Ruim op de Regels

Contact

Henk Jan Bierling
Henk Jan Bierling
Programmamanager partners

06 57 94 35 73

Lise Broekaar
Lise Broekaar
Projectleider

06 17 85 48 53


deel deze pagina via:

Ruim op de Regels

Ruim op de Regels! Dat zouden buurtverenigingen, dorpscoöperaties, mantelzorgverenigingen en buurthuisbedrijven graag willen. Het komt regelmatig voor dat zij hun activiteiten niet efficiënt of met veel frustratie uitvoeren. Zij worden te vaak in de weg gezeten door knellende regels of procedures. Bijvoorbeeld bij maatschappelijke aanbestedingen, bij het verlenen van vergunningen of door belastingregels. Zonde! Zowel voor de initiatieven als voor de overheid die de participatiesamenleving en Doe-Democratie juist toejuichen.

Actie op lokaal en landelijk niveau

Het Experimentprogramma ‘Ruim op de Regels’ van Platform31 en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) biedt uitkomst. Samen met elf maatschappelijke initiatieven en negen gemeenten wordt er in dit programma naar ruimte gezocht binnen bestaande regels en procedures. Op rijksniveau worden knellende regels geagendeerd die aanpassing verdienen. Dit is nodig omdat het zonder die belemmerende regels makkelijker is om ‘goed te doen’ voor je buurt, dorp of stad. Dat is iets wat veel burgers en ondernemers willen; zich op een leuke manier inzetten voor de publieke zaak.

Drie type knelpunten in Doe-Democratie

Grofweg zijn er op drie niveaus knelpunten te onderscheiden bij het uitvoeren van maatschappelijke initiatieven:

  1. wet- en regelgeving, zoals aanbestedingsregels of belastingregels;
  2. uitvoeren van procedures, zoals de uitvraag van aanbestedingen of verkrijgen van vergunningen;
  3. proces, zoals knelpunten in het praktisch organiseren en samenwerken.

In dit experimentprogramma ligt de focus op het opruimen van knelpunten in wet- en regelgeving en knelpunten bij het uitvoeren van bijbehorende procedures. Daarop wordt geëxperimenteerd en nieuwe kennis ontwikkeld.

Knelpunten bij aanbesteden, belastingszaken en regelluwe zones

Tal van regels kunnen belemmerend werken bij het beheren van een buurthuis of het groen in de buurt. Ook kunnen mantelzorgers of sociaal ondernemers die zorg verlenen in de knel komen door bestaande wet- en regelgeving. Dit experiment focust op vier gebieden van regelgeving:

  1. Maatschappelijk aanbesteden; onder andere hoe aanbestedingen uit te zetten, zodat ook maatschappelijke initiatieven een kans krijgen mee te doen. De wens om een meer gelijk speelveld voor nieuwe en veelal kleinere initiatieven ten opzichte van de grotere gevestigde partijen ligt hieraan ten grondslag.
  2. Fiscaliteit; onder andere het opknippen van activiteiten door maatschappelijke initiatieven, waardoor een deel van de activiteiten wel in aanmerking komen voor een ANBI en lagere belastingtarieven.
  3. Regelluwe zones; onder andere het ontwikkelen en toekomstbestendig maken van paraplu-vergunning bij beheer van gebouw en gebied.
  4. Aansprakelijkheid; onder andere hoe aansprakelijkheid van vrijwilligers is geregeld bij het uitvoeren van hun activiteiten en diensten.

Maatschappelijke initiatieven dwingen de overheid te ontschotten

De initiatieven uit dit experiment zijn in hun dorp of buurt op verschillende domeinen actief. Zij beheren bijvoorbeeld een buurthuis en of het groen in de wijk en hebben te maken met stadsbeheer. Daarnaast organiseren ze mantelzorg, tafeltje dekje en zorgen ervoor dat mensen niet vereenzamen. Op sommige activiteiten is de WMO van toepassing. Regelmatig zijn die vrijwilligers ZZP’ers die professioneel ook enkele diensten leveren of zijn er vrijwilligers met een uitkering die ook vrijwilligersbijdragen krijgen. Dit zorgt voor ingewikkelde belastingregels en soms negatieve financiële prikkels voor vrijwilligers om mee te doen. Alles bij elkaar hangt het verdienmodel van deze maatschappelijke initiatieven onder andere af van verschillende diensten en regelgeving vanuit de overheid . Een mooie klus voor ambtenaren en bestuurders van gemeenten en het Rijk om schotjes in hun eigen organisaties weg te halen waar nodig!

Tussentijds kennis delen in Kennislabs

Het experiment loopt tot februari 2016. De elf experimentpartners uit heel het land vormen een Community of Practice die met behulp van Platform31, het ministerie van BZK (en andere ministeries) en externe experts kennis ontwikkelen en nieuwe werkwijzen en methoden toepassen. Als afronding van het experiment volgt een publicatie met een advies aan overheden.

Voor dit experiment hadden 22 maatschappelijke initiatieven zich aangemeld. Helaas was er niet voor alle aanmeldingen plek in het experiment, maar partijen die niet meedoen aan het experiment hoeven niet anderhalf jaar te wachten om van dit experiment iets te leren. Dat zou zonde zijn! Juist voor deze partijen, maar ook het overig netwerk van Platform31, worden betrokken bij de nieuwe kennis die ontwikkeld wordt. Via kennislabs en tussentijdse facsheets kan een breder netwerk leren van dit experiment.