Aansluiting Onderwijs en Arbeidsmarkt

Onder invloed van onder andere globalisering, robotisering en automatisering veranderen de werkgelegenheid- en beroepenstructuur in rap tempo Voor werkgevers betekent dit dat zij continu op zoek is naar geschikt personeel en daarbij wordt vooral naar het onderwijs gekeken. Gemeenten realiseren zich dat de kansen voor langdurig werklozen er niet beter op worden en ze beraden zich waar ze op moeten inzetten. De verwachtingen, belangen en uitgangspunten over een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt lopen soms erg uiteen.

Bij veel gemeenten staat de gebrekkige aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt hoog op de beleidsagenda. Onbenut talent, hoge studie-uitval al dan niet verkeerde studiekeuzes zijn enkele gevolgen die steden ondervinden van de mismatch tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Zij zitten ingeklemd tussen urgente, korte termijn beleidsopgaven met grote financiële risico’s (bijvoorbeeld rond de Participatiewet) en lange termijn vooruitzichten en beleidsstrategieën rond de stedelijke economie. De cruciale vraag daarbij is hoe ervoor gezorgd kan worden dat meer mensen naar vermogen kunnen meedoen op de arbeidsmarkt en zich daar duurzaam kunnen handhaven. Zo is er – mede door de transitie naar een hoogwaardige diensteneconomie – bij gemeenten een breed gevoelde behoefte om opnieuw na te denken over de stedelijke betrokkenheid bij de kwaliteit van het onderwijs in de stad. Om tot structurele oplossingen voor de lange termijn te komen, is (regionale) samenwerking tussen verschillende gemeentelijke agenda’s, maar ook met het onderwijsveld en het bedrijfsleven belangrijk.

Voor gemeenten staan daarom de volgende vraagstukken centraal: hoe wordt voorkomen dat een omvangrijke groep burgers de aansluiting mist met ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, hoe kunnen (overheid) instellingen en marktpartijen (werkgevers en onderwijsinstellingen) de aansluiting tussen onderwijs en arbeid versterken, en wat kan er gedaan worden aan de mismatch tussen opleidingscurricula en de vraag op de arbeidsmarkt?

Praktijkvoorbeeld: House of Skills

De gemeente Amsterdam heeft samen met de metropoolregio Amsterdam (MRA) en een groot aantal partners het initiatief genomen voor de oprichting van het House of Skills: een fysieke en virtuele omgeving waar bewoners uit de metropoolregio een volledig op maat gemaakt modulair (intersectoraal) skills programma kunnen volgen. Het traject is volledig afgestemd op de concrete vraag van bedrijven en publieke werkgevers uit de regionale groeisectoren en richt zich op 5.000 werkenden en kortdurige werklozen in de krimpsectoren. Doel is om hen een succesvolle overstap te laten maken naar de groeisectoren in de MRA zoals de ICT, techniek, zorg en hospitality. Tegelijkertijd richt het project zich op werknemers die bij hun werkgever een nieuwe functie ambiëren maar daar wel nieuwe competenties voor nodig hebben. Lees hier meer over dit praktijkvoorbeeld.

Must reads

  • Stimuleren van leren en werken in de techniek in Haarlemmermeer & Haarlem
    Dit onderzoek van Platform31 geeft antwoord op de vraag hoe jongeren enthousiast gemaakt kunnen worden voor een technische opleiding en een baan in de techniek? Het rapport brengt de aansluitingsproblematiek op de arbeidsmarkt in en rond Haarlem en Haarlemmermeer in beeld.
  • De arbeidsmarkt naar opleiding en beroep tot 2020 (pdf)
    In dit ROA-rapport wordt een overzicht gepresenteerd van de huidige en toekomstige ontwikkelingen op de Nederlandse arbeidsmarkt tot 2020. Het overzicht geeft inzicht in de actuele arbeidsmarktsituatie en de arbeidsmarktprognoses naar bedrijfssectoren, beroepen en opleidingen.
  • Skills beyond School the Netherlands
    Dit OECD-rapport is gebaseerd op een internationaal vergelijkende studie naar zogeheten postsecundaire beroepsopleidingen. Beroepsbeoefenaars leren hier specifieke vaardigheden die nodig zijn op de snel veranderende arbeidsmarkt. Naast Nederland zijn onder andere in Oostenrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Korea en de Verenigde Staten vergelijkbare reviews uitgevoerd.