Klein wonen, wat verstaan we eronder?

Klein wonen is natuurlijk een breed begrip, en dat geldt inmiddels ook voor ‘tiny housing’. Wat is een tiny house precies? En wanneer spreken we van klein of tiny?

Tot 50m2

Hoewel er geen strakke definities bestaan, lijkt er consensus te bestaan over wat professionals en bewoners onder klein wonen verstaan: wonen op maximaal 50m2. In grotere steden associeert men klein wonen vaker met oppervlakten tot 30m2 of 40m2. Huisjes van particuliere initiatiefnemers hebben vaak oppervlakten onder 20m2.

Stec Groep heeft in een onderzoek naar klein wonen (pdf) aan 104 personen van gemeenten, corporaties en provincies de vraag gesteld aan welk woonoppervlak zij denken bij klein wonen. De meerderheid van de respondenten (ruim 30%) schaarde woningen tot 50m2 onder kleine woningen. Een iets kleiner aandeel vond woningen tot 40m2 kleine woningen. Ook hier associeerden professionals uit grote steden klein wonen met kleinere oppervlakten dan de gemiddelde opvatting.

Van tiny house tot micro-appartement

Klein wonen kan op vele manieren. En, is natuurlijk niet nieuw. Denk aan studentenkamers, of studio’s in grote steden. Wel nieuw is de plotseling groeiende belangstelling voor klein wonen – ingegeven door uiteenlopende ontwikkelingen – en nieuwe vormen van klein wonen die daarop inspelen. We kunnen een onderscheid maken in drie vormen van klein wonen (zonder harde scheidslijnen):

  1. Tiny Houses – geïnspireerd op de Tiny House Movement uit Amerika die sinds enige tijd ook in Nederland actief is. Een beweging die gaat over een andere manier van wonen en leven, waarbij vrijheid, onafhankelijkheid, een kleine ecologische footprint en minder consumeren belangrijk zijn. Bewoners kiezen bewust voor deze manier van wonen vanuit een ideologische grondslag.
  2. Micro-appartementen – vooral voorkomend in delen van het land waar de druk op de woningmarkt zeer hoog is en daarmee ook de woningprijzen. Bewoners van deze micro-appartementen willen vooral genieten van het dynamische stedelijke leven (“de stad als woonkamer”) en daar dus zo dicht mogelijk of zelfs middenin wonen. Daarvoor doen zij concessies aan de grootte van de woning. Bij micro-appartementen horen ook vaak gedeelde of collectieve voorzieningen.
  3. Kleine woonunits – flexibele, prefab woonmodules die seriematig geproduceerd worden en veelal worden neergezet op tijdelijke locaties, met als doel in een urgente/tijdelijke woonbehoefte te voorzien. Bewoners zijn bijvoorbeeld starters, flexwerkers, statushouders of mensen uit de opvang.

Of het nu gaat om kleine huisjes of micro-appartementen: in beide gevallen kiezen de bewoners bewust voor een bepaalde leefstijl waarbij woonoppervlak ondergeschikt is aan andere zaken in het leven. Ook spelen in beide gevallen slim ontwerp, communitygevoel en duurzaamheid een rol. Bij tijdelijk klein wonen is het vooral de snelle beschikbaarheid die doorslaggevend is, of de mogelijkheid om tijdelijk betaalbaar te kunnen wonen.
Belangrijke randvoorwaarde in alle gevallen is wat ons betreft dat de woningen inspelen op een woonbehoefte of woonwens, en niet aanbodgestuurd worden ontwikkeld.

Klein wonen