banier wijkengids 2

1.2 Wat de wijkengids beoogt


Na het lezen van de Vooraf weet je:

  • Wat de wijkengids beoogt
  • Hoe de wijkengids tot stand is gekomen
  • Voor wie de wijkengids is bedoeld
  • Waarom de wijkaanpak nog niet is uitontwikkeld
  • Waarom wijkaanpak altijd maatwerk is
  • Hoe deze wijkengids is opgebouwd


Deze wijkengids wil je inspireren en ondersteunen bij het vormgeven van je persoonlijke en professionele betrokkenheid bij het unieke karakter van de wijk waarin je werkt, woont of waarvoor je beleidsmatig of bestuurlijk verantwoordelijk bent. In de wijkengids zijn de belangrijkste lessen uit de publicaties die de afgelopen jaren zijn verschenen over de wijkaanpak gebundeld. Het gaat dan niet alleen om wat effectief is gebleken uit verschillende onderzoeken, maar ook wat volgens de praktijk waardevolle lessen zijn en goede voorbeelden. In de wijkengids is beschikbare informatie verzameld die bondig is samengevat tot lessen. De gids is niet bedoeld om voor te schrijven hoe het moet, maar is bedoeld om handvatten te bieden aan alle belanghebbenden en betrokkenen die met vragen zitten over verschillende thema's rondom wijkaanpak en in korte tijd zouden willen zien wat op hoofdlijnen de beschikbare inzichten zijn.

De wijkengids is samengesteld vanuit de ervaringen in de aandachtswijken (40 en 40+). De wijkengids voorziet er in dat de lessen en inzichten worden gebundeld uit de aanpak van de wijken die er in Nederland het slechtste voorstonden. In die wijken is geconcentreerd met man en macht en extra geld gewerkt aan het verbeteren van de leefbaarheid. Niet in al deze wijken waren de problemen even groot en vergelijkbaar. De aanpak verschilde per wijk. Ook deden niet alle wijken mee aan alle experimenten. De 40 en de 40+ wijken kunnen in deze wijkengids zien wat ze van elkaar kunnen leren, wat de rode draden zijn en wat de experimenten hebben opgeleverd. Maar de gids is evenzeer gericht op andere steden en dorpen, andere wijken en krimpgebieden. Deze onderlinge kruisbestuiving vindt op tal van andere manieren plaats (leerkringen, vakgroepen, kennisbijeenkomsten, community of practice etc.). De wijkengids is een van de instrumenten om de opgedane kennis te delen en te borgen. Ook beoogt deze wijkengids nadrukkelijk om alle andere wijken, buurten en regio's in Nederland waar wijk- en gebiedsgericht gewerkt wordt te inspireren en te ondersteunen. Zij kunnen de ervaringen uit de wijkaanpak gebruiken om hun eigen opgave en doelstellingen nog beter in kaart te brengen en te realiseren. Deze tweede versie van de wijkengids vormt een basis om de onderlinge kruisbestuiving en onderlinge verbinding in de toekomst nog verder vorm te geven.

"Wijkenaanpak is core business. Het is een werkwijze die je in ieder geval kunt inzetten, overal. Focus aanbrengen is de kern. Waar is het 't belangrijkst? Begin in de wijk met je voeten in de modder. Van buiten naar binnen. Niet van achter je bureau. Denk er over na wat het betekent als je burgers meer verantwoordelijkheid gaat geven. Bewoners centraal stellen betekent niet 'u vraagt wij draaien'. Aan bewoners vertellen wat niet kan en waarom dit niet kan, hoort er ook bij. Een wijkenaanpak is meer dan structuren bedenken en aangeven waar je mee begint. Je brengt echt de systeemwereld (organisatie, regels, procedures, projecten en interventies) en de belevingswereld (hoe ervaren bewoners hun wijk) bij elkaar. De structuur van de wijkenaanpak moet je wel regelen (mandaat), maar praat er niet te lang over. Ga aan de slag, laat zien dat je bewoners serieus neemt. Maak de straat schoon, stel daden. Geef vertrouwen aan bewoner. Ga gelijk met mensen praten, vanaf het eerste begin, niet als de plannen al klaar zijn." (Jan Jans, gemeente Arnhem)

De bewoners van de vijf Utrechtse krachtwijken zijn een stuk positiever over hun wijk dan in 2008. Door de wijkenaanpak is de negatieve spiraal doorbroken, er is weer geloof in de toekomst. Dat staat in Evaluatie Krachtwijken Utrecht die Berenschot maakte in opdracht van de gemeente en de corporaties Mitros, Bo-Ex en Portaal.

In de wijken Overvecht, Kanaleneiland, Ondiep, Zuilen-Oost en Hoograven is een meer dan gemiddelde verbetering gemeten in de zogenaamde belevingsindicatoren: het buurtoordeel, de toekomstverwachting en de ervaren overlast. Vooral de zichtbare korte termijnverbeteringen hebben hieraan bijgedragen. Dan gaat het om maatregelen om de veiligheid te vergroten en de leefomgeving te verbeteren. Maar ook multifunctionele voorzieningen of het Jongerencultuurhuis in Kanaleneiland zijn succesvol.