TU Delft | Platform31 Wooncongres 2019

Toekomstbestendig wonen

De vraag naar woningen is in Nederland sterk toegenomen. Hoe zorgen we voor meer woningen van goede kwaliteit, op de juiste locatie en passend bij de financiële mogelijkheden en wensen van bewoners? Op 4 december kijken we tijdens de feestelijke tiende editie van het TU Delft|Platform31 Wooncongres tien jaar terug en tien jaar vooruit. Welke stappen zijn gezet en welke opgaven liggen nog voor ons?

Wat gaan we doen?

In het ochtendprogramma blikken we terug, trekken we lessen en kijken we vooruit. Waar staan we op het gebied van betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit? In de middag gaan we actief aan de slag om nieuwe opgaven een stap verder te brengen en discussiëren we over de werkwijzen, trends en innovaties die de woningmarkt gaan veranderen.

Programma

  • Peter Boelhouwer (TU Delft) blikt terug op de afgelopen tien jaar op de woningmarkt. Welke demografische trends zorgden voor beweging op de woningmarkt en welke opgaven zijn aangepakt? Vervolgens kijkt Boelhouwer tien jaar vooruit: hoe maken we de woningmarkt toekomstproof, welke opgaven liggen voor ons en wie is aan zet?
  • Nederland staat voor een grote verstedelijkingsopgave. Met een toename van ruim 1 miljoen huishoudens in de komende decennia is de woningvraag fors. Wat speelde er tien jaar geleden en welke lessen kunnen we daaruit trekken voor de huidige opgave? Maarten Hoorn (Platform31) biedt inzicht.
  • Welke consequenties hebben de vraagstukken van nu voor huurders? Paulus Jansen (Woonbond) gaat in op de positie van huurders en schetst de visie van de Woonbond. Wat hebben huurders nodig van professionals op de woningmarkt en hoe vertalen we dat van papier naar praktijk?
  • In het debat Toekomstbestendige woningmarkt gaan Peter Boelhouwer, Maarten Hoorn, Paulus Jansen en Cindy van de Velde (Vereniging Eigen Huis) onder leiding van dagvoorzitter Tanja Morsheim (Platform31) in gesprek over hun visie voor een toekomstbestendige woningmarkt.
  • Toine Heijmans, columnist van de Volkskrant en schrijver van o.a. ‘La Vie vinex’ sluit het ochtendprogramma af met scherpe column. Ieder jaar een groot succes!

Themasessies

In het middagprogramma bieden we u de keuze uit diverse inspirerende en praktijkgerichte themasessies.

  1. 1 miljoen nieuwe woningen: bouwen of beter benutten van de voorraad? Discussiesessie
    Welke aanpak om meer woonaanbod te creëren is het meest toekomstbestendig? Moeten we snel nieuwe woningen bouwen, of kunnen we de bestaande voorraad woningen en andere gebouwen beter benutten? Om een actieve bijdrage te leveren aan dit vraagstuk, bundelde de faculteit Bouwkunde van de TU Delft haar krachten op het gebied van onderwijs en onderzoek in het project 1M Homes. Marja Elsinga en Gerard van Bortel (TU Delft) gebruiken de eerste resultaten van dit project voor een levendige dialoog tussen woonprofessionals, beleidmakers en onderzoekers.
  2. Vergroten maatschappelijke waarde van woningcorporaties
    Discussiesessie
    Onderzoeker Guus Haest stelt dat het probleem van de betaalbaarheid in de sociale huursector wordt onderschat. Een nieuwe aanpak is nodig, waarin huurtoeslag met de overheid wordt uitgeruild tegen alle heffingen en met huurverlaging voor specifieke groepen. Dit in combinatie met een verevening van de vermogens van woningcorporaties. Want er wordt te veel getalmd: corporaties kunnen veel meer bijdragen aan diverse maatschappelijke opgaven. Over dit thema gaan Portaal, het ministerie van BZK, een universiteit, Aedes en de Woonbond graag met u in discussie. Vincent Smit (Haagse Hogeschool) leidt de discussie.
  3. Middeninkomens blijven in de knel zitten. Hoe kun je hen helpen?
    Kennissessie
    Mensen met een middeninkomen vallen al jarenlang tussen wal en schip. Te rijk voor sociale huur en te arm voor koop of particuliere huur. Het probleem is duidelijk, maar wat kunnen partijen doen om hen te helpen? Méér dan bouwen. In deze interactieve sessie verkent u samen met Frank Wassenberg (Platform31) en Peter Boelhouwer (TU Delft) maatregelen die lokale partijen kunnen nemen, variërend van het gebruik van een bestemmingsplan, voorrangsregels, financiële ondersteuning tot tijdelijke oplossingen.
  4. Integraal aan de slag: aardgasvrije én leefbare wijken
    Kennissessie
    In veel wijken die ‘van het gas af’ gaan, is de energietransitie niet de enige opgave. Daarom zet het experimentenprogramma ‘Verduurzaming kwetsbare wijken’ in op een dubbelslag: hoe kunnen we de energietransitie in wijken verbinden met het verbeteren van de leefbaarheid? In deze sessie laten Matthijs Uyterlinde (Platform31) en Anke van Hal (Nyenrode Business Universiteit) zien hoe gemeenten deze uitdaging oppakken. Gemeenten die meedoen aan het programma vertellen over hun aanpak en (praktijk)ervaringen.
  5. Sturen op kwaliteit: gemeentelijke aanpak bij nieuwbouw
    Kennissessie
    Om te voorzien in de woningbehoefte moeten veel gemeenten de komende jaren flink bijbouwen. Zo ook de gemeenten Rotterdam en Zwolle. Hoe zorgen ze ervoor dat de nieuwbouw kwalitatief goed is? Leonie Andriesse (gemeente Rotterdam) gaat in op hun nieuwe kwaliteitsbeleid en hoe daarin wordt gezocht naar een evenwicht tussen sturen en inspireren. Henrieke Selles (gemeente Zwolle) vertelt samen met een marktpartij over de samenwerking met marktpartijen bij de ontwikkeling van hun kwalitatieve verstedelijkingsvisie. Onder leiding van Tanja Morsheim (Platform31) gaan de gemeenten met u in gesprek over ervaringen, succesfactoren en valkuilen.
  6. Woningbouwprogrammering nieuwe stijl
    Kennissessie
    De huidige woningbouwprogrammering kent vele knelpunten. Hoe kunnen gemeenten een goed programma ontwikkelen dat ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt, zonder dat het de toekomstige behoefte overschrijdt? In deze sessie deelt Vera Beuzenberg (Platform31) de resultaten van de leerkring Adaptief programmeren, waarin gemeenten en provincies gezamenlijk zochten naar een manier om dit proces adaptief te organiseren. Zo kunnen mooie nieuwe kansen worden opgepakt. In de sessie vertellen een gemeente en provincie over hun nieuwe adaptieve woningbouwprogrammering.
  7. Woonwagenbeleid: opbouwen van een vertrouwensrelatie met bewoners
    Kennissessie
    In het nieuwe beleidskader voor gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid wordt gevraagd om een nadrukkelijke inzet op vertrouwen, een duurzame dialoog en een actieve en constante betrokkenheid van woonwagenbewoners. Maar hoe geef je hier als gemeente invulling aan? Bewonersparticipatie en contact met bewoners is essentieel, blijkt uit onderzoek van Roos Hoeve (RIGO) over woonwagenkamp Beukbergen in Zeist. In deze sessie schetsen Roos Hoeve en Thierry Wever (RIGO) en Ali Karataş (Platform31) de context en aanleiding van het beleidskader met onder andere het mensenrechtelijk aspect. U leert van de aanpak in Zeist en er worden betrokkenen geïnterviewd.
  8. Toekomstbestendige nieuwbouw: zet woonwensen en natuur centraal Kennissessie
    Kunnen er nieuwe binnensteden ontstaan aan stedelijke randen? In deze sessie legt Jannes van Loon (NVB Bouw) uit waarom hij denkt dat de woningbouw stagneert door de sterke voorkeur van beleidsmakers voor binnenstedelijk bouwen. Hij pleit voor nieuwe ontwerpconcepten die wel aansluiten op de woonwensen. Denk aan: natuur inclusief ontwikkelen van ruime woningen in hogere dichtheden die de grens tussen rood en groen laten vervagen. Projectontwikkelaar van Wanrooij laat met het project Eetbare Woonwijk Rijnvliet zien hoe dit werkt in de praktijk en deelt inzichten over het ontwikkelen van ruime woningen, hergebruiken van bestaande natuur en toevoegen van eetbaar groen.
  9. Circulaire woningbouw: cases, ontwikkelingen, lessen en versnelling Kennissessie
    Platform31 verzamelde dit jaar praktijkervaringen met betrekking tot circulaire woningbouw. Wouter Kersten (Platform31) en Ad Straub (TU Delft) delen inzichten uit zeventig cases, interviews met veertig experts uit de hele bouwketen en een snel groeiende hoeveelheid publicaties. U gaat met experts in gesprek over de belangrijkste patronen en krijgt inzicht in aansprekende voorbeelden, beloftevolle innovaties, mogelijke barrières en ideeën hoe daarmee om te gaan. Na afloop weet u hoe u zelf actie kunt ondernemen op dit thema.
  10. Sociaal huurakkoord in de praktijk
    Kennissessie
    Eind 2018 sloten Aedes en de Woonbond het sociaal huurakkoord. Hierin zijn afspraken vastgelegd over tijdelijke huurbevriezing of huurkorting voor lagere inkomensgroepen in de duurdere sociale huurwoningen. Tijdelijke huurkorting was in 2018 niet mogelijk. Minister Ollongren komt aan de wens van de Woonbond en Aedes tegemoet via het wetsvoorstel Huur en inkomensgrenzen. Wat staat er in het sociaal huurakkoord en in het wetsvoorstel? En hoe kunnen corporaties in 2020 invulling geven aan de tijdelijke huurkorting? Anouk Corel (Platform31) biedt inzicht.
  11. Grondbeleid na de Omgevingswet – de (on)mogelijkheden voor de woonopgave
    Kennissessie
    Met de Aanvullingswet grondeigendom wordt het grondbeleidsinstrumentarium in het systeem van de Omgevingswet gebracht. Hoewel de regering heeft aangekondigd dat deze operatie beleidsneutraal zal verlopen, worden er wijzigingen doorgevoerd die consequenties hebben voor de gemeentelijke uitvoeringspraktijk. Welke mogelijkheden biedt het nieuwe instrumentarium voor de realisatie van de woonopgave en wat zijn de beperkingen en de valkuilen? Herman de Wolff (TU Delft) brengt u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en verkent samen met u de gevolgen voor de praktijk.
  12. Tussen intramuraal- en zelfstandig wonen
    Kennissessie
    Een centraal element van het wonen in de wijk van mensen met een psychische kwetsbaarheid, zijn de woningen zelf. Wat zit er tussen intramuraal wonen en zelfstandig wonen met ambulante begeleiding in? Welke nieuwe woonvormen worden ontwikkeld en welke ontbreken wellicht nog? In deze sessie geeft Susan van Klaveren (Platform31) een overzicht van woonvormen en gaan we met elkaar in gesprek over wat nodig is aan alternatieve woonvormen.

Voor wie?

Tijdens het TU Delft|Platform31 Wooncongres 2019 brengen wij u in één dag op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen op de Nederlandse woningmarkt. Daarnaast is het Wooncongres een unieke gelegenheid om woonprofessionals die werkzaam zijn bij woningcorporaties, overheden, projectontwikkelaars, bouwondernemingen, adviesbureaus, vastgoedbeleggers en bewoners- en belangenorganisaties te ontmoeten.

Samenwerking

TU Delft en Platform31 bundelen voor dit congres de krachten. Naast vele bijdragen vanuit het veld leveren beide organisaties relevante sprekers, projecten en experimenten.

Aanmelden

Aanmelding is mogelijk via het aanmeldformulier op de website van de TU Delft. Verdere informatie is daar ook te vinden.

Opgaven

De woningmarkt ziet er anno 2019 totaal anders uit dan tien jaar geleden. We dachten dat de woningmarkt toekomstproof was. Vraag en aanbod waren in balans en ook op het gebied van leefbare wijken waren de grootste opgaven aangepakt. De kredietcrisis, de huizencrisis, de veranderende huishoudsamenstelling, de vluchtelingenstroom, de herziene Woningwet en veranderende regelgeving met betrekking tot langer zelfstandig thuis wonen, maakten de afgelopen tien jaar een stuk turbulenter dan verwacht. Wat bracht het ons en welke lessen kunnen we daaruit trekken voor de opgaven voor de toekomst? Hoe wordt de woningmarkt weer toekomstproof?

Waar staan we nu? De betaalbaarheid laat te wensen over. Koopwoningen stegen fors in prijs en zijn niet voor iedereen financieel toegankelijk. Vooral starters met een middeninkomen kunnen, met name in de Randstad, geen koopwoning vinden. Zij zijn aangewezen op (te dure) vrije sector huurwoningen. De ‘noodknop middenhuur’ van minister Ollongren moet dat een halt toe roepen. Daarmee kunnen gemeenten in regio’s met excessieve huurprijzen de aanvangshuurprijs van een vrije sectorhuurwoning maximeren. Voor huurtoeslaggerechtigden zijn de huurprijzen gemiddeld gedaald als gevolg van passend toewijzen.

Ook de beschikbaarheid op de woningmarkt laat te wensen over. De bevolking groeit veel sneller dan verwacht en de geplande woningbouwproductie wordt niet gehaald. Het gevolg hiervan is dat het woningtekort in sommige gebieden een recordhoogte heeft bereikt en ieder jaar verder oploopt.

Als het gaat om kwaliteit heeft de duurzaamheidsopgave een grote impact op hetgeen gebouwd wordt net als de toename van het aantal één- en tweepersoonshuishoudens en de groeiende vraag naar flexibele woonoplossingen. Dat resulteert in kleinere woningen op verschillende type locaties, het liefst met een lage energetische voetafdruk.

De opgaven zijn niet mis. Hoe gaan we ze aanpakken? Momenteel wordt er mede als opmaat naar het nieuwe kabinet volop nagedacht over een nieuw systeem. Verschillende organisaties – o.a. Platform31, Companen, Rigo – evalueerden de effecten van de Woningwet 2015. En vanuit verschillende hoeken werden toekomstvisies op papier gezet. Denk aan het Pleidooi en het Manifest geschreven vanuit de corporatiesector. De Woonbond publiceerde een nieuwe visie en Boelhouwer en Schiffer kwamen met voorstellen om meer aandacht te besteden aan de meerwaarde van het eigen woningbezit en starters een kans te geven. Ook vanuit politieke hoek verschijnen er regelmatig verschillende notities over de toekomstige woningmarkt.

Welke gezamenlijk visie komt er en hoe brengen we de visies van papier naar praktijk? Innovatieve ideeën en werkwijzen kunnen daarbij helpen. Tijdens dit congres belichten we – na de korte terugblik – juist innovatieve ideeën/aanpakken/werkwijzen, die een bijdrage leveren aan de woningmarkt van de toekomst.

Map for Eenhoorn Amersfoort: Barchman Wuytierslaan 2, 3818 LH Amersfoort
Wooncongres 2019 internal thumb small 1561970552

TU Delft | Platform31 Wooncongres 2019

Toekomstbestendig wonen

De TU Delft en Platform31 organiseren op woensdag 4 december 2019 de tiende editie van het wooncongres. Het thema van dit jaar: Toekomstbestendig wonen. Lees meer

U kunt zich voor het congres aanmelden via de website van de TU Delft.