Gelderse lessen voor provincies en gemeenten die ‘beter benutten’ willen stimuleren

Aan de slag

De aanpak moet leiden tot meer woonruimte, minder eenzaamheid, reductie van stikstof en CO2 uitstoot, minder last van netcongestie en betere benutting van schaarse ruimte.

Noor van der Have is projectleider woningendelen of splitsen bij de provincie Gelderland. ”We worden veel gebeld door gemeenten die de stap naar de uitvoering  willen maken. Wij helpen hen hierbij;  we hoeven niet meer uit te leggen wat beter benutten is, ze willen aan de slag.” Samen met een team van vijf collega’s ondersteunt Van der Have de Gelderse gemeenten en woningcorporaties. Ze ontwikkelen en delen kennis, bieden een stimuleringsregeling en helpen organisaties die echt aan de slag willen met beter benutten.

Van der Have: “Wij stimuleren gemeenten om hun regels voor woningdelen en woningsplitsen zo eenvoudig mogelijk te maken. Neem parkeren: veel gemeenten houden vast aan de bestaande normen. Wij zien echter graag dat ze die normen bij woningdelen en woningsplitsen flexibeler maken en maatwerk toepassen, om het zo makkelijker te maken voor initiatiefnemers”.

De potentie van woningsplitsen en woningdelen in beeld

Nadat de provincie deelnam aan de praktijkleergang van Platform31*) liet ze Companen de potentie van de zeven woningdeelvarianten in beeld brengen voor alle 51 Gelderse gemeenten. Daarbij is gekeken naar het vastgoedperspectief (de potentie van de woningvoorraad), het consumentenperspectief (wensen en eisen van woningeigenaren, verhuurders en investeerders) en het omgevingsperspectief (ruimtelijke en maatschappelijke kansen).

De daaruit volgende kansenkaart toont waar regulier splitsen (van 1 naar 2 kleinere woningen), splitsen van vrijstaande woningen (van 1 naar 2 of meer woningen) en woningdelen (friendscontract, kamergewijze verhuur en zachte splitsing) mogelijk is in de provincie. Deze scan wijst uit dat er in totaal theoretisch 220.000 woningen fysiek geschikt zijn om te splitsen en zo’n 365.000 woningen zich lenen voor woningdelen. Companen verwacht dat het realistisch is dat er tot en met 2030 uiteindelijk 1.200 reguliere woningen en zo’n 750 vrijstaande woningen gesplitst zullen worden. En dat er 3.000 woonruimtes ontstaan via woningdelen.

Van het ‘wat’ naar het ‘hoe’

Sinds 2026 biedt Provincie Gelderland een subsidieregeling voor woningcorporaties, woningeigenaren en gemeenten die willen splitsen, aanbouwen of optoppen. Ook is er een ‘splitsingscoach’ gestart, die  gemeenten adviseert over hoe en waar te beginnen met woningdelen en –splitsen. Ook lanceerde de provincie de publiekscampagne: ‘morgen wonen in de gebouwen van vandaag’. Met deze campgne wil de provincie de bewustwording vergroten onder bewoners, VvE’s, gemeenten en woningcorporaties over de mogelijkheden van woningsplitsen, woningdelen, optoppen doorstromen en transformatie om het woningtekort te verminderen. Met dit uitgebreide stimuleringspakket hoopt de provincie gemeenten dat extra duwtje te geven om een stap te maken van het ‘wat’ naar het ‘hoe’.

Tip voor andere provincies

De provincie wil haar kennis en ervaringen, instrumenten en praktische handvatten graag delen met provincies, gemeenten en corporaties die ook aan de slag willen met ‘beter benutten’.

Voor collega-provincies heeft Van der Have een tip: “Durf beter benutten te agenderen bij gemeenten en woningcorporaties, durf hen te enthousiasmeren en ze een helpende hand te bieden met een goed (kennis)aanbod.” Verbeterpunten voor de eigen aanpak ziet ze ook. Van der Have: “Het toevoegen van zelfstandige woningen is nog steeds leidend in het halen van de woningbouwdoelstellingen. Gedeelde woningen tellen nog niet mee, maar daar willen we wel naartoe. Een woningzoekende kan immers ook goed geholpen zijn met een kamer. Eigenlijk zouden die gewoon mee moeten tellen in de Woondeals.”

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Overheden zouden ‘achter de schermen’ beter met elkaar kunnen samenwerken, vindt Van der Have. “Beter benutten is niet van één organisatie of één partij: verschillende overheidslagen, woning-en vastgoedeigenaren hebben een rol en verantwoordelijkheid om beter benutten verder te brengen. Beleid op verschillende niveaus beïnvloedt elkaar en kan elkaar – als het goed is –versterken. Als we woningdelen bijvoorbeeld landelijk stimuleren en belemmeringen rondom toeslagen, uitkeringen, de kostendelersnorm en hypotheken wegnemen, zal dat doorwerken op gemeentelijk niveau. In onze provincie zoeken we op waar het knelt en daar proberen we oplossingen voor te bedenken. Dat doen we zo concreet mogelijk. Zo kijken we bijvoorbeeld hoe we ons versnellingsteam, dat nu vooral wordt ingezet voor nieuwbouw, meer kunnen inzetten om woningdelen en en woningsplitsen te organiseren. Op die manier proberen we beter benutten niet alleen beleidsmatig, maar ook in de praktijk verder te brengen.”