banier wijkengids 2

12.2 Wat en waar?


Topkrimpregio’s en anticipeergebieden

Nederland kent 7 ‘topkrimpregio’s’:

  • Eemsdelta en Oost Groningen, De Marne
  • Parkstad Limburg, Westelijke Mijnstreek, Maastricht/Mergelland
  • Zeeuws Vlaanderen

 


Daarnaast zijn er 16 anticipeergebieden aangewezen. In deze gebieden is tussen 2010 – 2020 en/of de periode 2020 – 2040 sprake van bevolkingsdaling en/of huishoudensdaling. Deze gebieden zijn:

  • Midden- en Noord Limburg
  • Achterhoek
  • Oost-Drenthe
  • Twente
  • Groene Hart (3 gebieden)
  • West Brabant
  • Goeree-Overflakkee, Voorne Putten en de Hoekse Waard
  • Noord-Oost en ten dele West Fryslan
  • Kop van Noord Holland
  • Schouwen-Duiveland


De komende dertig jaar treedt in grote delen van Nederland bevolkingsdaling op. In ruim een kwart van de Nederlandse gemeentes treedt een daling op van 2,5% of meer. Dit is niet per definitie slecht, het kan gemeenten kansen bieden: verbetering van de ruimtelijke kwaliteit, grotere leefbaarheid door lagere bevolkingsdichtheid, een minder overspannen woningmarkt en afnemende congestie.
Dit is echter niet de bevolkingsdaling waar over meestal wordt gesproken als dit onderwerp op tafel komt. Krimp wordt problematisch als er sprake is van substantiële en structurele bevolkings- en huishoudingsdaling in een regio. Nederland kent drie van deze regio’s:

Verschillen in bevolkingsdaling

Vanuit een landelijke invalshoek zijn er grote verschillen in bevolkingsdaling. Met name tussen het westen en de regio’s aan de grenzen van Nederland. Maar ook binnen de krimpregio’s treden verschillen op tussen landelijke gemeenten en de grotere steden, tussen kernen en zelfs tussen wijken en buurten van krimpende steden.

Omgaan met de gevolgen van bevolkingsdaling kan alleen als gemeenten’ in regionaal verband, provincies en rijk samenwerken. Daarnaast is samenwerking met maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en actieve burgers essentieel. De aard van de gevolgen maakt bovendien een integrale aanpak (vanuit verschillende partijen en ‘kolommen’) noodzakelijk.
De vergelijking met de wijkenaanpak is daarom een logische.

Gevolgen van bevolkingsdaling

De substantiële en structurele bevolkingsdaling heeft grote consequenties voor de woningmarkt, het voorzieningenniveau en het economische perspectief van deze regio’s. In deze paragraaf beschrijven we wat die gevolgen zijn.