Contact

Anne-Marie Rijssenbeek

Anne-Marie Rijssenbeek

Senior projectleider

06 57 94 37 65

Wijkteams als sleutel voor aanpak armoede en schulden

Er is in Enschede veel aandacht voor armoede. Vergeleken met andere grote gemeenten heeft de stad veel langdurig werklozen en de jeugdwerkloosheid is bovengemiddeld hoog. Het wegtrekken van de textielindustrie heeft diepe sporen nagelaten. De armoede die deze ontwikkeling met zich meebracht, werd vervolgens overgedragen op de volgende generaties. De gemeente wil dit doorbreken.

Door: Hilda Kooistra, projectleider Platform31

Volgens Anja Hofman, beleidsmedewerker maatschappelijke ondersteuning in Enschede spelen de sociale wijkteams een belangrijke rol in de Enschedese armoede-aanpak. “Bij een groot deel van de burgers die om ondersteuning vragen, spelen financiële problemen de een rol. Van de generalisten in de teams vraagt de aanpak van financiële problematiek dat zij inzicht hebben in de impact van schulden op gedrag. Dat ze weten wat ze concreet kunnen doen en ze in staat zijn om op een activerende wijze over schulden in gesprek te gaan. Voor veel wijkcoaches is dit geen standaardbagage. Met een achtergrond in de jeugdzorg, psychiatrie of het algemeen maatschappelijk werk zijn ze doorgaans niet opgeleid om financiële problemen aan te pakken. Ze weten vaak niet welke risico’s mensen met schulden lopen, wat ze als generalist goed zelf kunnen doen en wanneer ze moeten doorverwijzen.”

Sturen op Financiële Zelfsturing

Kennis van financiële problematiek is ook relevant als mensen hulp zoeken voor een ander soort probleem. Hofman: “Belangrijk is om erop bedacht te zijn dat geldzorgen de oorzaak kunnen zijn van depressie, middelengebruik, slechte gezondheid of mishandeling. Om de wijkteams hierin te ondersteunen, besloot Enschede om de training Sturen op Financiële Zelfsturing aan te bieden. Samen met trainers Nadja Jungmann en Peter Westdorp is er een programma op maat gemaakt. Generalisten worden opgeleid om financiële problematiek op een effectieve wijze op te pakken en de werkwijze over te dragen op collega’s.”

Motiverende gespreksvoering

Anja Hofman volgde zelf de pilottraining. Wat ze goed vond was de aandacht voor motiverende gespreksvoering. “Tijdens de training leerde ik naast de klant te gaan staan, in plaats van de problemen van de klant over te nemen en oplossingen te bedenken. Geen oordeel vellen maar slimme open vragen stellen. Uiteindelijk moet de klant de eigen bron van motivatie vinden en stappen zetten in de goede richting. Hierbij helpt het om goed bewust te zijn van de belevingswereld van de klant. Nadja Jungmann legt heel helder uit hoe schaarste van invloed is op het gedrag van schuldenaren. Een passieve houding, impulsieve keuzes en een verminderd IQ zijn daar voorbeelden van.”

Kennisleemte

Een ander onderdeel van de training is uitleg over het stelsel van schuldhulpverlening en de bevoegdheden van schuldeisers. Als lector Schulden en Incasso aan de Hogeschool van Utrecht heeft Jungmann daar veel verstand van. Maar in haar werk als trainer en adviseur constateerde ze dat het veel generalisten ontbreekt aan basale kennis. Ze weten bijvoorbeeld niet dat onverzekerd rondrijden in een auto ertoe kan leiden dat iemand een week in de gevangenis terecht komt (gijzeling). Zich niet bewust van dit risico geven generalisten dan een compliment aan burgers die vertellen dat ze hun huur wel betaalden maar de verzekering niet. De generalisten missen een belangrijk signaal en dragen er onbedoeld aan bij dat naarmate de tijd verstrijkt de kans op een gijzeling toeneemt. Een gebrek aan basiskennis over de impact van schulden op gedrag, het stelsel en de bevoegdheden van schuldeisers draagt eraan bij dat belangrijke signalen over het hoofd worden gezien of dat klanten verkeerd worden doorverwezen. Soms met grote gevolgen. Ontoereikende gesprekstechnieken dragen er onbedoeld aan bij dat mensen die te motiveren zijn, zich niet tot het uiterste inspannen en gebruik blijven maken van gemeentelijke voorzieningen.

Inhoud training

Enerzijds is het logisch dat het de meeste generalisten ontbreekt aan basiskennis over de aanpak van schulden, anderzijds is deze kennis cruciaal om effectief te opereren in een wijkteam. Dit besef was voor Platform31 aanleiding om de training Sturen op Financiële Zelfsturing te laten ontwikkelen. De training is een doorontwikkeling van de bestaande training Sturen op Zelfsturing die in de afgelopen jaren door honderden professionals in de publieke dienstverlening werd gevolgd. De handreiking ‘De eindjes aan elkaar knopen’ vormt de basis van de training en biedt de professionals een handzaam naslagwerk. De training is ontwikkeld als een driedaagse training maar kan al naar gelang de wensen altijd op maat worden ingericht. In dat kader koos Enschede voor een tweedaagse variant. Door de training te volgen weten professionals bij schuldenproblematiek beter waar ze op moeten letten, wat ze kunnen doen en hoe ze daar invulling aan geven.

Training Sturen op Financiële Zelfsturing

Bekijk de flyer