Veel stedelijke regio’s zijn hier inmiddels als volop mee bezig. De eerste stap in zo’n proces is meestal een analyse, of monitor: welke sectoren hebben groeipotentie en kunnen relatief efficiënt opereren? Welke zijn toekomstbestendig en strategisch relevant? Waar liggen op dit moment de grootste kansen en knelpunten voor ons als regio?
Kennisregio aan Zee, bestaande uit Den Haag, Delft, Leiden en Zoetermeer, aangevuld met stedelijk Rotterdam, vroeg het Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) om hen in deze analyse te ondersteunen. Het rapport met bevindingen is gratis te downloaden via de HCSS-website. Ron Stoop is één van de auteurs van het rapport. Platform31 sprak hem hierover:
“Ik denk dat prioriteren voor decentrale overheden altijd noodzakelijk is: ze kunnen hun schaarse middelen immers maar een keer inzetten. Op dit moment zie je dat het besef toeneemt dat er echt scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Zoals het Rapport Wennink helder beargumenteert: we moeten uit een ander vaatje gaan tappen.”
“In dit onderzoek lag de focus op ruimtelijke economie. We hebben eerst gekeken welke sectoren er zitten, waar de regio’s in gespecialiseerd zijn en welke waarde dit heeft. Daarbij kijken we niet alleen naar verdienvermogen, maar ook naar welke bijdrage dit levert aan een aantal transities en maatschappelijke uitdagingen – zoals de circulaire economie, maar ook de demografische transitie en gezondheidsvraagstukken die daarbij horen. Tegelijkertijd kijken we ook zorgvuldig naar randvoorwaarden als ruimte- en energiebeschikbaarheid en de potentie van de regionale arbeidsmarkt. Dit overzicht helpt bij het maken van afwegingen en keuzes die de politiek uiteindelijk moet maken.”
“In één hoofdstuk in het rapport gaan we inderdaad in op geopolitieke ontwikkelingen, zoals de technologische wedloop, de multipolaire wereldorde en de toename van interventionistisch economisch beleid. Vervolgens besteden we aandacht aan hoe de Kennisregio aan Zee daarop kan inspelen.”
“Er zijn een aantal sectoren die zowel qua verdienvermogen als qua strategische- en maatschappelijke relevantie goed scoren, zoals het farmaceutische cluster in Leiden. Dergelijke sectoren moet je echt koesteren. Verder zitten er drie universiteiten in de regio, waardoor er veel kansen liggen voor de doorontwikkeling van sleuteltechnologieën en een hoogwaardige, innovatieve maakindustrie. Bijvoorbeeld gekoppeld aan Defensie-toepassingen, zoals radars of drones. Dergelijke activiteiten zijn bovendien relatief ruimte- en energie-efficiënt. Hier zou je wat ons betreft als regio doelgericht op kunnen inzetten.”
“Gemeenten en provincies hebben een belangrijke faciliterende rol, bijvoorbeeld via ruimtelijke plannen, of door fondsen voor startups te cofinancieren. Verder is het belangrijk om als stad of regio een duidelijk verhaal te hebben over jouw toekomstvisie en dat actief uit te dragen. Op die manier organiseer je meedenkkracht vanuit burgers, het bedrijfsleven en het Rijk.”
“Het biedt een denkkader biedt over hoe je jouw eigen regio kan analyseren en kansen kan identificeren. Die analyse is belangrijk, want voortbouwen op bestaande economische of innovatieve activiteiten verhoogt de kans op succes. Tegelijkertijd moet je ook realistisch zijn in je plannen en ambities. Wees je bewust van de randvoorwaarden.”
Ron Stoop is strategisch analist bij HCSS, gespecialiseerd in geo-economie. Hij schreef dit rapport samen met Pieter-Jan Vandoren en Anna Hoefnagels.
Jorn Koelemaij is projectleider en onderzoeker bij Platform31.