NuAlEenvoudigBeter-banier2

Meer informatie


Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Maarten Hoorn of kijk op de website van Landwerk.




Grenzen opzoeken voor flexibiliteit en experimenteren


Verslag excursie Nu al eenvoudig beter Breda op 29-09-2014

Door: Willem Heesen (projectleider Ruimte en Water)

Breda werkt Nu al Eenvoudig Beter, binnen bestaande mogelijkheden van wet- en regelgeving en met het nieuwe integrale omgevingsplan. Binnen de huidige systematiek van bestemmingsplannen en afspraken met ontwikkelaars is al veel mogelijk wanneer kansen worden gezien. Grenzen worden opgezocht. Experimenten met het Omgevingsplan laten de uitdaging zien die gepaard gaat met het begrip ‘fysieke leefomgeving’, dat raakt aan veel gemeentelijke sectoren. Een cultuurverandering is noodzakelijk.

Flexibele bestemmingsplannen

Breda is op zoek gegaan naar de flexibiliteit in het instrument bestemmingsplan. Dit is mede gevonden in de overtuiging dat de gemeente niet de verwachting moet hebben de toekomst gedetailleerd te kunnen voorspellen. De wereld veranderd snel en een bestemmingsplan is daarmee snel achterhaald.. Samenwerking is gezocht met private partijen die goede voelsprieten hebben voor de marktvraag en er zijn afspraken gemaakt waarin publieke en private belangen buiten een bestemmingsplan om worden afgestemd. Zodoende kan bijvoorbeeld in het project Bouverijen in Teteringen per deelplan goed worden ingespeeld op de marktvraag, uitgaande van vertrouwen in de samenwerking met de markt. Een andere afspraak gaat over de planologische ruimte in het gebied ‘Gasthuispoort’. Deze is zo ruim dat er in potentie veel functies kunnen worden gerealiseerd. De ontwikkelaar kan hierdoor inspelen op de actuele marktvraag. ‘Functies die overblijven worden later weer geschrapt, om deze op een andere locatie in de stad alsnog te kunnen realiseren’, aldus Séverine Blok (projectmanager, gemeente Breda). Zo wordt flexibiliteit gevonden om de ontwikkeling spoedig te kunnen starten. Belangrijke lessen zijn volgens Blok dat het doel van de ontwikkeling leidend moet zijn Laat je niet afschrikken door regelgeving, maar gebruik gezond verstand als iets realistisch en haalbaar lijkt en bekijk vervolgens van alle kanten hoe je de regelgeving kunt interpreteren om je doel te bereiken. Goede communicatie bij de gemeente intern, en ook met de omwonenden is essentieel. Vooral toelichting an afwegingen die gemaakt zijn creëren begrip bij bewoners, met slechts één zienswijze als resultaat.

Experiment Omgevingsplan

Focus op proces en communicatie is ook een belangrijke les die in het experiment Omgevingsplan is geleerd. Vanwege het brede kernbegrip ‘fysieke leefomgeving’ is er in Breda een organisatiebrede werkgroep ingesteld. Hans Koning (planologisch jurist, gemeente Breda) leidt deze multidisciplinaire werkgroep, waarin onder andere beheer, vergunningen, economie, wonen en samenleving, de omgevingsdienst en ruimte vertegenwoordigd zijn. Bij de start is een gezamenlijke ambitie heel belangrijk, je werkt immers samen aan een doel, welke duidelijk moet zijn. Tijdens een interne brainstormsessie werd een lijst van relevante beleidsnota’s en verordeningen opgesteld. ‘Een schrikbarende lijst van 97 relevante stukken’, aldus Koning. ‘Een nietje volstaat niet’, bundelen, schrappen van tegenstrijdigheden en vereenvoudigen is de volgende taak, waarna de lijst nog meer dan 50 documenten telde. Ontslakken en/of loslaten. Dat is de te bewandelen weg, ‘maar we weten niet waar deze weg naartoe gaat’ geeft Koning aan. De werkgroep draagt bij aan de bewustwording dat het slimmer samen kan en moet lonen. ‘Het is zo 2018, dus je kunt niet vroeg genoeg beginnen. De werkgroep moet daarin zorgen voor een interne olievlekwerking’, aldus Koning.

Zowel Blok als Koning beamen dat scepsis in het begin deel uitmaakt van de nieuwe werkwijzen.
‘De cultuur in een projectgroep moet ontstaan. Je probeert er energie in te brengen. Sommigen zijn sceptisch. Omdat mensen vanuit hun inhoud aan tafel zitten, is het belangrijk om steeds het doel van integraliteit en van de opgave te benoemen’, aldus Blok.

Breda Broeit

Marieke Beekers (verbindingsmakelaar gemeente Breda) noemt zichzelf een kansensnuffelaar en probeert door het verbinden van partijen en mensen, win-win-win situaties te creëren. Dit zet het Havenkwartier van Breda op de kaart als let’s go area om op termijn meer investeerders in Via Breda te trekken. Verschillende bestaande Bredase initiatieven, zoals een skatehal en een stadsstrand, die op zoek waren naar een locatie konden een plekje krijgen op het Haveneiland. Het bestemmingsplan gaf geen ruimte, maar de instelling was: ‘we gaan het proberen’. Met ondersteuning van de raad is het bestemmingsplan ‘uitgezet’. Hiervoor zijn twee uitgangspunten gehanteerd : kom tot overeenstemming met de buren en de veiligheid moet worden geborgd.

Een belangrijke les is dat loslaten niet hetzelfde is als je handen er helemaal vanaf trekken en niets regelen. Initiatiefnemers zijn kwetsbaar in situaties waar zij de zekerheid van een beschermend publiekrechtelijk kader missen. Om de huidige situatie te bestendigen wordt er gewerkt aan een oplossing voor dit missende kader. Een andere les van het Havenkwartier is dat de overheid ruimte voor fouten moet accepteren om te kunnen leren van de fouten. Dit is van belang voor de cultuur binnen een gemeente. Communicatie, procesbetrokkenheid zowel intern bij gemeenten als met burgers en de krachten van (private) partijen benutten horen bij de cultuuromslag en nieuwe rolverdeling tussen publiek en privaat.

Nu al Eenvoudig Beter

De excursie naar Utrecht is georganiseerd in het kader van het praktijkprogramma Nu al Eenvoudig Beter. Het Rijk werkt samen met de uitvoeringspraktijk aan de totstandkoming van de Omgevingswet. Deze wet is bedoeld om de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving eenvoudiger en beter te laten verlopen. Maar ook nú al – binnen de bestaande wetten en regels – kunnen we eenvoudiger en beter werken! Het project Nu al Eenvoudig Beter wordt georganiseerd door de Platform31 en Landwerk in opdracht van de Rijksoverheid en ondersteund door de UvW, het IPO en de VNG.

Voor meer informatie, zie: www.platform31.nl/naeb. Hier vindt u ook de data, thema’s en locaties van de andere Nu Al Eenvoudig Beter – excursies die in het najaar van 2015 worden georganiseerd.


Blijf op de hoogte


op-de-hoogte-blijven-nual-2