banier wijkengids 2

Wijkaanpak door de jaren heen

1. Vooraf
2. De wijkaanpak door de jaren heen

interessante publicaties

Burgerkracht in de wijk

Sociale wijkteams zijn een ‘lokalisering van de verzorgings-staat’. Ze kunnen een succes worden mits professionals en instituties zich laten leiden door de kracht van burgers en hun sociale netwerken.

Lees verder…


Burgers maken hun buurt

Veel burgers werken steeds vaker actief samen aan de kwaliteit van hun eigen buurt. Overheden juichen dit toe, maar worden daarbij wel met nieuwe vragen geconfronteerd. ‘Burgers maken hun buurt’ biedt een praktische handreiking voor professionals zoals wijkambtenaren en buurtopbouwwerkers.

Lees verder…




11.6 Tips voor bewoners


Tips voor bewoners

  • Helaas: zonder eigenwijsheid, doorzettingsvermogen en geduld kom je er niet
  • Bekijk of er medestanders zijn voor jouw initiatief of de problemen die je ervaart
  • Creëer massa (draagvlak) bij andere bewoners, maar ook bij professionals
  • Zoek via scholen, het wijkcentrum etc. naar stagiaires, vrijwilligers en werkzoekenden die jou kunnen helpen. Aansluiting zoeken bij wijkplatforms helpt toegang te krijgen tot een groot netwerk


  • Ook politieke partijen kunnen helpen om je ideeën werkelijkheid te maken. Zij zitten er namens u
  • Zorg dat afspraken en beloften worden nagekomen door professionals – dat is niet vanzelfsprekend
  • Geld hoeft niet de sleutel tot succes te zijn, aandacht en kennis kan een initiatief ook tot een succes maken
  • Maak gebruik van de informatie die beschikbaar is over fondsenwerving
  • Niet alles kan, maar gemeenten en corporaties, welzijn zorg en de politie hebben belang bij burgerinitiatieven


Motieven burgerinitiatieven

In het onderzoek van Imrat Verhoeven en Evelien Tonkens naar bewonersinitiatieven in de Amsterdamse achterstandswijken is gekeken naar de motieven van de initiatiefnemers. Daarbij hebben zij een onderscheid gemaakt naar eigenbelang, invloed willen uitoefenen, sociale, pragmatische en burgerschapsmotieven.

De belangrijkste motieven van de initiatiefnemers van burgerinititaieven als totale groep zijn sociaal en pragmatisch. Bij sociale motieven gaat het om de mogelijkheid om met een ander iets te doen, graag iets voor andere willen betekenen of de buurt beter leren kennen. Pragmatische motieven ontstaan vanuit besef van problemen in de buurt en de behoefte om een bijdrage te leveren aan de oplossing daarvan. Een rode draad in beide dominante motieven is een ‘oriëntatie op de ander’: mensen uit andere culturen, andere uit de eigen etnische groep, buren of mensen uit de buurt die elkaar niet kennen en de ander die voor problemen zorgt in de buurt.

Er zijn opvallende verschillen tussen autochtone en nieuwe Amsterdammers onder de initiatiefnemers. Nieuwe Amsterdammers hechten veel sterker aan sociale en burgerschapsmotieven (iets over hebben voor de publieke zaak of de overheid) en aan de mogelijkheid om invloed uit te oefenen.

Opvallend afwezig zijn motieven die getuigen van eigenbelang. Deze motieven kennen we bij stemgedrag en andere politieke gedragsvormen, maar bij deze meer op sociale participatie gerichte initiatieven spelen ze geen rol.

Een kanttekening bij deze gevonden motieven is dat ze misschien vooral opgaan voor bewonersinitiatieven in achterstandswijken. Bij burgerinitiatieven elders in het land zouden wel eens hele andere motieven een rol kunnen spelen.

Een belangrijke constatering van Verhoeven kant is dat burgers bij het uitvoeren van deze initiatieven een relatie aangaan met de overheid, die in het vervolg leidt tot nieuwe verwachtingen; ‘de aandacht voor burgers moet onderhouden worden’. Verhoeven is te spreken over de reactie van de gemeente om participatiemakelaars in te stellen, die initiatieven van burgers die iets willen in de buurt met elkaar verbinden en de ruimte geven. Hiermee worden ook mensen onder 50 jaar en migrantenvrouwen bereikt; de participatiemakelaar als democratische professional’. Goede voorbeelden zijn niet 1 op 1 vertaalbaar naar andere gebieden, de context is belangrijk. Burgerinitiatieven gericht op ontmoeting komen in bijvoorbeeld krimpgebieden veel minder voor (Verslag diner wetenschappers: experimenten wijkenaanpak, 7 december 2011, Diner thuis)

Tabel 5: Motivaties van de initiatiefnemers (N=289)


Sociaal     
Mogelijkheid samen met anderen iets te doen 7,94
Ik doe graag iets voor anderen 7,75
Buurt beter leren kennen 6,53
Een rolmodel zijn voor anderen 5,79
Waardering krijgen van andere mensen 5,28
Niemand anders kon het doen 4,46
Ik wilde geen nee zeggen 3,87
Pragmatisch  
Bijdrage leveren aan problemen van de buurt 6,99
Invloed     
Iets doen waar ik invloed op heb 6,69
Mogelijkheid om het stadsdeel te beïnvloeden 5,58
Eigenbelang  
Mogelijkheid om iets nieuws te leren 6,69
Probleem rond mijn huis oplossen waar ik last van heb 5,09
Burgerschap  
Mijn plicht als burger 5,93
De gemeente helpen 5,13
   

 Verschillen in etniciteit en motivaties (N=289)


Per motief alleen de zeer positieve scores 8-10 op schaal van 1 tot 10 Autochtone Amsterdammers
(N=189)
Nieuwe Amsterdammers
(N=100)
Sociaal       
Mogelijkheid samen met anderen iets te doen 67% 84%
Ik doe graag iets voor anderen 56% 80%
Buurt beter leren kennen 32% 59%
Een rolmodel zijn voor anderen 20% 49%
Waardering krijgen van andere mensen * 17% 32%
Niemand anders kon het doen * 17% 25%
Ik wilde geen nee zeggen 13% 24%
Invloed       
Mogelijkheid om het stadsdeel te beïnvloeden * 28% 43%
Eigenbelang    
Mogelijkheid om iets nieuws te leren 35% 65%
Burgerschap    
Mijn plicht als burger 23% 50%
De gemeente helpen 15% 38%

Alle verschillen zijn significant 0,001, behalve *

Bovenstaande tabellen komen uit het rapport
Bewonersinitiatieven: proeftuin voor partnerschap tussen burgers en overheid. Prof. Dr. E.H. Tonkens en Dr. I. Verhoeven, Universiteit van Amsterdam, 6 oktober 2011.