Contact

Anne-Marie Rijssenbeek

Anne-Marie Rijssenbeek

Senior projectleider

06 57 94 37 65

Een zachte landing voor minderjarige statushouders

Door Hilda Kooistra, projectleider Platform31

“Jonge vluchtelingen verdienen een warm welkom in de Nederland”, stelt Jeanet Zonneveld. Als projectleider Spirit Jeugd en Opvoedhulp in Amsterdam heeft ze de bijzondere opdracht om 108 jonge statushouders tussen de 15 en 18 jaar een plek te geven binnen de Amsterdamse regio. Binnen de gemeentelijke praktijk is dit geen eenvoudige opgave, is haar ervaring. Daarnaast spelen maatschappelijke sentimenten over vluchtelingen helaas ook een grote rol.

Een deel van de vluchtelingen die naar ons land komen, zijn jongeren zonder ouders of wettelijk gezag. Deze kwetsbare groep valt wettelijk onder de voogdij van Nidos. In opdracht van Nidos zorgt Spirit ervoor dat jongeren met verblijfstatus, uit de grootschalige opvanglocaties van het COA kunnen doorstromen naar een geschikte woning in de regio Amsterdam. Afhankelijk van de zelfredzaamheid van de jongeren gaat het om kleinschalige opvang: een gedeelde woning met ambulante begeleiding of een groepswoning met 24-uurs toezicht. De jongeren tellen mee voor de taakstelling van de gemeenten om vluchtelingen op te vangen en te huisvesten.

Integrale aanpak

Zonneveld hoopt dat vanaf april de eerste dertig jongeren in de regio Amsterdam hun intrek kunnen nemen in een nieuwe woning met passend onderwijs en begeleiding in de buurt. “Vanuit de overtuiging dat deze randvoorwaarden aanwezig moeten zijn, kostte de organisatie eromheen veel tijd. Bij de gemeenten ontbreekt het aan nog aan integrale aanpak, waardoor het lang duurt om afzonderlijk met de gemeentelijke beleidsdomeinen onderwijs, wonen, zorg en werk en inkomen te spreken. Hetzelfde geldt voor de contacten met corporaties en scholen. Woningcorporaties zijn welwillend en hebben soms geschikte woningen, maar moeten wachten op gemeentelijk fiat. Het onderwijs heeft goede ervaringen met jonge vluchtelingen in Internationale Schakel Klassen, maar kampt op sommige plekken met een tekort aan leerkrachten.”

Toekomstperspectief

“Dat vind ik jammer”, benadrukt ze. “Zeker als we bedenken dat jongeren daardoor langer in de grootschalige opvang moet blijven met alle stress en onzekerheid die daar bij komen kijken. Een toekomstperspectief is het belangrijkste voor de ontwikkeling van deze kwetsbare jongeren. Die krijgen ze hopelijk snel in de kleinschalige opvang van Spirit. Wat perspectief biedt is dat de gemeente Amsterdam recent een goede nota over integrale aanpak, bestuurlijk heeft geaccordeerd. Hierdoor komt de start in zicht. Dit biedt ook buiten Amsterdam perspectief.”

Vangnet

“Desondanks zijn de zorgen en aarzeling van gemeenten wel begrijpelijk”, vervolgt ze. “De woonsituatie wordt namelijk problematisch wanneer de jongere achttien jaar wordt. Op dat moment is hij zelf verantwoordelijk voor huisvesting, onderwijs en inkomen. Daar waar Nederlandse jongeren vaak nog kunnen terugvallen op een baantje, familie of netwerk, ontbreekt het jonge vluchtelingen vaak aan zo’n vangnet. Binnen de reguliere regels, hebben sommige jongeren die net 18 zijn geworden, niet voldoende inkomen om van te leven. Daardoor staan huisvesting, zorg en onderwijs onder druk.” Zonneveld pleit voor een doorlopend traject waarbij jongeren pas worden losgelaten wanneer ze daadwerkelijk in staat zijn om op eigen benen te staan. Soms betekent dit dat een jongere al voor zijn 23e een aanvulling op het inkomen krijgt, voorrang krijgt op een goedkope woning of is vrijgesteld van de eigen bijdrage voor eventuele GGZ-zorg.”

Zachte landing

De mentoren van Spirit werken per casus, vanaf de plaatsing tot 18 jaar, aan een individueel en integraal plan voor elke jongere. Onderdelen daarvan zijn wonen, onderwijs, inkomen, netwerk, integratie en eventuele zorg. Daarna neemt vluchtelingenwerk de begeleiding over. “Een integrale aanpak is allereerst in het belang van de jongeren: die zijn gebaat bij stabiele levensomstandigheden en een doorgaande ontwikkellijn. Daarnaast is het organiseren van een zachte landing een goede investering voor de toekomst”, stelt Zonneveld. “Een goede woonplek, onderwijs, hulp bij traumaverwerking en het opbouwen van een sociaal netwerk vertaalt zich in meer evenwichtige, zelfredzame burgers. Vandaar dat ik positief ben over de kansen van deze jongeren in de Nederlandse samenleving. Mijn ervaring is dat het vaak gaat om dappere, sterke en ondernemende jongeren die de nodige obstakels hebben overwonnen om hier te komen en gemotiveerd zijn om hier een succesvolle toekomst op te bouwen. Daarnaast zijn er gelukkig veel betrokken vrijwilligers, buren en nieuw netwerk van leeftijdsgenoten, die zich inzetten voor deze jonge vluchtelingen.”


Jeanet Zonneveld is sinds (2016) ingehuurd als projectleider voor Spirit Jeugd en Opvoedhulp in Amsterdam





Nieuwsbrief

Wilt u de nieuwsbrief ook ontvangen?
Stuur dan een mail naar integraleaanpak@platform31.nl