voedingsbodem voor criminaliteit

In kwetsbare buurten zien we een opeenstapeling van sociale, financiële en emotionele problemen. Er is hoge schooluitval. Mensen leven op de armoedegrens. Er is sprake van huiselijk geweld, laaggeletterdheid, gezondheidsproblemen en werkloosheid. Een vruchtbare voedingsbodem voor criminaliteit. Vooral als criminaliteit wél kansen op economische en sociale stijging biedt die deze mensen verder nauwelijks zien. Jongeren rollen gemakkelijk de criminaliteit in. Waarom? Omdat de cadeaus en de middelen die hen worden aangeboden hen aanzien bieden. Omdat ze in het krijt staan, en loyaal willen zijn. Maar ook omdat ze gedwongen worden of onder druk staan. En ze het geld nodig hebben.

Rochdale zet primair in op preventie

Rochdale heeft veel bezit in kwetsbare buurten. Deze buurten mogen niet verder afglijden. Daarom willen we toenemende ondermijning voorkomen. We zetten primair in op preventie door een integrale wijkaanpak: samen met onze partners werken we aan sterke weerbare buurten. De veiligheid van buurtbewoners en collega’s is een belangrijk onderdeel van deze aanpak. We nemen geen actieve rol in repressie van criminele ondermijning maar zetten wel actief in op aanpak van woonfraude. We gaan niet actief zoeken naar signalen van ondermijning. Maar als we iets zien, doen we hier iets mee.

Integrale wijkaanpak

De focus moet dus liggen op preventie, daarnaast staat repressie. Niet andersom. Het perspectief van de bewoner moet centraal staan. Het draait om de mensen. Een wijkaanpak werkt alleen als drie raderen in beweging komen: Wonen, School en Werk. Deze drie zijn geïnspireerd op het Nationaal Programma Rotterdam Zuid.

De doelen van de wijkaanpak zijn buurt-overstijgend. Hoe die doelen te bereiken, verschilt per buurt. Het is belangrijk dat er eigenaarschap is bij de partijen uit de buurt. Én dat de wijkaanpak wordt gedragen door bestuurders uit gemeente, corporaties, scholen, politie, zorg en sociaal domein en bedrijven.

Wonen is onlosmakelijk verbonden met school en werk

Deelnemers van de bijeenkomst benoemden dat het vaak lastig is om écht iets in beweging te krijgen. Dat is ook zo. Het laten draaien van de raderen vraagt meerjarig commitment, daadkracht en oplossingen die soms buiten de gebaande paden gaan.

Daarom spreken we met onderwijsinstellingen, omdat met een stabiele woonsituatie meer jongeren met een diploma van school kunnen komen. En zoeken we bij vrijkomend (zorg)vastgoed naar huurders die de ruimte zó kunnen invullen dat de buurt hierdoor wordt versterkt. Dit doen we bijvoorbeeld door challenges uit te schrijven. In Amsterdam Zuid-Oost was La Casa Hofgeest de winnaar van zo’n challenge. Een samenwerking van verschillende organisaties uit de buurt die jongeren beschermd wonen biedt en een thuis zal bieden voor jongeren uit de buurt. Maar ook werken we samen met gemeente en maatschappelijk dienstverleners om huurders financieel sterk te houden. Zo kunnen we onze nieuwe huurders een budgetgesprek aanbieden, met als doel dat optimaal gebruik wordt gemaakt van mogelijke toeslagen en regelingen. Zodat de kans op schulden afneemt. En ook zetten we ons samen met partners in om de drempel om aan het werk te gaan te verlagen. En er gebeurt nog zoveel meer. Allemaal kleine ontwikkelingen die ieder hun eigen bijdrage leveren om de radarwielen van de wijkaanpak aan het draaien te krijgen.

Ga aan de slag

Ook al ligt de kerntaak van de corporatie bij het ‘wonen’, dat is geen excuus om niet bij te dragen aan wat nodig is en verbinding te leggen met ‘school’ en ‘werk’. Neem dus als corporatie je verantwoordelijkheid, zoek de verbinding, en ga aan de slag!

Over de auteur

Henrike Klok is roerganger bij woningstichting Rochdale. Rochdale biedt zo’n 80.000 mensen een thuis. Steeds vaker zijn dit huurders die op een bepaald vlak kwetsbaar zijn. Rochdale zet zich in om deze mensen goed te huisvesten. En dat is meer dan het bieden van een dak boven hun hoofd. Als roerganger jaagt Henrike de opgave die dat met zich meebrengt zowel binnen als buiten Rochdale aan. Ze bepaalt koers, verbindt en brengt mensen en organisaties in beweging.