OTB | Platform31 Wooncongres 2018

(ver)Dringen op de woningmarkt

Het OTB van de TU Delft en Platform31 organiseren op dinsdag 4 december 2018 voor de negende keer op rij het Wooncongres. Het thema van deze editie is: (ver)Dringen op de woningmarkt.

De recessie is voorbij. De woningvraag trok flink aan met als resultaat een nieuwe woningnood. De huizenprijzen blijven stijgen en de druk op de sociale en vrijesector huurvoorraad groeit. Er lijkt niet voor iedereen plek. Dit probleem speelt zich af in de Randstad én ook in andere provincies en krimpgemeenten. Verschillende doelgroepen vallen tussen wal en schip. Wie zijn deze doelgroepen, waardoor vallen zij tussen wal en schip en wat zijn oplossingen om hun verdringing op de woningmarkt te voorkomen?

Een deel van de oplossing is het realiseren van meer woningen. Traditionele nieuwbouw duurt lang. Snellere oplossingen om verdringing tegen te gaan en voor iedereen een plek te creëren zijn gewenst. Mogelijkheden hiervoor liggen in een efficiëntere inzet van het bestaande vastgoed. Bijvoorbeeld door hergebruik van leegstaand vastgoed, door woonruimteverdelingssystemen anders en effectief in te richten of door nieuwe vormen van huurcontracten in te zetten. De uitdagingen en mogelijke oplossingen komen tijdens het Wooncongres uitvoerig aan bod.

Programma

Vraagstukken met betrekking tot verdringing op de woningmarkt
Peter Boelhouwer (TU Delft) gaat in op de vraagstukken rondom verdringing op de woningmarkt en schetst de meest recente vraag-aanbod verhoudingen op de woningmarkt.

Het souterrain van de woningmarkt
Kwetsbare mensen die met spoed een woning zoeken, vinden vaak alleen een betaalbare woning in kwetsbare wijken, vakantieparken of krimpregio’s waar woonruimte goedkoop en snel beschikbaar is. Als ze al niet slapen bij vrienden op de bank, in de auto of op straat. In hoeverre zijn woonwijken toegerust voor deze nieuwe instroom? Moet je wel (willen) ingrijpen in een proces van concentratie of kun je beter in actie komen? En hoe dan? Wat is het perspectief voor deze groepen en hoe pakken overheden en maatschappelijke partners dit op? Frank Wassenberg (Platform31) biedt inzicht.

Experimenten voor kwaliteit van wonen
In Overijssel wordt transformatie van leegstaand vastgoed ingezet om de leefomgeving aantrekkelijk te houden. Met experimentele programma’s als ‘de Woonkeuken’ en ‘de Stadsbeweging’ maakt de provincie samen met inwoners en ondernemers werk van de complexe woonopgave. Hoe succesvol zijn deze experimenten? Wat vraagt dit van betrokken partijen? Levert dit inderdaad voldoende kwalitatieve woonruimte op?
Monique van Haaf, gedeputeerde provincie Overijssel, deelt ervaringen.

Debat: Moet er voor iedereen een plek in de stad zijn?
De woningnood is hoog en de populariteit van steden blijft groeien. In de crisisjaren is te weinig nieuwbouw gerealiseerd en de doorstroming stagneerde. Door de herziene Woningwet focussen corporaties op de sociale voorraad en verkochten ze de afgelopen jaren de duurdere sociale woningen. Ook huishoudens met een middeninkomen kunnen
in beperkte mate reageren op de sociale woningvoorraad. Wachtlijsten worden langer. Vooral in de populaire steden kunnen sommige huurders worden verdrongen. Wat vinden we daarvan, moet er voor iedereen plek zijn? Van wie is de stad?
Het debat staat onder leiding van Tanja Morsheim (Platform31)
Paulus Jansen (directeur Woonbond), Desirée Uitzetter (directeur Gebiedsontwikkeling, BPD) en Gido ten Dolle (directeur Ruimte en Economie gemeente Delft) nemen deel.

Verdringing in de Vinexwijk?
Gesproken column door Toine Heijmans, columnist de Volkskrant en schrijver van o.a. ‘La Vie Vinex’

Middagsessies

1. Middeninkomens tussen wal en schip (discussiesessie)
Nu de sociale huursector zich moet concentreren op de laagste inkomensgroepen en de prijzen van koopwoningen jaarlijks nieuwe recordhoogten bereiken, wordt de positie van de middeninkomensgroepen op de woningmarkt steeds penibeler. Wie ontfermt zich over deze omvangrijke en voor de lokale economie belangrijke groep huishoudens? Zijn het wellicht toch de corporaties die dat via hun niet-daeb bezit zouden kunnen oppakken, of zijn het de gemeenten die via bestemmingsplannen en grondkostensubsidies hun steentje kunnen bijdragen? Maar ook de markt kan via nieuwbouwproductie, opkopen en doorverhuren van koopwoningen wellicht een oplossing bieden. Allerlei mogelijke oplossingen voor dit huisvestingsvraagstuk worden bediscussieerd. Rene Goorden van de BNG Bank trapt af met een pitch. Peter Boelhouwer en Harry Boumeester (OTB) leiden deze discussiesessie in goede banen.

2. Recht op een woning of recht op wonen? (discussiesessie)
Naast een groeiend tekort aan woningen, neemt de doorstroming op de gereguleerde huursector al jaren af en de ‘wachttijden’ toe. Het leven van veel zittende huurders is dynamisch, maar zij blijven vaak zitten waar ze zitten door gebrek aan beter aanbod. Daarnaast vallen steeds meer huishoudens tussen wal en schip omdat de huurwoningmarkt niet mee beweegt met de dynamiek in hun leven. Zou het niet rechtvaardiger en effectiever zijn wanneer wetgeving en beleid gericht zouden zijn op het ‘recht op wonen’ in plaats van het ‘recht op een woning’? Hierover gaat o.a. Jeroen van der Velden (Platform31) met u in debat onder leiding van Tanja Morsheim (Platform31).

3. Weg met de wachtlijst (kennissessie)
In de huidige woonruimteverdeelsystemen is inschrijfduur vaak de bepalende factor om voor een woning in aanmerking te komen. Hierdoor is het niet altijd zo dat de huishoudens die de woningen het hardste nodig hebben, deze ook krijgen. Het levert daarnaast omvangrijke wachtlijsten met woningzoekenden op, waarvan een deel vooral inschrijfduur verzamelt en (nog) helemaal geen woning zoekt. Op verschillende plekken wordt nagedacht of al geëxperimenteerd met andere woningtoewijzingssystemen. Zo ook in de regio Amsterdam. Hierover gaan we onder begeleiding van sessieleiders Anouk Corél (Platform31) en André Ouwehand (OTB) in gesprek met Pieter Schipper (Ymere).

4. Wonen op vakantieparken: repressie versus reguleren (kennissessie)
De ontruiming van Fort Oranje heeft bloot gelegd dat een deel van de vakantieparken bevolkt wordt door een bonte verzameling aan permanente bewoners. Dit creëert soms allerhande ongewenste situaties, voor de mensen zelf, de parken en ook de gemeenten waarin deze staan. In deze sessie gaan enkele ervaringsdeskundigen onder leiding van Tineke Lupi (Platform31) in gesprek over de aanpak van dit vraagstuk, in het bijzonder het vinden van alternatieve huisvesting. Vakantieparken lijken soms het antwoord, maar lost die vorm van flexwonen wel iets op?

5. Dorpslucht maakt vrij? Jongeren op de woningmarkt in dunbevolkte gebieden (kennissessie)
Veel jongeren en starters willen graag in hun regio blijven wonen, maar kunnen hun woonwens lang niet altijd realiseren. Dit geldt ook voor jongeren op het platteland. Meer bouwen lijkt echter niet de oplossing in een ruime woningmarkt, die door vergrijzing over 20 jaar alleen maar ruimer zal zijn. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat vraag en aanbod beter bij elkaar aansluiten? Jelmer Hitzert (Fries Sociaal Planbureau) schetst de situatie op de Friese woningmarkt en vertelt over het onderzoek naar de woonbehoeften van Friese jongeren. De sessie staat onder leiding van Irene Bronsvoort (Platform31).

6. Waarde maken uit leegstand: de rol van bewoners bij hergebruik van leegstaand vastgoed (kennissessie)
Leegstaand vastgoed: welke gemeente heeft er niet mee te maken? Krimp, groei of ouderdom hebben tot gevolg dat gebouwen niet meer nodig zijn voor hun oorspronkelijke functie. Dat geldt zeker voor schoolgebouwen, buurthuizen, bibliotheken of kantoorgebouwen. In deze kennissessie laat Ali Karatas (Platform31) zien hoe gemeenten én corporaties samen met bewoners hergebruik van vastgoed kunnen bevorderen en wat dat oplevert. Met Arnoud Wierdsma (bewonersinitiatief Hart voor Heino) gaan we dieper in op het transformatieproject Hart van Heino, een idee van bewoners en ondernemers met als doel een nieuw leven voor een oud gemeentehuis.

7. Grondbeleid en behoud van het goedkope marktsegment (kennissessie)
Welke mogelijkheden zijn er om via grondbeleid te borgen dat er voor iedereen een plek blijft op de woningmarkt? Als overheden minder vaak kiezen voor actief grondbeleid zijn er minder mogelijkheden dit vanuit een eigendomspositie te doen. Dan zal samenwerking moeten worden gezocht met ontwikkelaars; biedt het bestemmingsplan en het exploitatieplan hierbij mogelijkheden? En kan je via grondbeleid voorkomen dat prijzen van woningen later alsnog stijgen? Deze sessie staat onder leiding van Willem Korthals Altes (OTB).

8. Kamergewijze verhuur en verhuur via AirBnB: concurrentie op woningmarkt (kennissessie)
Zelfstandige woonruimte ondervindt in studentensteden soms concurrentie van kamergewijze verhuur en in toeristensteden van toeristische verhuur. Ouders met geld en particuliere beleggers kopen daartoe panden op. Daardoor is de betreffende woonruimte
niet meer beschikbaar voor de doelgroep en kan een verdere stijging van woningprijzen plaatsvinden. Ook kunnen er effecten zijn op de leefbaarheid van de omliggende woningen. Wat is hier aan te doen – welke instrumenten zijn beschikbaar en wat zijn de ervaringen? Deze sessie is onder leiding van Herman de Wolff en Marja Elsinga (OTB).

9. Klein wonen: trends en ontwikkelingen (kennissessie)
Klein wonen (tiny housing, micro-appartementen) bestaat al jarenlang in de grote wereldsteden. De laatste jaren is dit fenomeen ook in Nederland duidelijk in opkomst. In deze kennissessie geeft Joris Hoekstra (OTB) een overzicht van klein wonen in het buitenland. Esther Geuting (Stec Groep) gaat in op de achtergronden van, en de vraag naar, klein wonen in Nederland. Hans Beekenkamp (RVO) illustreert het klein wonen in Nederland aan de hand van een aantal praktijkvoorbeelden.

10. Verdringing in stadswijken: de bedoeling of bedrijfsongeval? (kennissessie)
Door te investeren in woningen gaat het kwaliteits- en ook het prijsniveau omhoog. In elke stad zijn wijken aan te wijzen waar vernieuwing geleid heeft tot een (gedeeltelijke) verplaatsing van de zittende bevolking en de entree van een nieuwe, koopkrachtiger bevolking. In deze sessie gaan we na of deze verdringing de bedoeling was of gewoon een bedrijfsongeval. Hebben de stad en de wijk hierdoor een probleem of is er juist vooruitgang? Onder leiding van Vincent Smit (Haagse Hogeschool) komen casussen uit Amsterdam, Rotterdam en Den Haag voorbij.

Voor wie?

Tijdens het OTB|Platform31 Wooncongres 2018 brengen wij u in één dag op de hoogte van de belangrijkste ontwikkelingen op de Nederlandse woningmarkt. Daarnaast is het Wooncongres een unieke gelegenheid om woonprofessionals die werkzaam zijn bij woningcorporaties, overheden, projectontwikkelaars, bouwondernemingen, adviesbureaus, vastgoedbeleggers en bewoners- en belangenorganisaties te ontmoeten.

Samenwerking

OTB/TU Delft en Platform31 bundelen voor dit congres de krachten. Naast vele bijdragen vanuit het veld leveren beide organisaties relevante sprekers, projecten en experimenten.

Aanmelden

Aanmelding is mogelijk via het aanmeldformulier op de website van het OTB. Verdere informatie is daar ook te vinden.

Map for De Haagse Hogeschool, Den Haag
Wooncongres 2018 internal thumb small 1529320285

OTB | Platform31 Wooncongres 2018

(ver)Dringen op de woningmarkt

Het OTB van de TU Delft en Platform31 organiseren op dinsdag 4 december 2018 het jaarlijkse wooncongres. Het thema van deze editie is: (ver)Dringen op de woningmarkt. Lees meer

9:00-17:00 Programma

Bekijk het volledige programma van de dag hier.

U kunt zich voor het congres aanmelden via de website van het OTB.