Armoede en Schulden - kennisdossier

Relevante dossiers

Schulden- en armoedesituatie in Nederland

Elk huishouden kan in financiële problemen terecht komen, maar er zijn groepen met een (sterk) verhoogde kans: jongeren, huishoudens met kinderen en huishoudens met een laag inkomen. Een relatief grote kans op armoede lopen: kinderen, zelfstandigen, bijstandsontvangers en niet-westerse migranten. In de periode na de crisis is de kans voor werkenden om in armoede te komen, toegenomen.

Lees verder

Invloed van schaarste op gedrag

Actuele wetenschappelijke literatuur wijst steeds duidelijker uit dat opgroeien in armoede en/of het op latere leeftijd rond moeten komen van een (zeer) laag inkomen negatief uitwerkt op ons gedrag. De toename van armoede en schulden vindt plaats in een context waarin onder meer gemeenten een steeds groter beroep doen op de zelfredzaamheid van de burger. Als armoede en schulden ons functioneren op een negatieve wijze beïnvloeden, wat kan er dan in het kader van grote zelfredzaamheid van deze groep gevraagd worden?

Lees verder

Toegang tot schuldhulpverlening

In de periode 2012-2015 verdubbelde de groep huishoudens met problematische schulden die geen contact heeft met schuldhulpverlening. Een schuldregeling met kwijtschelding is voor deze groep doorgaans noodzakelijk om op enig moment weer met een schone lei te beginnen.

Lees verder

Aanpak schulden in sociale wijkteams

In wijkteams en integrale intakes zijn financiële problemen de meest voorkomende reden waarvoor burgers contact zoeken. Dit is een verassing. Bij de inrichting van de wijkteams en de integrale intakes leefde het besef dat schuldenproblematiek vaak samenhangt met problemen op andere levensdomeinen. Om die reden kozen veel gemeenten er voor om de aanpak van schulden onderdeel te maken van de brede opdracht die generalisten hebben. In de praktijk blijkt echter dat financiële problemen voor burgers veruit de belangrijkste reden zijn om zich te melden voor ondersteuning.

Lees verder

Vaste lasten als belemmering

Een groeiende groep huishoudens zit financieel klem. Het inkomen is gedaald, de vaste lasten gestegen of ze kregen te maken met andere zaken die van invloed zijn op het besteedbaar inkomen zoals de afbouw van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting (aanrechtsubsidie) en de stijging van vaste lasten zoals huur en zorgkosten. De stijging van de gemiddelde huur hangt samen met de invoering van het maximuminkomen voor een sociale huurwoning (Woningwet) en de schaarste in veel regio’s van voldoende betaalbare woningen. De stijging van de zorgkosten hangt samen met een optelsom van zorgconsumptie, verhoging premies en eigen risico.

Lees verder

Jongeren

Ruim tien procent van de jongvolwassenen heeft betalingsachterstanden door een tekort aan geld. Schulden kunnen een rol spelen bij uitval in het onderwijs en/of het niet verlengen van een arbeidscontract. Schuldeisers zijn bij deze groep doorgaans minder welwillend om een regeling te treffen. De belangrijkste reden daarvoor is dat zij (al dan niet terecht) denken dat de jongere op afzienbare termijn een hoger bedrag kan terugbetalen dan wordt voorgesteld in de schuldregeling (met kwijtschelding).

Lees verder

Groei beschermingsbewind

In de periode 2010-2015 verdubbelde het aantal mensen dat onder beschermingsbewind werd gesteld. In 2015 spraken rechters voor ruim 40.000 burgers een bewind uit. Burgers met een inkomen dat lager is dan de door de gemeente gehanteerde bijzondere bijstandsnorm (doorgaans 110 à 120 procent van de bijstandsnorm), kunnen de kosten van het bewind vergoed krijgen uit de bijzondere bijstand. Voor een enkel bewind met schulden brengt een bewindvoerder 119,03 euro per maand in rekening (1.428,30 euro per jaar). Grote gemeenten vergoeden via de bijzondere bijstand inmiddels miljoenen per jaar.

Lees verder

Bijzondere incassobevoegdheden

Een groeiende groep huishoudens zit financieel klem. Het inkomen is gedaald, de vaste lasten gestegen of ze kregen te maken met andere zaken die van invloed zijn op het besteedbaar inkomen zoals de afbouw van de overdraagbaarheid van de algemene heffingskorting (aanrechtsubsidie) en de stijging van vaste lasten zoals huur en zorgkosten. De stijging van de gemiddelde huur hangt samen met de invoering van het maximuminkomen voor een sociale huurwoning (Woningwet) en de schaarste in veel regio’s van voldoende betaalbare woningen. De stijging van de zorgkosten hangt samen met een optelsom van zorgconsumptie, verhoging premies en eigen risico.

Lees verder

schulden1