Te weinig betaalbaarheid of teveel kwaliteit?

In het streven naar betaalbaarheid, beschikbaarheid en kwaliteit van wonen, zijn de verantwoordelijkheden verdeeld over de huurders, de corporaties en de rijksoverheid. Corporaties zorgen voor goede woningen tegen een gereduceerde prijs, huurders kiezen woningen die passen bij hun budget en voor wie dan nog geen woning kan bemachtigen, is er huurtoeslag van de overheid.

Maar de huurtoeslag is allang geen sluitstuk meer van de sociale huisvesting. Het werd een kerninstrument van beleid, op basis waarvan corporaties de huren en huurders de gevraagde kwaliteit konden verhogen. Jarenlang rekenden we bij nieuwbouw en renovatie niet met de prijs-kwaliteit die past bij het inkomen van onze sociale huurders, maar met de grenzen van de huurtoeslag. Het leidde tot een geweldig kwaliteitsniveau van onze sociale nieuwbouw, tegen een vaste prijs, ongeacht de locatie.

Het lijkt er nu op dat we samen een sociale woningvoorraad hebben opgebouwd die met goed fatsoen niet meer betaalbaar is te houden voor onze doelgroep. Hebben we nu te weinig betaalbaarheid of teveel kwaliteit? Wat vinden we ervan dat de huurprijs soms meer dan de helft moet worden gereduceerd voordat de woning betaalbaar is voor onze doelgroep? En is het echt nodig, dat we ook in de meest populaire buurten grote sociale huurwoningen aanbieden? Zouden er onder de sociale huurders geen gezinnen zijn die bereid zijn om in zo’n gewilde buurt wat kleiner te wonen? In de koopsector geldt toch ook dat je moet inboeten op kwaliteiten zoals woninggrootte, als je op een populaire locatie wilt wonen? Een systeem waarin de kwaliteitsvraag te weinig relatie heeft met het budget van de consument is kwetsbaar. Ook dat hebben we recent kunnen leren van de koopsector.

Laten we huurtoeslag weer gebruiken waar die voor was bedoeld. Het is een prachtig instrument, dat in deze tijd de betaalbaarheidsproblemen moet verkleinen in plaats van het kwaliteitsniveau moet verhogen. Een nieuwe vormgeving ervan is noodzakelijk en deze rapportage doet daartoe een goede aanzet. Maar met nieuwe regelgeving alleen komen we er niet. Ook wij als corporaties moeten een stap zetten. Want een duurzaam betaalbare sociale huisvesting, vraagt niet alleen woningen die passen bij de portemonnee van onze huurders, maar ook bij die bij die van ons.

Lees het rapport Overstag met de huurtoeslag