banier wijkengids 2

1.8 Evidence Based


In de wijkengids wordt nadrukkelijk gepleit voor het inzetten van wetenschappelijke kennis en inzichten. Dit is van belang, want veel wijkprofessionals doen wat ze altijd al deden, op basis van intuïtie en ervaring. Of ze doen wat ze gehoord hebben dat anderen doen. Vaak kan achteraf niet duidelijk worden gemaakt wat het doel was van het project en of dit doel is gerealiseerd. De Wetenschappelijke Adviescommissie Wijkaanpak concludeert in 2010 dat de wijkaanpak nog maar beperkt gevoed wordt door kennis en inzichten uit onderzoek en wetenschap. Dit geldt niet alleen voor de dagelijkse straatpraktijk van de wijkprofessional, maar ook voor het beleid van het Rijk, gemeenten en corporaties.


De commissie wijst op het belang van beleidsleren, waarbij beleid wordt gebaseerd op deugdelijke veronderstellingen – een beleidstheorie – en wordt gevoed door adequate beleidsinformatie.

Kennisbanken (effectieve) wijkinterventies
  1. De kennisbank Wat Werkt in de Wijk
  2. Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut
  3. RIVM Centrum Gezond Leven
  4. Movisie (onderdeel Wijkontwikkeling)


In de wijkengids wordt nadrukkelijk gepleit voor het inzetten van wetenschappelijke kennis en inzichten. Dit is van belang, want veel wijkprofessionals doen wat ze altijd al deden, op basis van intuïtie en ervaring. Of ze doen wat ze gehoord hebben dat anderen doen. Vaak kan achteraf niet duidelijk worden gemaakt wat het doel was van het project en of dit doel is gerealiseerd. De Wetenschappelijke Adviescommissie Wijkaanpak concludeert in 2010 dat de wijkaanpak nog maar beperkt gevoed wordt door kennis en inzichten uit onderzoek en wetenschap. Dit geldt niet alleen voor de dagelijkse straatpraktijk van de wijkprofessional, maar ook voor het beleid van het Rijk, gemeenten en corporaties. De commissie wijst op het belang van beleidsleren, waarbij beleid wordt gebaseerd op deugdelijke veronderstellingen – een beleidstheorie – en wordt gevoed door adequate beleidsinformatie. Daarvoor is, aldus de commissie, meer onderzoek nodig en moeten verbindingen van onderzoek en beleid worden versterkt. Een meerderheid van de door de commissie beoordeelde onderzoeken die lokaal plaatsvinden scoort een onvoldoende. De kritiek van de commissie betreft onvoldoende fundering van beleidsonderzoek in bestaande kennis, onvoldoende aandacht voor oorzaak-gevolgrelaties en de daardoor onvoldoende onderbouwing van conclusies. Een ander deel van de kritiek van de commissie betreft de beperkte benutting van onderzoeksresultaten in beleid. De wetenschappelijke commissie komt tot aanbevelingen om het proces van beleidsleren te versterken, zoals een bredere verspreiding van voorbeelden van goede onderzoeken, het organiseren van ontmoetingen van beleidsmakers en onderzoekers en het initiëren van effectstudies in de wijkaanpak om meer evidence based te gaan werken. Dit past in een beweging die in veel maatschappelijke sectoren gaande is: het koppelen van wetenschappelijk onderbouwde inzichten over effectiviteit aan de praktijk van de professional, om interventies zo effectief mogelijk te maken: Evidence based practice.

Evidence based werken is sinds de wijkaanpak  wel toegenomen. Wetenschappers hebben zich bijvoorbeeld verbonden aan de experimenten.  Er is vanuit de steden opdracht gegeven aan onderzoekers om de resultaten van projecten in kaart te brengen. Adviezen die wetenschappers hebben gegeven, zijn in praktijk gebracht. Er is aanpalend onderzoek uitgevoerd, door universiteiten zelf, maar ook bijvoorbeeld in het programma Kennis voor Krachtige Steden (www.platform31.nl). Ook de toonaangevende instituten en adviesraden die Nederland rijk is, zoals de WRR, het SCP en de RMO hebben hun tanden in het vraagstuk gezet om met dezelfde passie als de praktijk te willen weten hoe complexe maatschappelijke problemen ontstaan, voorkomen kunnen worden en kunnen worden opgelost.

Wat Werkt in de wijk
Parallel aan de ontwikkeling van  de wijkengids hebben Corpovenista en Platform31 het initiatief Wat Werkt in de Wijk opgezet  Met Wat Werkt in de Wijk (WWidW) kunnen partijen direct toepasbare kennis over de effectiviteit van wijkinterventies vinden, zelf ontwikkelen en ontsluiten voor hun organisatie en partners. Concreet is WWidW een interactieve kennisbank gecombineerd met een actief partnernetwerk rond het thema maatschappelijke effectiviteit in de wijk. Nederland kent een aantal databanken waarin effectieve en veelbelovende interventies in zijn opgenomen (bijvoorbeeld NJI, Centrum Gezond Leven en Movisie) maar binnen de wijkaanpak zijn nieuwe en andere interventies ontwikkeld die het verdienen om nader geanalyseerd te worden op effectiviteit en potentiële werkzaamheid. De kennis in de kennisbank van Wat werkt in de wijk is voor iedereen toegankelijk. Het initiatief is als zelfstandig instrument te gebruiken naast de wijkengids.

Platform31 heeft de afgelopen jaren de nodige ervaring opgedaan in het overbrengen van kennis uit de wetenschap naar de praktijk. In samenwerking met het Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum (WODC) heeft P31 trainingen ontwikkeld om jeugdoverlast, jeugdcriminaliteit en recidive te voorkomen en aan te pakken. Naast het verbinden van wetenschap en praktijk door middel van kennisoverdracht, heeft Platform31 samen met de Jeugdfabriek in opdracht van een aantal gemeenten deze kennis toegepast op concrete interventies. Deze denk- en werkwijze heeft mede aan de basis gestaan voor deze wijkengids en de bijbehorende werkateliers. (Publicatie Effectieve Aanpak Risicojongeren)