banier wijkengids 2

2.4.2 Bedreigde wijken, buurten en gebieden


Cumulatie van problemen kan zich voordoen in feitelijk alle nieuwbouwwijken in of nabij grote steden die sinds de jaren ’70 zijn gebouwd: 

  • Vinex wijken
  • New towns
  • Bloemkoolwijken 

Cumulatie van problemen doet zich voor in: 

  • 40 krachtwijken en 40+ wijken
  • Gebieden met bevolkingsdaling (Krimpgebieden)

De krimpmonitor komt in 2013 uit. Ook komen er nieuwe onderzoeksresultaten beschikbaar over omslagpunten in wijken.


Preventief ingrijpen in deze wijken wordt aanbevolen om te voorkomen dat zij afzakken tot probleemwijk: geef gericht aandacht aan de bewonerssamenstelling, de woningmarktpositie, het woongedrag en het gebruik van de woning en de openbare ruimte.

Vanuit het reguliere beleid is gericht investeren in deze wijken blijvend aan de orde.


Bijzondere aandacht in de vorm van een wijkaanpak verdienen wel die wijken en gebieden in Nederland die mogelijk af dreigen te glijden. Hier op tijd bij zijn, erger voorkomen en het tij keren is het eerste devies. De alertheid op gebieden waar een cumulatie van problemen aan het ontstaan is of ontstaat, is mede door de wijkaanpak groter geworden. De kennis die hierover aanwezig is, wijst in de richting van

De kennis die hierover aanwezig is, wijst in de richting van 

  • Vinex wijken, 
  • New Towns (Een New Town of ‘geplande stad’ is een stad die zorgvuldig vooraf gepland is voordat er gebouwd wordt. Voorbeelden zijn Almere, Zoetermeer, Nieuwegein.),
  • Bloemkoolwijken (Woonerven in een boomstructuur, gebouwd vanaf de jaren ’70. De straten en autoluwe woonerven vormen aparte subwijkjes, die als bloemkoolroosjes op de hoofdwegen zijn "geplant" en doorgaans maar één toegang hebben.)

Martijn Ubink en Thijs van de Steeg verwachten op basis van hun onderzoek Bloemkoolwijken, analyse en perspectief niet dat de bloemkoolwijken de aandachtswijken van de toekomst zullen worden Ubink zegt hierover: “De kansen en bedreigingen zijn in bloemkoolwijken nog veel meer met elkaar in evenwicht en de ontwikkelingen zouden er niet toe hoeven te leiden het aandachtswijken worden.” Wel pleiten zij voor gerichte preventieve acties in de bloemkoolwijken. Om verval te voorkomen adviseren zij om aandacht te geven aan de bewonerssamenstelling, de woningmarktpositie, het woongedrag en het gebruik van de woning en de openbare ruimte.

Koos van Dijken (Platform31) en Radboud Engbersen (SEV) tonen zich sceptischer. De middenklassers die er in de jaren zeventig kwamen wonen, zijn weggetrokken. De nieuwe bewoners zijn 'kwetsbaren'. Woningen verloederen, maar ook de versnipperde stukjes groen zijn overwoekerd en worden niet gebruikt. Bovendien trekt de sterke middengroep weg uit de wijken. De toename van woonkwaliteit is er veel lager dan elders in Nederland. 

Bij hun onderzoek in negen slechte bloemkoolwijken bleek dat 50% van de huurders een huurachterstand had, maar dat ook huiseigenaren geen geld hebben om hun huis te onderhouden.

Een verontrustend filmpje naar aanleiding van beide onderzoeken.

Voor al deze wijken geldt dat de vinger goed aan de pols gehouden moet worden. Vanuit het reguliere beleid is gericht investeren in deze wijken blijvend aan de orde. Er wordt op dit moment veel onderzoek gedaan naar de jaren ‘70 wijken.