Cijfers, feiten en begrippen

Herkomst asielzoekers

De twee grootste groepen asielzoekers komen op dit moment uit Syrië en Eritrea. In deze landen worden de mensenrechten ernstig bedreigd. De belangrijkste herkomstlanden van asielzoekers in 2015 waren:

  • Syrië: 47% (burgeroorlog)
  • Eritrea: 14% (militaire dictatuur)
  • Irak: 6%
  • Afghanistan: 5%.

Deze informatie is afkomstig van de Rijksoverheid.

Vluchtelingenpiek 2014-2016

In 2015 heeft een recordnummer van 58.900 asielzoekers om een verblijfsvergunning in Nederland aangevraagd. Dit is ongeveer van het aantal aanvragen in 2014 dat op zijn beurt een verdubbeling van 2013 was. In 2016 daalde het aantal aanvragen naar 31.600. Dat is ongeveer hetzelfde aantal als in 2014. In 2017 daalt het aantal verder. Het aantal asielaanvragen laat duidelijk een plotselinge piek zien in 2015.

Ongeveer 47 procent van deze 58.900 asielzoekers kwam uit Syrië, gevolgd door Eritrea (14 procent), Irak (6 procent) en diverse andere landen. Van ongeveer acht procent van de aanvragers kon de identiteit niet aangetoond worden. Dat betrof meestal Palestijnen die eerder in Syrië leefden (CBS 2017).

Nederland heeft sinds de Tweede Wereldoorlog een lange geschiedenis van immigratie, uit de vroegere kolonies (Indonesië en Suriname) en de Nederlandse Caribische gebieden (nog steeds deel van het Koninkrijk der Nederlanden), maar ook van gastarbeiders en hun families (uit Spanje, Italië, Marokko en Turkije), evenals – recentelijk – migrerende werknemers uit Oost-EU-lidstaten. Nederland heeft ook in de loop der tijd veel vluchtelingen opgevangen. Momenteel vormen vluchtelingen uit Irak, Iran, Somalië, Afghanistan en Syrië de grootste vluchtelingengroepen. Op 1 januari 2016 komen 12,3 procent van alle Nederlandse bewoners van niet-westerse afkomst (zij of één of beide ouders zijn geboren in een niet-westerse land). De helft van hen is in Nederland geboren en behoort dus tot de tweede generatie.

Figuur 2 toont de ontwikkeling van het aantal asielzoekers gedurende de laatste 25 jaar. De grafiek volgt min of meer het patroon van andere West-Europese landen. De top in 2015 was de hoogste sinds de Tweede Wereldoorlog; Hoger dan in het midden van de jaren negentig (oorlog in voormalig Joegoslavië), of rond de eeuwwisseling (oorlogen in Kosovo, Afghanistan en Irak). De piek van 2014-2016 volgde op een decennium met een relatief klein aantal asielzoekers. Dit was mede ingezet door het strengere asielbeleid van Pim Fortuyn sinds 2001. Organisaties die de opvang van vluchtelingen organiseren waren daardoor slecht voorbereid. Ze hadden tekort aan huisvesting en personeel.

cbs-vluchtelingenstroom
Figuur 2: Aantal asielaanvragen in Nederland 1990-2016 (bron CBS, 2017)

Aantal plaatsen in opvang

COA is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers die nog in procedure zijn. Door de snelle instroom van nieuwe asielzoekers en door de problemen met het vinden van huisvesting voor statushouders werd een groot deel van de opvangplaatsen van het COA bezet gehouden door vergunninghouders.

personen in opvang
bezetting COA

EU-cijfers

Het ministerie van V&J/IND brengt elk kwartaal de Migratieradar uit. Duitsland ontving de meeste asielaanvragen. Op basis van cijfers van de adviescommissie vreemdelingenzakenfluctueerde Nederland tussen de zevende en tiende plaats. De verwachting over de toekomstige asielinstroom in de EU en in Nederland is onzeker.

De IND merkte op dat het akkoord tussen de EU en Turkije en de verscherpte grensbewaking in diverse EU en non-EU lidstaten leidden in 2016 tot een daling van het aantal migranten dat de EU binnenkomt via de Oostelijke Mediterrane route

Asieltrends

De IND publiceert maandelijks een rapportage over de ontwikkelingen van in het aantal asielaanvragen over de voorgaande maand. Deze (Engelstalige) rapportages omvatten informatie over het aantal asielaanvragen: eerste aanvraag, herhaalde aanvraag, nareizigers / gezinshereniging en alleenstaande minderjarige vluchtelingen. De rapportages omvatten een uitsplitsing naar land van herkomst en maken een vergelijking mogelijk tussen Europese landen.

Voortgang huisvesting statushouders

Platform Opnieuw Thuis publiceert maandelijks de realisatie van de taakstellingen van gemeenten inzake huisvesting van statushouders. Een interactieve landkaart maakt inzichtelijk in hoeverre gemeenten invulling hebben gegeven aan hun taakstelling. Daaruit blijkt dat het merendeel van de gemeenten achter loopt op de taakstelling maar dat er ook gemeenten zijn die al veel meer huisvestingsplekken hebben weten te realiseren dan hen gevraagd is.

Vluchtelingen en Vergunninghouders

Netwerk

Werkgroep Vergunninghouders G32

Platform31 is betrokken bij de werkgroep vergunninghouders van de G32, waar de belangrijkste knelpunten en oplossingen worden besproken. Platform31 ondersteunt G32 in het debat door kennisuitwisseling en organiseren van activiteiten, zoals kennisateliers.

Website G32


Platform Opnieuw Thuis

Platform31 is deel van Opnieuw Thuis. Doel van dit platform is gemeenten en lokale partijen helpen bij de huisvesting van vergunninghouders. Dit is een samenwerking van een aantal partijen, zoals COA, VNG, Aedes, IPO en ministeries, onder leiding van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

Opnieuw Thuis