Contact

Anne-Marie Rijssenbeek

Anne-Marie Rijssenbeek

Senior projectleider

06 57 94 37 65

Motivatie en integrale benadering onmisbaar bij Werk en Re-integratie

Door Anne-Marie Rijssenbeek, projectleider Platform31

Welke winst is er – naast het beperken van uitkeringen – door werk en re-integratietrajecten te behalen op andere terreinen, zoals de gezondheidszorg en overlast? LPBL economisch advies rekende dit door voor de gemeente Amsterdam.

Samenhang

“Dat werk en andere domeinen met elkaar samenhangen is evident. Problemen op andere terreinen dan werk, zoals verslaving of schulden, maken het lastig om werk te vinden en te behouden”, zegt Merei Lubbe, partner bij LPBL economisch advies. “Andersom geldt ook dat je de kans dat jongeren weer het foute pad op gaan kunt beperken door ze naar bijvoorbeeld dagbesteding de Herstelling (werkervaringsproject) of Vinkenburg (voor criminele jongeren) te laten gaan.Ook kan het bieden van een dagritme psychische problemen in toom houden bij bijvoorbeeld GGZ-cliënten.”

Bron: MKBA Werk en Re-integratie, LPBL, 2015
(klik op de afbeelding voor een vergroting)

Duurzamere uitstroom

De activiteiten van Werk en Re-integratie zijn grofweg in te delen in diagnose, bemiddeling, werknemersvaardigheden (zoals afspraken nakomen), werkervaringstraject en werken met subsidie. Bij het wegnemen van belemmeringen valt te denken aan het aanpakken van psychische problemen, verslavingen of schulden. Werk en Re-integratie werkt hiervoor vaak samen met professionals uit andere domeinen. Daardoor is er een duurzamere uitstroom naar werk mogelijk.

“Het onderzoek bevestigt het belang van integraal kijken en het belang van motivatie van de cliënt”, zegt Merei Lubbe. “Om de uitstroom naar werk écht te bevorderen, is het aan te bevelen om een werkconsulent te integreren in het wijkteam. Niet als schil er omheen, maar als onderdeel van het team.” Hierdoor kun je volgens Merei meer integraal schakelen, zijn de lijnen korter, en kun je de belemmeringen naar werk gezamenlijk aanpakken.

“De manier van werken in een wijkteam, zoals het integraal en met aandacht kijken naar een cliënt en het inzetten op eigen kracht en motivatie, gaat de werkconsulent dan ook veel voordeel opleveren”, voorspelt Merei. “Bovendien is hij of zij eerder benaderbaar voor collega’s uit het wijkteam. In Capelle aan den IJssel zien we sinds de inzet van een werkconsulent in het wijkteam veel meer mensen uitstromen naar werk”.

Maatschappelijk rendement

Wat verklaart of er maatschappelijk rendement optreedt, ofwel dat de (maatschappelijke) baten tegen de kosten opwegen? Dit heeft vooral te maken met de afstand tot de arbeidsmarkt die weer afhankelijk is van opleiding, werkervaring en andere problemen of otivatie. Ook de kosten die het met zich meebrengt wanneer de cliënten niet meedoen aan het traject spelen een rol.

Het maatschappelijk saldo is dan ook positief bij gemotiveerde mensen die maximaal twee jaar geen werk hebben. Ook bij jongeren die door de interventie een positieve wending kunnen geven aan hun leven envoor moeilijke doelgroepen die anders grote maatschappelijke kosten zouden veroorzaken (zorgkosten, overlast, politie en justitie) is het saldo positief. “De afgelopen jaren is vooral ingezet op mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Daar komen gemeenten nu op terug, omdat deze mensen vaak ook zonder hulp zelf wel weer werk vinden”, zegt Merei.

Lastiger

55-plussers, langdurig werklozen, mensen met psychische problematiek, problematische schulden of multiproblematiek zijn volgens Merei lastiger om naar (structureel) werk toe te geleiden: ”Je hebt cliënten, zoals 55-plussers, die eigenlijk niet meer aan de bak willen (en kunnen) komen, met een laag ‘escalatierisico. Sommige mensen in deze groep doen al jaren vrijwilligerswerk, hebben contacten met hun buurtjes en een uitkering, en dat gaat niet veranderen. Investeren in deze groep kost veel en levert vaak weinig op, trajecten leiden niet tot duurzame uitstroom naar werk.” Voor een ander deel van de groep geldt dat er meer moet worden ingezet op maatwerktrajecten. “Bij sommigen uit deze groep langdurig werklozen is het even een investering om hun motivatie of zelfvertrouwen wakker te maken, maar dan is er wel toeleiding naar werk mogelijk. Het wijkteam kan hier zeker een rol in spelen.”

Er zijn grotere (maatschappelijke) baten te halen bij doelgroepen met een hoog escalatierisico, zoals verslaafden en/of jongeren met een crimineel verleden. Als zij aan het werk zijn of deelnemen aan een traject, veroorzaken zij minder overlast, is er minder inzet van politie en justitie nodig, is er minder criminaliteit et cetera. Dat levert duidelijk besparingen op.

Het is volgens Merei dan ook aan te bevelen om juist in deze moeilijkere groep (en dagbesteding) te investeren: “Daar zitten grotere baten, zowel voor de persoon zelf als voor de maatschappij. Aandacht, motivatie en geloof in eigen kracht is niet alleen essentieel om een baan te vinden, maar zeker ook om deze baan te behouden.”


Meer lezen?
Klik hier voor een beknopte versie van het rapport

Merei Lubbe is partner bij LPBL economisch advies


Nieuwsbrief


Wilt u de nieuwsbrief ook ontvangen? Stuur dan een
mail naar integraleaanpak@platform31.nl