‘Fiber to the home in Haarlem’

Onlangs startte KPN met de grootschalige ombouw van het bestaande Haarlemse koper kabelnet. Eind 2016 profiteren maar liefst 70.000 woningen van vijf keer sneller internet. Bovendien maakt de gemeente de weg vrij voor toekomstige toepassingen voor Smart Cities. Een interview met projectleider Lex Hendriksen.

’Haarlem op glas’

De plannen voor breedband internet voor heel Haarlem lagen er al in 2011. Toen nam de gemeenteraad vrijwel unaniem een motie aan op verzoek van het burgerinitiatief ’Haarlem op glas’ om voor de hele stad een glasvezelnet aan te leggen. Vanaf het begin was de Raad glashelder over één voorwaarde: het project is een verantwoordelijkheid van de markt. “Dat neemt niet weg dat de gemeente het belangrijk vindt haar burgers, zzp’ers en bedrijven te voorzien van snel en stabiel internet”, benadrukt Hendriksen. Met andere woorden: de gemeente stimuleert, faciliteert en jaagt aan.

Reggefiber en KPN

Het bedrijf Reggefiber sprong hierop in. “De aanleg- en beheersovereenkomst waar we naar toe werkten, was aanvankelijk gericht op de aanleg van glasvezel voor heel Haarlem. De intentie was dit binnen vijf jaar te doen. De gemeente stelde wel bepaalde voorwaarden. Zo wilden we weten hoe Reggefiber omgaat met vervuilde grond. Hoe diep leggen ze de kabels? Wie betaalt de leges? In 2014 werd Reggefiber overgenomen door KPN. Vervolgens brak een periode aan van onderhandelen. Vanwege de hoge kosten kon niet aan onze voorkeur voor glasvezel worden vastgehouden. KPN had een nieuwe techniek ontwikkeld om haar bestaande koper kabelnetwerk in capaciteit te verhogen.”

Overal breedband

Met de overeenkomst die uiteindelijk werd gesloten, wordt uitgegaan van glasvezel voor 700 tot 800 woningen in Haarlem-Noord. Ook krijgen alle nieuwe woningen meteen glasvezel. Voor het overige deel van de stad bouwt KPN het bestaande kopernet om naar een hybride net. “Uiteindelijk bereiken we hiermee toch het gewenste doel, namelijk een eigentijdse breedband internetcapciteit voor de hele stad. Bijkomend voordeel: KPN voorziet alle 70.000 woningen binnen een jaar van snel internet en garandeert dat het hybride net toekomstbestendig en vraagvolgend is.” Overigens is deze aanleg van het hybride net ook een bijzonder moment voor KPN. Haarlem is de eerste grote gemeente waar deze nieuwe techniek, de combinatie van glasvezel en ombouw van het bestaande koper kabelnet naar een hybride net wordt toegepast.

Smart city-toepassingen

“Dat het ons is gelukt om KPN bereid te krijgen om de hele stad binnen een jaar te voorzien van een hybride net, komt toch ook wel omdat we er zo actief aan hebben getrokken. Door goede contacten te leggen en het gemeenschappelijke belang voor ogen te houden, ontstaan er nieuwe ideeën rondom interessante smart city-toepassingen”, verklaart Hendriksen. “Zo willen we binnen de gemeente Haarlem onze data zodanig openbaar maken dat marktpartijen allerlei internetapplicaties kunnen ontwikkelen die voor gemeenten interessant zijn. Binnen de metropoolregio zijn we hier als stad al behoorlijk ver mee. Mede doordat de provincie Noord-Holland een stimuleringsbudget beschikbaar stelde aan gemeenten die een pilot met open databeleid willen voeren. En die alle open data vervolgens maximaal willen toespitsen op de vraag vanuit het bedrijfsleven en de behoefte vanuit de stad.”

Open data

“Vanuit de pilot ontwikkelen we momenteel een actief open data-beleid voor de gemeente Haarlem, zoals het beschikbaar stellen van demografische gegevens, gegevens over het aantal uitkeringen, of de veiligheidsgegevens van de politie. Al die gegevens worden overigens pas open data als we ze op een uniforme manier aanbieden. Op een dusdanige manier dat tante Toos in de stad er relevante informatie uit kan halen, bijvoorbeeld voor de aankoop van een woning. En dat professionele marktpartijen er bijvoorbeeld applicaties (apps) mee kunnen bouwen om de informatie te ontsluiten. Vanuit het stimuleringsbudget huurden we een aanjager in die bedrijven, scholen en zorginstellingen vertelt wat er allemaal mogelijk is met breedbandinternet.”

Apps

Specifiek voor Haarlem willen we graag applicaties ontwikkelen. Bijvoorbeeld apps die het toerisme in de stad bevorderen. Zodat toeristen die Amsterdam bezoeken ook naar Haarlem komen. Denk bijvoorbeeld aan een app die extra informatie geeft tijdens een toeristische wandelroute door de stad. Of een app die automobilisten vertelt in welke straten nog parkeerplek is. Een mooie applicatie die de gemeente Amsterdam liet bouwen kan een oplossing bieden voor het capaciteitsprobleem op de grachten. Via de mobiele telefoon is met een druk op de knop te zien waar en op welk moment de boten zich bevinden. Vergelijkbare apps hopen we ook te ontwikkelen voor onze eigen stad. Daar hebben we nu de infrastructuur voor.”

Gemeenschappelijke belangen

Belangrijke voorwaarde voor het succes is zoals eerder gezegd het gemeenschappelijke belang. Dankzij een goed hybride net kunnen alle Haarlemmers nu met het hele gezin Netflix kijken, muziek downloaden en foto’s uploaden op hetzelfde moment. Daarnaast biedt een eigentijdse internetvoorziening meer kansen voor zzp’ers en kleine bedrijven aan huis. Voor de stad is een goede infrastructuur voor digitale toepassingen dus minstens zo belangrijk als goede wegen en busverbindingen. Tot slot hebben we altijd gezegd: we willen geen sociale tweedeling. Dit betekent dat we voor elke wijk dezelfde voorzieningen nastreven. Daaraan wordt nu voldaan met die 70.000 woningen die we stadsbreed binnen een jaar hetzelfde basispakket aanbieden.

Lessen: glasvezel is geen doel op zich

Voor gemeenten die dezelfde ambitie nastreven heeft Lex Hendriksen een aantal tips: “Geef prioriteit aan de aanleg van breedband internet, praat objectief met marktpartijen, doe aan relatiemanagement en trek zo veel mogelijk op met het burgerinitiatief. In Haarlem bleek dat het aanleggen van glasvezel – vanwege de hoge investeringskosten – geen doel op zich is. Wel is het doel dat we een netwerk realiseren dat voldoende capaciteit heeft om aan de nieuwe vraag naar internettoepassingen en – diensten te kunnen voldoen. Voor gemeenten is het daarnaast belangrijk om de aanleg te faciliteren. Tot slot: kom tot een aanleg – en beheerovereenkomst die past binnen de Europese regelgeving.”




Kennisontwikkeling Smart Cities samen op één plek

Platform31 organiseert het online platform Smart Cities met als doel de kennisontwikkeling over Smart Cities in Nederland op één plek samen te brengen in een kennisdossier en het debat hierover aan te jagen. Zo ontstaat er op termijn een online community rondom dit thema.

Zijn we volgens u een project of onderwerp vergeten of hebben we uw netwerk gemist in de berichtgeving? Wij stellen het op prijs als u contact met ons opneemt.

tweets Smart Cities