Geef borging van privacy de prioriteit die het verdient!

Privacy blijft de gemoederen bezig houden. Het ene kamp vindt ‘privacy’ een sta-in-de-weg bij de ondersteuning van mensen met problemen. Zij klaagt dat medici en hulpverleners te gemakkelijk met hun beroepsgeheim zwaaien en daarmee hun verantwoordelijkheid ontlopen. Het andere kamp vindt dat er veel te gemakkelijk informatie wordt opgevraagd, ook vertrouwelijke en medische gegevens.

Nu we ruim twee jaar onderweg zijn, blijkt de wetgeving niet zozeer een struikelblok in het privacyvraagstuk, eerder het gebrek aan maatvoering, professionele kwaliteit en soms ook onzekerheid of gemakzucht. Nog teveel wordt een loopje genomen met de privacy van burgers. Onder het mom van goede bedoelingen en integrale aanpak wordt het hele doopceel van burgers gelicht, zelfs als het om betrekkelijk eenvoudige hulpvragen gaat. Omgekeerd zijn er ook hulpverleners die juist te weinig gebruik maken van de afwegingsprotocollen die er zijn om in bepaalde ernstige situaties toch gegevens te delen. Het begrijpen van elkaars verantwoordelijkheden, weten wat je van elkaar wel en niet kunt vragen en het scherp krijgen van doel en noodzaak van gegevens delen en verwerken, kan enorm helpen om tot betere maatvoering en goede samenwerking te komen.

Overigens kunnen we kritisch zijn op professionals, de praktijk laat ook zien dat managers en bestuurders hun professionals regelmatig in de kou laten staan. Het sturen op borging van privacy krijgt niet de prioriteit die het verdient. Dat is jammer. Want privacy-borging is vooral een kwestie van goed organiseren, goede afspraken maken met samenwerkingspartners.

Gelukkig wordt er inmiddels hard gewerkt aan het beter borgen van privacy. Verschillende partners in het sociaal domein zoeken elkaar daarin ook steeds meer op. Bestuurders tekenden zelfs het manifest ‘In goed vertrouwen. De privacy van de jeugd geborgd’, waarin ook vuistregels zijn vastgesteld rondom de omgang met gegevens bij samenwerking. En het Netwerk Directeuren Sociaal Domein (NDSD) organiseerde een werkconferentie over de gestructureerde borging van privacy. Tot slot worden in het kader van het gezamenlijke programma I-sociaal domein van gemeenten en zorgaanbieders praktische instrumenten ontwikkeld en gepubliceerd die gemeenten en organisaties ondersteunen bij privacy-borging. Allemaal goede initiatieven dus. Zet dat voort!

Auteur

Monique Peltenburg

Adviseur/secretaris Netwerk Directeuren Sociaal Domein

Monique Peltenburg werkt op dit thema nauw samen met Léon Sonnenschein – Projectleider ‘In goed vertrouwen; de privacy van de Jeugd geborgd’ en Reinier ter Kuile – Programmadirecteur I-Sociaal Domein