banier wijkengids 2

5.1 Het wijkactieprogramma


Een wijkactieprogramma kent als vaste componenten:

  • Wijkanalyse (wat is er aan de hand)
  • Visie (wat willen we bereiken)
  • Activiteitenprogramma (wie doet wat wanneer) en
  • Budget (wat kost het en wie betaalt)
  • Verantwoording (wat is er bereikt)

Het programma is opgavegericht en laat ruimte voor initiatieven vanuit de wijk die bijdragen aan de gestelde doelen.

Het wordt bekrachtigd door de belangrijkste partners, waaronder beslist de bewoners. En het wordt bestuurlijk vastgesteld.



Effectief en efficiënt wijkgericht werken vraagt om een wijkprogramma dat zich richt op de integrale problemen en doelstellingen. In de aanpak van de aandachtwijken werd de term wijkactieplan gebruikt. In andere steden, maar ook in andere wijken worden vaak andere namen voor de plannen gebruikt: wijkprogramma, wijkontwikkelingsplan, wijkuitvoeringsprogramma of “integraal wijkactieplan” (IWAP). De programma’s bestrijken 2 tot 4 jaar en worden bekrachtigd door de belangrijkste partners: gemeente, corporaties, politie, scholen, welzijnsinstellingen, maar beslist ook de bewoners. Het wijkactieprogramma wordt bestuurlijk vastgesteld.

In het programma moet voldoende ruimte zitten voor het honoreren van initiatieven van burgers en partijen in de wijk die een zichtbare bijdrage leveren aan de realisatie van de gestelde doelen. Samenhangende wijkenaanpak vraagt per definitie om frontlijnsturing. Het is “opgavegericht” werken. Producten en diensten worden normaal aanbodgericht ingezet, om overal in de stad een normaal serviceniveau te kunnen garanderen. Bij opgavegericht werken redeneer je vanuit de doelen en zoek je die producten en diensten die het beste bijdragen aan de realisatie van die doelen. Binnen de wijk is een team actief dat, in samenspraak met bewoners en lokale partners, de wijkanalyse en visie opstelt en vervolgens ook de ruimte krijgt om die visie te verwezenlijken.

Afspraken met de partners maken deel uit van het wijkprogramma. En het wordt bestuurlijk vastgesteld.

Tempo, besluitvaardigheid en effectiviteit worden verhoogd door ruimte te geven aan de uitvoering. Dat betekent vooraf afspraken vastleggen over randvoorwaarden als budget, mandaat en samenwerking. Gemeentelijke organisaties worden echter vaak lam gelegd door formele discussies over mandaten, bevoegdheden, verantwoordelijkheden en budgetten. Verspil daar geen tijd aan maar richt je op de inhoud en op de uitvoering. Als je vaart wil maken in de uitvoering kan het verstandig zijn om discussies uit de weg te gaan. Maak in dat geval niet te veel formele afspraken aan de voorkant maar creëer een lerende omgeving. Uitvoerders weten elkaar meestal wel te vinden, regel dus niet alles dicht op management/bestuurlijk niveau.

Inhoudelijk schuilt de kracht in de beperking, het afbakenen van de problemen die je integraal wil aanpakken van de problemen die uitstekend op de reguliere of sectorale wijze kunnen worden aangepakt. Beperk je tot de urgente, wijkspecifieke problematiek en neem die plannen in uitvoering die bijdragen aan de doelstellingen van de visie op de wijk.