Trickle down cover

U kunt deze publicatie ook bestellen.

Bestel deze publicatie

Trickle down in de stad

De invloed van hoogopgeleiden op de arbeidsmarkt voor laagopgeleiden

Auteurs
Roderik Ponds, Gerard Marlet en Clemens van Woerkens

Een samenwerking van
Rijksuniversiteit Groningen, Atlas voor gemeenten en Platform31


Steden zetten sterk in op het aantrekken en vasthouden van hoogopgeleiden. Dat is niet verwonderlijk want hoogopgeleiden brengen veel voordelen met zich mee en zorgen ervoor dat steden aantrekkelijk zijn voor (kennisintensieve) bedrijven en instellingen. Maar in hoeverre profiteren laagopgeleiden nu van de beleidsfocus op hoogopgeleiden? Is er sprake van een trickle down-effect waarbij hoogopgeleiden kansen genereren voor laagopgeleiden? Deze publicatie bespreekt het trickle down-effect in steden waarbij ingezoomd wordt op de gemeente Arnhem, Delft, Haarlem, Leeuwarden en Zaanstad. Uit onderzoek blijkt dat hoogopgeleiden werkgelegenheid creëren voor laagopgeleiden door onder andere bestedingseffecten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan banen in de dienstverlenende sector, zoals de horeca.

Meer banen, minder werkloosheid?

Ondanks dat er meer banen voor laagopgeleiden zijn in steden waar relatief veel hoogopgeleiden wonen, is de werkloosheid onder laagopgeleiden niet lager. Beleid gericht op het aantrekken van hoogopgeleiden vertaald zich dus niet één-op-één in een lagere werkloosheid. Volgens de onderzoekers komt dit door verdringing op de arbeidsmarkt.

Verdringingseffect

De verdringing op de arbeidsmarkt komt door het feit dat veel hoog- en middelbaar opgeleiden onder hun niveau werken en op deze manier de banen van laagopgeleiden inpikken. Door de crisis en de schaarste op de arbeidsmarkt is het aantal werknemers dat onder hun niveau werkt gestegen. Daarnaast laat het onderzoek ook zien dat veel steden te maken hebben met een regionale verdringing: de banen voor laagopgeleiden in de steden worden ingevuld door mensen uit de wijdere regio. De mate waarin dit plaats vindt verschilt sterk tussen individuele steden.

Onderzoek

De publicatie brengt de complexiteit van de regionale arbeidsmarktsituatie in kaart en concludeert dat er geen eenduidige aanpak voor het terugdringen van de werkloosheid onder laagopgeleiden bestaat. Dit maakt de publicatie in het bijzonder interessant voor beleidsmedewerkers, adviseurs en onderzoekers op het snijvlak van sociale zaken, economische zaken en ruimtelijke ordening. Deze publicatie komt voort uit een ‘Kennis voor Krachtige Steden’ onderzoeksproject uitgevoerd door de Rijksuniversiteit Groningen in samenwerking met Atlas voor gemeenten. Vanuit de praktijk zijn de gemeente Arnhem, Delft, Haarlem, Leeuwarden en Zaanstad als stedelijke consortiumpartners bij het onderzoek betrokken geweest.