Implementatie

De Omgevingswet treedt na 2019 in werking. De precieze datum is nog niet bekend. Het doel van de minister is dat de implementatie in 2029 is afgerond. De Tweede Kamer heeft op 1 juli 2015 met het wetsvoorstel ingestemd en de Eerste Kamer op 15 maart 2016. Tot die tijd wordt er aan onder meer de AMvB’s gewerkt (zie deze link) en zal een aantal aanvullingswetten en een invoeringsbesluit aangenomen worden.

Planning

De komende jaren staat in het teken van de implementatie van de Omgevingswet. Dat zal aan de hand van een aantal thema’s gebeuren: verdieping en verbreding (2016), voorbereiding en verandering (2017-2018) en realisatie en verankering (2018-2019). Met de thema’s verdieping en verbreding voor 2016 staat centraal om te achterhalen wat de Omgevingswet precies betekent voor de verschillende overheden (verdieping) en om zo veel mogelijk mensen aan te laten haken bij de veranderingen die de Omgevingswet met zich meebrengt (verbreding).

De implementatie van de Omgevingswet kan bij overheden op verschillende manieren worden vormgegeven. Er zijn routeplanners opgesteld voor gemeenten en waterschappen die kunnen helpen bij de manier waarop de implementatie wordt vormgegeven.

Veranderstrategieën

In een energieke samenleving met mondige burgers, complexere opgaven, groeiende ruimtelijke en bestuurlijke verschillen en een diversiteit aan belangen, zou de lancering van de Omgevingswet kunnen aanvoelen als cadeautje. De wet beoogt immers meer bestuurlijke afwegingsruimte, integraal werken, versnellen van processen en meer inzichtelijkheid. Kortom: een wet die past bij de huidige maatschappelijke ontwikkelingen. Voorstanders kijken inderdaad uit naar het lokaal kunnen bepalen van de regelgeving en de ruimte die ontstaat voor participatie. Al zijn er ook sceptici die de wet overbodig vinden en prima de weg weten in het labyrint van de fysieke leefomgeving.

De Omgevingswet beoogt de versnippering en ondoorzichtigheid die is ontstaan te doorbreken. De vraag is alleen: hoe erg willen we veranderen? Willen we bijvoorbeeld een compleet andere verhouding tussen de overheid en maatschappij of uitgaan van hetgeen dat we hebben en daarop doorbouwen? Werk je van binnen naar buiten of van buiten naar binnen als overheid? De VNG heeft hiervoor in elk geval veranderstrategieën ontwikkeld. Die blijken goed te werken om met elkaar in gesprek te gaan en inzichtelijk te krijgen hoe een organisatie zich wil ontwikkelen. Met deze veranderstrategieën wordt een onderscheid gemaakt naar de vraag of een organisatie wil verbeteren of wil vernieuwen en aan de andere kant naar de vraag of de focus met name intern of extern is. Uitleg over de veranderstrategieën is hier te vinden.

Ontwikkeling digitaal loket

In de Omgevingswet is digitale ondersteuning niet onbelangrijk. Deze digitale omgeving zorgt ervoor dat alle informatie over de Omgevingswet in één loket vindbaar is. In dit Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) gaat het dan niet alleen om het omgevingsplan, maar ook om basisgegevens voor onderzoeken (zoals verkeersintensiteiten of basisregistraties). Dit draagt bij aan de gebruikersgemak, voorkomt onduidelijkheden en versnelt het proces. Als meerdere overheden bij een aanvraag zijn betrokken, communiceren deze partijen onderling met behulp van het DSO.

Het doel is dat de informatiepositie voor overheid en initiatiefnemer gelijk is. De ontwikkeling van de digitale ondersteuning duurt tot 2024. Na de invoering van de Omgevingswet is er dus nog geen volledig digitaal loket. Dit wordt daarna verder ontwikkeld. Voor het DSO zullen overheden informatie moeten aanleveren over de fysieke leefomgeving. De komende jaren kunnen gebruikt worden voor het op orden krijgen van de digitale informatie. Overigens richt de ontwikkeling van het DSO zich in eerste instantie op de meest voorkomende vragen, zoals de bouw van dakkapellen, schuttingen en bijgebouwen.

In het digitale loket kunnen initiatiefnemers hun vergunning indienen, ook als er van verschillende organisaties vergunningen nodig zijn. Samen met een kortere doorlooptijd van veel procedures, leidt dit tot een noodzaak om efficiënt te werken. Naast het stroomlijnen van processen, is het noodzakelijk om hiervoor zaakgericht te gaan werken. De standaarden van het DSO zijn nog niet bekend. Het is dus lastig om al specifiek te kunnen voorsorteren op het DSO. Maar als besluiten worden genomen die naar verwachting in het DSO worden opgenomen, is het verstandig om het besluit aan deze drie voorwaarden te laten voldoend: het is een regel, het heeft waarde en het beslaat een bepaald gebied.

Digitale ondersteuning Omgevingswet pdf (klik=groot)
Digitale ondersteuning Omgevingswet pdf (klik=groot)

Aan de slag met de Omgevingswet

Platform31 laat aan de hand van goede voorbeelden zien hoe u nu al kunt werken met de Omgevingswet. Zo raakt u geïnspireerd om nu al aan de slag te gaan met de Omgevingswet.

Lees meer