Démiencke Brinkman – Strategisch adviseur Wonen en zorg bij de Regio Amersfoort: “Voor ons als Regio Amersfoort was de serious game onder begeleiding van Platform31 een waardevolle bijeenkomst. Met bestuurders uit het fysiek en het sociaal domein verkenden we de opgave rond de huisvesting van aandachtsgroepen in onze regio verkend. Het markeerde de start van een constructieve én uitdagende samenwerking tussen twee domeinen in een complexe maatschappelijke opgave. De deskundige en integere begeleiding gaf vertrouwen en scherpte. Op basis hiervan hebben we regionale bestuurlijke afspraken kunnen maken over een eerlijke verdeling van de huisvesting van ouderen en aandachtsgroepen in onze regio.”
Samen puzzelen aan wonen: een serious game over regionale keuzes
Van studenten en starters tot mensen die dak- of thuisloos zijn: op de krappe woningmarkt is het puzzelen om verschillende groepen woningzoekenden te huisvesten. Om die complexiteit tastbaar te maken, ontwikkelde de provincie Zuid-Holland een serious game. Spelers ervaren zij hoe lastig – en noodzakelijk – regionale samenwerking is bij het huisvesten van aandachtsgroepen.
Gemeenten moeten keuzes maken over de huisvesting van verschillende groepen woningzoekenden. Tegelijkertijd is de beschikbare ruimte beperkt en lopen belangen uiteen. Hoe kom je dan tot goede besluiten? En hoe voer je het gesprek met buurgemeenten over een eerlijke verdeling van de opgave? In de serious game stappen deelnemers in de rol van een fictieve gemeente en gaan samen op zoek naar oplossingen. Platform31 faciliteerde het spel in verschillende regio’s en begeleidde de gesprekken die uit het spel ontstaan.
Een goed gesprek als doel
Het spel geeft inzicht in belangen, dilemma’s en afwegingen rond de huisvesting van aandachtsgroepen én regulier woningzoekenden. Door het simuleren van schaarste en het naspelen van onderhandelingen en samenwerking ontstaat een beter begrip van elkaars positie. Niet alleen het eigen gemeentelijk belang staat centraal, maar ook het gezamenlijke perspectief en dat van de woningzoekende.
Het spel gaat niet om winnen maar om een goed gesprek: over kansen en knelpunten, over bestuurlijke keuzes en over wat er nodig is om regionaal tot duurzame oplossingen te komen. De deelnemers krijgen gerichte vragen die het gesprek op gang helpen en ervoor zorgen dat verschillende opties en aandachtspunten aan bod komen.
Belangen, aannames en spanningen in beeld
Deelnemers vertegenwoordigen elk één van vijf fictieve gemeenten binnen een regio. Elke gemeente heeft eigen kenmerken, voorzieningen en belangen: van een grote stad tot een groen dorp of een sterk groeiende gemeente. Op het spelbord is te zien hoeveel sociale huurwoningen en bouwgrond er beschikbaar zijn. Daarnaast zijn er fiches voor de verschillende groepen woningzoekenden, waaronder regulier woningzoekenden, studenten, arbeidsmigranten, statushouders en dak- en thuisloze mensen.
Het spel verloopt in meerdere rondes. Spelers stellen zich en hun gemeente aan elkaar voor en doen vervolgens een eerste bod: welke groepen denken zij te kunnen huisvesten? Die keuzes worden zichtbaar op het bord, waarna andere spelers vragen mogen stellen. Zo worden belangen, aannames en spanningen zichtbaar en bespreekbaar.
Vervolgens starten de onderhandelingen. Gemeenten kunnen groepen ruilen, extra groepen opnemen of juist aangeven waar grenzen liggen. Het spel eindigt met een gezamenlijke reflectie. Wat viel op? Waar botsten belangen? En welke lessen zijn bruikbaar in de dagelijkse praktijk? Uit de hulpvragen ontstaat een constructief, inhoudelijk gesprek en wordt stilgestaan bij alle mogelijkheden en aandachtspunten om de opgave op te lossen. Diezelfde vragenzijn ook te gebruiken voor het ‘echte gesprek’ in de regio.
Schaarste dwingt tot keuzes
Het spel maakt duidelijk dat schaarste dwingt tot keuzes, en dat die keuzes altijd gepaard gaan met verschillende achterliggende belangen. Deelnemers ervaren bovendien hoe snel het gesprek kan verschuiven van ‘wat kan ik’ naar ‘wat doen we samen’. Het spel nodigt dus uit om verder te kijken dan de eigen gemeentegrenzen en doelen, en laat zien hoe belangrijk vertrouwen, transparantie en samenwerking zijn. Het huisvesten van aandachtsgroepen draait daarmee niet alleen om inhoudelijke keuzes, maar vraagt ook om een degelijke procesaanpak met de verschillende partijen.
Leerinstrument en startpunt
Deze serious game is bedoeld voor beleidsmakers, bestuurders en professionals die werken aan wonen, zorg en het sociaal domein. Het spel biedt een veilige setting om te oefenen met lastige dilemma’s en helpt om complexe vraagstukken bespreekbaar te maken. Daarmee is het niet alleen een leerinstrument, maar ook een startpunt voor het echte gesprek in de regio. Door samen te spelen, ontstaat er begrip voor elkaar en ruimte voor nieuwe oplossingen.
Ook het spel spelen? Download het materiaal.