Waarom van het gas af

Urgentie

De urgentie voor aardgasvrije wijken komt voort uit het ondertekenen door Nederland van het klimaatakkoord van Parijs (2015). Als we de aarde met niet meer dan twee graden willen laten opwarmen moet Nederland in 2050 CO2-neutraal zijn. De aardbevingen in Groningen laten verder zien dat het winnen van Nederlands aardgas niet op dezelfde weg door kan gaan en we meer afhankelijk worden van aardgas uit vaak onstabiele of ondemocratische landen.


filmpje Nature Is Speaking van Conservation International

Omvang

Momenteel bestaat de totale energiemix van huishoudens in Nederland voor 71,7% uit aardgas, 19,5% elektriciteit en 5% biomassa en duurzame warmte. Het aandeel aardgas is omlaag te brengen door zowel de totale warmtevraag af te laten nemen door betere isolatie als door alternatieven warmtebronnen toe te passen in de vorm van warmtenetten, groengas of elektrisch verwarmen. Allemaal tegelijk overstappen is echter niet haalbaar. Het kabinet rekent in het regeerakkoord door dat we 200.000 woningen per jaar moeten laten overstappen op een alternatief om over 30 jaar alle zes miljoen huizen alternatief te verwarmen. De uitdaging is om nu te beginnen en slim vooruit te plannen.

Een uitgebreid overzicht van de opgave is te lezen in de Monitor Energiebesparing Gebouwde Omgeving 2015 (pdf).

ecn-energiemix
Bron: Monitor Energiebesparing Gebouwde Omgeving 2015 / ECN 2016

Collectieve oplossing

Een individuele huiseigenaar kan veel betekenen in het reduceren van de eigen warmtevraag door goed te isoleren. Individueel kiezen voor een alternatief voor aardgas is echter lastig aangezien de infrastructuur voor energie collectief wordt aangelegd en onderhouden. De warmtetransitie vraagt om een alternatief met vergelijkbare comfort en sluitende businesscase, oftewel geen hogere kosten. Op landelijk, regionaal, gemeentelijk, wijk en buurtniveau is onderzoek en besluitvorming nodig om hiertoe te komen. Op lokaal niveau zijn gemeente, netbeheerder, leveranciers en gebruikers hierbij belangrijke speler waarbij de gemeente de aangewezen partij is om de leidende rol te pakken.

De transitie als kans

Op de golf die de transitie teweeg brengt kunnen veel ontwikkelingen meeliften. De straat gaat open wat een reden is om de openbare ruimte op te frissen en klimaatbestendig te maken. Huizen worden aangesloten wat één of meerdere contact momenten met bewoners oplevert. Het straatbeeld kan worden gemoderniseerd tijdens het isoleren van gebouwen. Nieuwe activiteiten leveren een directe en indirecte vorm van werkgelegenheid. Kortom, een aardgasvrije wijk geeft aanknopingspunten voor het grootschalig updaten van een wijk. Door het slim verbinden van beleidsdoelen en belangen is het mogelijk de eigen wijken en daarmee de eigen gemeente sterker te maken.