banier wijkengids 2

6.1 Waarom zou je effecten meten?


Waarom effecten meten?

  • Om de legitimiteit van een project aan te kunnen tonen
  • Om te laten zien welke resultaten er waar worden behaald
  • Om verantwoording af te leggen aan financiers en aan de doelgroep
  • Om de professionele intuïtie te scherpen
  • Om besluitvorming te voeden
  • Om van projectfinanciering te komen naar structurele financiering (voor bewezen effectieve interventies)


Drie basisvragen vóór de evaluatie

  • Wat wil ik wéten? (bij welke kennis heb jij belang en heeft de wijk belang?)
  • Wat wil ik méten? (wat zégt iets over het weten?)
  • Hóe wil ik meten? (kiezen methode en indicatoren)

Bron: Weten wat werkt? Evaluatie als basis voor succesvolle wijkaanpak. ISW (2011)


De afgelopen jaren is het steeds duidelijker geworden dat de effecten van ingrepen moeten worden gemeten, om:

  • De legitimiteit van een project aan te kunnen tonen. Om het project te verantwoorden en daarmee te kunnen bepalen wat de maatschappelijke baten, de opbrengsten voor de maatschappij zijn, moet je van elk project kunnen aantonen wat het effect is en wat het voor de samenleving oplevert.
  • Te laten zien welke resultaten in welke beleidsdomeinen worden behaald: Bestuurders en beleidsmakers, maar ook bewoners willen weten welke resultaten op welk terrein worden behaald. Burgers hebben als de resultaten overeenkomen met datgene wat hen is voorgehouden, meer vertrouwen in de overheid.
  • Verantwoording af te leggen aan financiers en aan de doelgroep. Elke financier, stichting, private partij of gemeente, wil weten wat de effecten zijn van het project. Wat heeft een investering opgeleverd? Was het de investering waard?
  • De professionele intuïtie te scherpen. Naarmate duidelijker wordt gemaakt wat effecten zijn van bepaalde projecten en ook inzichtelijk wordt wat bewezen effectief is, kunnen professionals op enig moment ‘werkzame bestanddelen’ van een project intuïtief onderscheiden. Dit blijft moeilijk als de effecten van een project niet inzichtelijk worden gemaakt. Wat werkt het beste? Onder welke omstandigheden? Voor welke doelgroep?
  • Besluitvorming te voeden en te laten zien op welke beleidsdomeinen resultaten worden gehaald. Effectmeting maakt het mogelijk om activiteiten te vergelijken in termen van effectiviteit en efficiency. Het voedt leren. Door een beter informatiebasis krijgen organisaties een beter beeld van wat wel en niet werkt. Daarnaast biedt het de mogelijkheid om een historische informatiebasis op te bouwen waardoor besluiten in de toekomst beter gefundeerd kunnen worden genomen. Binnen organisaties, maar ook binnen de sectoren als geheel.
  • Van projectfinanciering (voor innovatieve interventies) te komen naar structurele financiering (voor bewezen effectieve interventies).

Om te beginnen wil je weten wat de juiste vragen zijn om te stellen bij een goede evaluatie. De volgende basisvragen vooraf aan de evaluatie zijn daarbij van belang: