banier wijkengids 2

1.7 Wijkaanpak versus wijk-/gebiedsgericht werken


Wijk- en gebiedsgericht werken is een manier van werken waarbij in de beleids- en uitvoeringsfase nadrukkelijk van buiten (de samenleving, het gebied, de wijk) naar binnen (de ambtelijke organisatie), vanuit kansen en problemen wordt gekeken en gehandeld. Er is sprake van een samenhangende aanpak tussen sociale, economische en fysieke opgaven, veel ruimte voor bewoners (agendavorming, inspraak, uitvoering en verantwoordelijkheid). Er wordt constructief samengewerkt tussen alle partijen die belanghebbend zijn, zowel binnen als buiten de gemeente(n), nadrukkelijk ook met de middenstand, het bedrijfsleven, zorgverzekeraars, scholen, woningcorporaties, politie en fondsen.


Het kantelen van de interne gemeentelijke organisatie blijkt een steeds belangrijkere voorwaarde te worden voor succes. Een wijkaanpak is per definitie een wijkgerichte/gebiedsgerichte aanpak, maar daar bovenop geldt dat er voor een bepaalde periode, algemene en specifieke afspraken, ook van financiële aard worden gemaakt met een aantal private en publieke organisaties. Op termijn worden concrete meetbare resultaten verwacht en gerealiseerd. Elke wijk (of elk gebied in een stad), elk gebied en elke regio is anders. Maatwerk is daarom de enige manier. Sectorale, instrumentele en themagestuurde aanpakken zijn blijvend noodzakelijk, aanvullend of simpelweg efficiënter.


Wijkaanpak, wijkgericht werken en gebiedsgericht werken. Zijn dat termen in dezelfde orde van grootte of niet? Voor deze wijkengids is samen met de co-createurs voor het volgende onderscheid gekozen.

Gebiedsgericht en/of wijkgericht werken is een manier van werken waarbij in de beleids- en uitvoeringsfase nadrukkelijk van buiten (de samenleving, het gebied, de wijk) naar binnen (de -ambtelijke- organisatie) wordt gekeken en gehandeld. Deze manier van kijken naar kansen en problemen in een wijk, gebied of geografisch geheel wordt door de samenstellers van deze wijkengids gepromoot. Feitelijk zeggen wij: gebieds- en/of wijkgericht werken kun je overal toepassen en heeft verschillende voordelen. Er zijn meer kenmerken van gebiedsgericht werken, naast het kenmerk van buiten naar binnen, gaat het ook om een samenhangende aanpak tussen sociale, economische en fysieke opgaven en kansen, is er veel ruimte voor bewoners (agendavorming, inspraak, uitvoering) en wordt constructief samengewerkt tussen alle partijen die belanghebbend zijn, zowel binnen als buiten de gemeente(n), nadrukkelijk ook met het bedrijfsleven en fondsen.

De term wijk(en)aanpak is exclusief gereserveerd voor de aanpak die een aantal jaren geleden in gang is gezet en bekend is geworden onder de naam Vogelaaraanpak, Prachtwijkaanpak, Probleemwijkaanpak, Krachtwijkaanpak, Aandachtswijkaanpak, kortweg de wijkaanpak. De wijkaanpak is per definitie een samenhangende en wijkgerichte/gebiedsgerichte aanpak, waarin de bewoner centraal staat. Maar daar bovenop geldt dat er voor een bepaalde periode algemene en specifieke afspraken, ook van financiële aard, worden gemaakt met een aantal private en publieke organisaties. In de tijd worden concrete meetbare resultaten verwacht en gerealiseerd.

Uiteraard kunnen niet alle kansen en problemen op wijk op gebiedsniveau worden verzilverd of aangepakt. Sectorale, instrumentele en thema gestuurde aanpakken zijn blijvend noodzakelijk, aanvullend of simpelweg efficiënter. Verderop in deze wijkengids wordt daar dieper op ingegaan.

In het rapport De wijk nemen van de RMO wordt onderscheid gemaakt tussen generiek en specifiek werken: "Achter termen als ‘wijkgericht werken’ en ‘wijkaanpak’ gaat een spectrum van benaderingen schuil met twee uitersten. Aan de ene kant het generieke wijkgericht werken: pogingen van gemeenten, maatschappelijke organisaties en burgers om responsie ver dan voorheen problemen te voorkomen, te signaleren en aan te pakken in wijken met een uiteenlopende mate van problematiek.