Foto: Lydia Sterrenberg
Publicatie Gezondheid en zorg Bestaanszekerheid en armoede

Bestaanszekerheid cruciaal bij aanpak gezondheidsverschillen

Handreiking voor gemeenten voor een andere manier van denken, doen en organiseren

16 april 2026
Wie gezondheidsverschillen wil verkleinen, moet bestaansonzekerheid aanpakken. Dat vraagt van gemeenten een fundamenteel andere manier van kijken, spreken en handelen. Deze handreiking laat zien hoe gemeenten bestaanszekerheid en gezondheid in samenhang kunnen aanpakken. Met concrete voorbeelden, praktische tools en aandacht voor het mensbeeld achter beleid en taalgebruik.

Auteur(s)

Margot Leegwater, Maxje van der Heijden, Noortje van Langen en Anna Hiemstra

Mensen met een lagere sociaaleconomische positie leven jaren korter en in minder goede gezondheid dan mensen met een hoge opleiding of inkomen. Dit komt vaak door de omstandigheden waarin zij opgroeien, wonen en werken. Een belangrijke oorzaak van gezondheidsproblemen is bestaansonzekerheid, doordat chronische stress letter­lijk ziekmakend is – zowel fysiek als mentaal.

Gemeenten hebben een sleutelrol bij het verkleinen van deze gezondheidsverschillen. Zij staan het dichtst bij inwoners en hebben invloed op de domeinen waar de oorzaken van gezondheidsverschillen liggen, zoals wonen, schulden, zorg en onder­wijs.

Om bestaanszekerheid en gezondheid in samenhang te kunnen aanpakken, is een fundamentele verandering nodig in hoe gemeenten denken, doen en organiseren. Dat zit hem bijvoorbeeld in het mensbeeld dat beleidsmakers onbewust hebben (veronderstellingen over wat mensen willen en kunnen, en hoe ze zich (zouden moeten) gedragen), of in hun taalgebruik, dat al dan niet aansluit bij de belevingswereld van bewoners.

Deze handreiking – een samenwerking tussen Platform31 en Pharos, vanuit het GezondIn-programma – biedt gemeenten concrete voorbeelden, tips en tools om hiermee aan de slag te gaan.

Publicatie Gezondin Pharos Platform31 Bestaanszekerheid en gezondheid

Download de publicatie 'Bestaanszekerheid en gezondheid - werken aan een structureel andere manier van denken, doen en organiseren'

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Pdf bestanden
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier
Dit veld is verborgen bij het bekijken van het formulier

Het stimuleringsprogramma GezondIn, uitgevoerd door Pharos en Platform31, helpt Nederlandse gemeenten sinds 2014 met de lokale aanpak van gezondheidsverschillen.

Contact

Margot Leegwater 06 82 00 39 63 LinkedIn

Ontvang nieuws van Platform31

Nieuws, publicaties en bijeenkomsten van Platform31 automatisch in jouw mailbox?

"*" geeft vereiste velden aan