banier wijkengids 2

6.8 Kennisbanken (effectieve) wijkinterventies


De afgelopen 10 jaar zijn er diverse kennisbanken ontstaan waarin waardevolle kennis wordt ondergebracht over effectieve interventies. Elk van deze kennisbanken heeft een eigen ontstaansgeschiedenis en inhoudelijke focus. Ze bevatten echter allemaal interessante wijkinterventies of methodieken toepasbaar in de wijk die in meer of mindere mate bewezen effectief zijn. Om de weg te kunnen vinden in de datajungle, staan hier een aantal databanken genoemd.


Informatie over (effectieve) wijkinterventies is te vinden in:

  1. De kennisbank Wat Werkt in de Wijk
  2. De Erkenningscommissie voor Gedragsinterventies
  3. RIVM Centrum Gezond Leven (wijkinterventies)
  4. Movisie (onderdeel Wijkontwikkeling)


De afgelopen 10 jaar zijn er diverse kennisbanken ontstaan waarin waardevolle kennis wordt ondergebracht over effectieve interventies. Elk van deze kennisbanken heeft een eigen ontstaansgeschiedenis en inhoudelijke focus. Ze bevatten echter allemaal interessante wijkinterventies of methodieken toepasbaar in de wijk die in meer of mindere mate bewezen effectief zijn. Om u weg te wijzen binnen deze datajungle, vindt u hieronder per kennisbank een beschrijving en een link naar voor de wijk relevante delen van de database.

De kennisbank Wat Werkt in de Wijk is volledig gericht op wijkinterventies. In de kennisbank is het mogelijk om op diverse manieren te zoeken door honderden wijkinterventies. Er zijn twee soorten interventiebeschrijvingen in de kennisbank opgenomen: praktijkbeschrijvingen en archetypebeschrijvingen. Een praktijkbeschrijving is een lokaal uitgevoerde project, veelal beschreven door de betrokken wijkprofessional zelf. De archetypebeschrijving is een gedegen beschrijving van een bepaald type project dat op veel plaatsen in het land wordt uitgevoerd, zoals klushuizen, skaeve huse of schuldhulpverlening. In de beschrijving van een archetype worden de werkzame bestanddelen van de interventies beschreven en verder geanalyseerd. De archetypebeschrijvingen worden ontwikkeld door effectiviteitsexperts.

Een databank waarmee hard aan de weg wordt getimmerd is Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut. Daarin bevinden zich 170 methoden die problemen met jeugd en jongeren kunnen oplossen. Een interessant deel van de databank is Communities that Care. Dit is een preventieve aanpak voor gemeentes om op wijkniveau probleemgedrag en maatschappelijke uitval van kinderen en jongeren te voorkomen of terug te dringen. Hier vindt u de interventies die in het kader van Communities that Care in de databank zijn opgenomen.

Het RIVM Centrum Gezond Leven heeft een database ontwikkeld waarin inmiddels meer dan 2000 leefstijlinterventies zijn opgenomen. Hierbinnen is een handzaam overzicht gemaakt van de door het RIVM aanbevolen wijkinterventies, gesorteerd op mate van bewezen effectiviteit. 

Movisie heeft een databank opgebouwd met voorbeelden van praktijkinterventies die worden ingezet in het brede sociale domein. In de databank is een onderdeel Wijkontwikkeling opgenomen. Hierin worden ruim dertig beproefde interventies beschreven voor de wijk, van ABCD tot Zij aan zij in de wijk.

Als afsluiting is een ontnuchterende opmerking hier op zijn plaats. Slechts een beperkt aantal interventies in de bovenstaande kennisbanken is ook daadwerkelijk wetenschappelijk bewezen effectief.