Methode Studio Bruis – Samen buurten

Studio Bruis, ontwikkeld door ActivAge voor het experiment Vitale woongemeenschappen is een methodische aanpak om bewoners te activeren en te werken aan een eigen vitale en bruisende woongemeenschap. De theoretische basis van de methode voor gemeenschapsvorming en activering voor en door groepen bewoners ligt onder meer bij de vijf levensdomeinen van Hilarion Petzold. Daarnaast omvat Studio Bruis een visie op het leren van ouderen. Het gaat uit van ervaringsleren en nomadisch leren en het houdt rekening met verschillende leerstijlen. Een derde onderligger is het werken van onderop en van binnenuit de bewonersgemeenschap zelf. Studio Bruis is doorontwikkeld op basis van de ActivAge-projecten: Leergang Woondromen 55+, de activeringsmethode POWER – Vitaliteit op leeftijd, Atelier Samenkracht en Samenkracht 80+.

Aan het werk met Studio Bruis

De initiatiefnemers van Studio Bruis – worden in het kader van het experiment Vitale woongemeenschappen – getraind in de methode. Twee actieve bewoners en een corporatieprofessional, woonconsultent of adviseur leefbaarheid, nemen hieraan deel. Zij krijgen een training over theorie van de methode, werkvormen, praktische aangelegenheden, bespreken mogelijke dilemma’s en wisselen ervaringen uit. Na deze training hebben ze voldoende bagage om zelf als initiatiefnemer en ambassadeur in de eigen woongemeenschap Studio Bruis op te gaan zetten. Zij starten in het eigen woongebouw een initiatiefgroep, die samen met andere geïnteresseerde bewoners een serie van vijf themabijeenkomsten organiseert, analoog aan de vijf levensdomeinen.

De vijf interactieve workshops

Studio Bruis omvat een serie van vijf interactieve workshops met bewoners van de eigen woongemeenschap. De bijeenkomsten hebben als doel om ontmoeting te stimuleren, behoeften, wensen en talenten van de deelnemers in beeld te brengen en elkaar te inspireren tot zowel eigen als gezamenlijke activiteiten. Persoonlijke groei (wat wil ik zelf) en gemeenschapsvorming (wat willen wij samen) gaan zo hand in hand. De groep bewoners zoekt naar inspiratie voor kennismaking en activiteiten rond de vijf levensdomeinen:

  1. Waarden & inspiratie
  2. Lichaam en geest
  3. Samen & alleen
  4. Woning & woonomgeving
  5. Doen en laten

Naast de Bruis-bijeenkomsten werken deelnemers aan tussentijdse verkenningsopdrachten waarmee zij op het spoor komen van mensen en voorzieningen die ze kunnen benutten bij hun persoonlijke actieplannen. De uitkomst zal per persoon en per groep sterk variëren – van gebruik gemeenschappelijke ruimte, een maatje, wandelgroepje en een eetclub tot het organiseren van een buurtfeest. Al die kleine en grotere acties vinden plaats in Bruis-kringen, waarin de bewoners in kleine groepjes aan de slag gaan met activiteiten. Daarbij worden ook weer andere bewoners actief betrokken, volgens het zwaan-kleef-aan-principe. Want ‘grote dingen worden gedaan door een reeks van kleine dingen bij elkaar gebracht’ (Kees Penninx, naar een uitspraak van Vincent van Gogh).

Werkzame principes

  • Door veranderingen in wonen, zorg en welzijn is er een groeiend besef bij ouderen dat het belangrijk is om deel uit te maken van een sociale gemeenschap, waarin principes als zelfredzaamheid en wederkerigheid worden gehuldigd (veranderend maatschappelijk decor);
  • Werken vanuit een positieve kijk op ouder worden en zingeving; wat kan (nog) wel?;
  • Deelnemers worden benaderd vanuit hun fundamentele behoefte aan contact en daarbinnen van betekenis te zijn voor anderen;
  • Creëren van veilige en vertrouwde sfeer, waardoor ook kwetsbaarheid en beperkingen er ‘mogen zijn’ (balans opmaken en nieuwe stappen durven zetten, klein of groot);
  • Starten vanuit (bewustwording van) individuele wensen, behoeften en talenten, van daaruit het element ‘gemeenschapsvorming’ introduceren (niet andersom);
  • Begeleiders stellen zich niet op als deskundigen maar faciliteren dialoog tussen ouderen; de uitwisseling van perspectieven helpt om anders te kijken naar de eigen situatie en los te komen van ingesleten verwachtingen en handelingspatronen;
  • Er worden geen doelstellingen opgelegd; wel wordt een veilige ruimte geboden voor het ontwikkelen van zelf gekozen, haalbare doelen rond een vijftal levensdomeinen;
  • Initiatieven (doe-kringen, gezelligheidskringen, leerkringen) ontstaan van binnenuit/onderop, in een vloeiende beweging en met gevoel van eigendom: dit zijn ónze activiteiten (i.p.v. door instellingen aangeboden).
    Bewust vormgegeven zwaan-kleef-aan-effect, waardoor de gemeenschap kan groeien op het fundament van eigen (herontdekte) passie en kracht.

Samenvattend is de opzet vertaald in het schema Studio Bruis

Studio BRUIS