Armoede en Schulden - kennisdossier

Pilot financiële Quick scan door zorgverzekeraar Menzis


Bij zes maanden achterstand op de zorgpremie worden verzekerden overgedragen naar het Zorginstituut Nederland (ZIN). De burger komt dan in een systeem terecht waarin het ZIN gaat proberen de premie te innen, verhoogd met fors een extra bedrag. In de praktijk blijft een groot deel van de groep die in dit systeem instroomt er niet meer uit. Dit baart zowel de minister van VWS als de zorgverzekeraars zorgen. Inmiddels vallen al ruim 300.000 Nederlanders onder dit systeem dat ook wel wordt aangeduid met de term bronheffing.

Om te voorkomen dat verzekerden in de bronheffing terechtkomen, heeft Menzis samen met de kredietbank Oost-Nederland een pilot opgezet waarin zij onder meer verzekerden met twee maanden achterstand actief ging benaderen. Als er contact tot stand kwam, kreeg de verzekerde een gratis Financiële Quick scan aangeboden. De stadsbank Oost-Nederland voerde deze scan uit en het resultaat was een beeld wat er nodig was om de achterstand maar ook eventuele andere financiële problemen van de verzekerde op te lossen. Het resultaat was dus een integraal voorstel om de verzekerde aan een duurzaam stabiele financiële positie te helpen.

De inzet om in contact te komen was fors. Menzis heeft drie keer geprobeerd de verzekerde te bellen en drie extra brieven gestuurd. De groep die toen nog niet benaderd was, werd overgedragen aan de stadsbank Oost-Nederland. Ook deze organisatie deed drie telefonische en drie schriftelijke pogingen. Een deel van de groep die toen nog niet benaderd was, is overgedragen aan de wijkteams in Enschede.

De pilot is onafhankelijk geëvalueerd. De uitkomst van de pilot is dat het bijzonder moeilijk is om persoonlijk contact te leggen met de verzekerden. En bij de groep verzekerden die wel bereikt werd, bleek de animo om gebruik te maken van de Quick scan bijzonder laag. De belangrijkste les van deze pilot lijkt te zijn dat er teveel is ingezet op de oplossing: een quick scan. Een groot deel van de verzekerden heeft bij twee maanden achterstand nog een onvoldoende gevoel van urgentie dat een quick scan nodig is en hen kan helpen. Door in volgende pilots meer in te zetten op bewustwording van het risico om in de bronheffing terecht te komen (en daarvan afgeleid de redenen voor de verzekerde om gebruik te maken van een quick scan), mag verwacht worden dat resultaten verbeteren. Dit is een les die ook relevant is voor projecten waarin contact wordt gezocht met burgers waar een uithuiszetting of afsluiting van energie of water dreigt.

Meer lezen
  • Cirkel van gedragsverandering: hoe voltrekt gedragsverandering zich en wat bepaalt of je een burger gaat informeren of eerst gaat werken aan een groter besef van urgentie. De toelichting daarop staat in het theoretische hoofdstuk in het rapport Onoplosbare Schulden.