Restschuld verlagen bij verkoop woning

Onderzoek haalbaarheid vastgoedfonds

Een van de onderbelichte aspecten van de huidige problematiek op de woningmarkt is die van de voorraad goedkope koopwoningen. De problemen die zich hier voordoen hebben met name te maken met slecht onderhouden woningen, slecht verkoopbare woningen en de restschuldproblematiek van bewoners van deze woningen. Dit vooronderzoek beziet de mogelijkheden om een vastgoedfonds en intermediair op te richten dat als doel heeft de restschuldproblematiek te beperken.

Om huidige problematiek beter in beeld te brengen en te experimenteren met nieuwe oplossingen, is Platform31 het experiment Aanpak Goedkope Koop gestart. In dit experiment is een algemene voorstudie gedaan naar de stand van zaken van de goedkope koopmarkt. In deze studie is daarbij verder ingezoomd op de drie genoemde deelproblemen. Deze problemen zijn zorgpunten. Niet alleen voor bewoners en eigenaren, maar ook voor de vier andere B’s: buren (o.a. corporaties), bestuurders (gemeenten), banken en bouwers (en ook makelaars). Deze partijen hebben er allen belang bij dat deze problematiek wordt aangepakt.

Restschuldproblematiek beperken

In het kader van de restschuldproblematiek wordt in dit programma een experiment voorbereid op initiatief van New World Mediators (NWM) en het Holland Innovation Team (HIT). Hun idee is om een vastgoedfonds en intermediair op te richten dat als doel heeft de restschuldproblematiek van bewoners te beperken. De restschuldproblematiek heeft financiële gevolgen voor de individuele bewoners en de bank, maar ook voor de staat van onderhoud van de woning en daarmee de leefbaarheid van de wijk. Ook beperkt het hebben van een potentiële restschuld de doorstroming op de woningmarkt.

Juridische, financiële, organisatorische en markttechnische kaders

Dit vooronderzoek beziet de mogelijkheden van een dergelijk fonds. Onderzocht is binnen welke juridische, financiële, organisatorische en markttechnische kaders een dergelijk fonds opgericht kan worden. Daarbij is mede gelet op de organisatievorm van het fonds, mogelijke participanten, de doelgroep van het fonds, de aankoop van woningen, het onderhoud en de verkoop van de woningen. Ten slotte is bezien welke rollen de verschillende belanghebbende partijen zouden kunnen hebben in een dergelijk fonds.

Het financieren van zo´n fonds door banken wordt nog niet onverdeeld positief ontvangen. Banken kiezen nu voor de individuele benadering met maatwerk bij het helpen van betalingsproblemen en mogelijke restschulden en zien nog niet de meerwaarde van een dergelijk fonds. Er zijn vraagtekens bij de financiering, bijvoorbeeld of het een revolverend fonds kan zijn. En wat moet de doelgroep zijn? Mensen met flinke potentiële restschulden bevinden zich niet alleen maar in de goedkope voorraad van de woningmarkt.

Kwijtschelding en inspanningsverplichting

Uit het vooronderzoek blijkt dat banken wel positief staan tegenover het kwijtschelden van een deel van de restschuld van de bewoners, al dan niet in combinatie met een langlopende, laagrentende lening aan de bewoners om het andere deel van de restschuld af te betalen. Maar banken vinden ook dat bewoners een inspanningsverplichting hebben als wordt overgaan tot een dergelijke regeling. Bewoners zouden er bijvoorbeeld voor moeten zorgen dat de woning zo snel en goed mogelijk verkocht wordt.

Haken en ogen

Aan daadwerkelijke oprichting van een vastgoedfonds die ook een intermediaire functie heeft, zijn wel haken en ogen verbonden. Deze zijn in het rapport nader toegelicht. De initiatiefnemers NWM en HIT hebben besloten na deze haalbaarheidsstudie niet over te gaan tot experimenteren in de praktijk met deze pilot.

Deze haalbaarheidsstudie heeft nieuwe kennis opgehaald over oplossingsrichtingen voor de restschuldproblematiek. Wij hopen dan ook dat deze studie een brede groep geïnteresseerden informeert en inspireert en zo bijdraagt aan alternatieve oplossingsrichtingen voor dit maatschappelijke vraagstuk.

Kent u een interessante aanpak om restschulden te verlagen of voorkomen, neem dan contact op met hanneke.schreuders@platform31.nl