banier wijkengids 2

12.1 Experimenten Bevolkingsdaling


Experimenten

SEV|Platform31 is in 2009 gestart met 13 Rijksexperimenten en 5 eigen experimenten op het gebied van krimp. De experimenten bevinden zich in de krimp en anticipeerregio’s: noordelijke schil van Friesland, Noordoost Groningen, Zuid Limburg en Zeeuws-Vlaanderen. In 3 jaar tijd zijn provincies, gemeenten, corporaties en bewoners aan de slag gegaan met onderwerpen zoals: integrale wijk/dorpsaanpak, woonomgevingsmaatregelen en aangepast planningsinstrumentarium. Het doel is om vernieuwende aanpakken te ontwikkelen die ook bruikbaar zijn in andere krimpgebieden.


Belangrijke aandachtspunten

  • Zonder ambtelijk en bestuurlijk draagvlak is het moeilijk om projecten te realiseren
  • Met communicatie over, start de acceptatie van (gevolgen van) krimp
  • Bottum-up werkt beter dan top-down
  • Maak keuzes en leg deze uit (urgentie, focus en draagvlak)
  • Knelpunten in de wet- en regelgeving op grensoverschrijdend onderwijs en grensoverschrijdende samenwerking krijgen de aandacht via experimenten zodat deze tijdelijk buiten werking kunnen worden gesteld
  • Krimp is niet goedkoop; niks doen kost geld en aanpakken ook
  • Kijk naar quickwins en de lange termijn


Inhoud van enkele  experimenten
De experimenten worden geëvalueerd en de eindrapportage te downloaden op de site platform31.nl en vanmeernaarbeter.nl.

Enkele voorbeelden experimenten in krimp- en anticipeerregio’s

Ganzedijk
Integrale dorpsaanpak met sloop van huur- en koopwoningen en inrichting van nieuwe open ruimten

De sloop van het Oost-Groningse dorp Ganzedijk is afgewend. Na protest van de bewoners hebben gemeente, provincie, corporatie samen met bewoners aan een oplossing gewerkt. Van de 57 woningen zijn er 14 gesloopt. De evaluatie van RIGO laat zien dat de woonkwaliteit en de leefbaarheid weliswaar verbeterd zijn, maar dat de aanpak kostbaar was. 

Dorpontwikkelingsmaatschappij, Dongeradeel
Bewaken en versterken van de kwaliteiten van vier beschermde dorpsgezichten

De gemeente Dongeradeel zoekt een oplossing om de woonkwaliteit in leeglopende (beschermde) dorpskernen te verbeteren. Door de beschermde status en achterstallig onderhoud kunnen de woningen in de dorpskernen niet concurreren met nieuwe woningen aan de randen. De gemeente heeft een dorpontwikkelingsmaatschappij (DOM) opgerichten die hiertoe gerichte projecten opzet.

Planningsmethodiek Eemsdelta
Opzetten en testen van een integrale planningsmethodiek afgestemd op krimpprognoses.

De regio Eemsdelta werkt aan een woon- en leefbaarheidsplan. Vanuit de sectoren wonen, detailhandel, onderwijs, sport, welzijn en zorg zijn toekomstvisies opgesteld die gebaseerd zijn op bevolkingsprognose voor 2030. Bureau Enno Zuidema stedebouw heeft een planningsmethodiek ontwikkelt aan de hand van een beleids- en ruimtelijke analyse en een gebiedsinventarisatie. Hierbij zijn gezamenlijke keuzes gemaakt welke dorpen woondorpen worden en welke ook voorzieningen behouden. De nadruk ligt op een integrale visie en regionale afstemming.

Sociale gevolgen van krimp, Oost-Groningen
Door sloop van huurwoningen kunnen sociale netwerken uiteenvallen en leefpatronen ontwricht raken, hetgeen de sociale problematiek in krimpgebieden kan verergeren.

In opdracht van huurdersorganisatie SPBA, corporatie Acantus en de SEV start het kennis- en adviescentrum van de Woonbond met een onderzoek naar de sociale gevolgen van krimp en herstructurering in vijf Oost-Groningse dorpen. De conclusies uit het onderzoek zijn

  • Toon begrip voor de situatie van huurders.
  • Investeer in communicatie en bewustwording.
  • Geef bewoners inspraak bij de uitwerking en fasering van sloopplannen.
  • Voorkom verloedering en onveiligheid in te slopen buurten.
  • Bied hulp bij het zoeken naar en betrekken van een nieuwe woning

Aanpak verloederd bezit in Friesland en Zeeuws-Vlaanderen
Aanpakken van verpauperde panden door handhaving en sociale aanpak

In Friesland en Zeeuws-Vlaanderen kennen gemeenten verloederd bezit. Dit zijn woningen die door (ernstig) achterstallig onderhoud negatief uitstralen op de omgeving.
In Friesland is Stichting Doarpswurk verder gegaan met het project Rotte Kiezen, nadat een eerdere pilot succesvol bleek. De drie gemeenten Terneuzen, Hulst en Sluis zijn gestart met het project KLUS.
Beide projecten willen handhaven combineren met een sociale aanpak. Vaak hebben eigen huis bezitters sociale of economische problematiek waardoor het onderhoud van het huis achterloopt. Er zijn selectiecriteria opgesteld waarmee panden worden geselecteerd. In Friesland is men met drie panden aan de slag en in Zeeuws-Vlaanderen is een top 10 per gemeente opgesteld.