Regisseren is niet hetzelfde als loslaten

Gerwin Gabry, KuiperCompagnons

De Nederlandse planningstraditie staat internationaal hoog aangeschreven. Door participatie steeds meer voorop te stellen dreigen we echter het kind met het badwater weg te gooien. Samenwerking met burgers vraagt juist om een sterke, zelfbewuste overheid die de regie weer oppakt.

Ik erken volmondig dat sinds de bal meer bij de samenleving ligt, vele positieve initiatieven van de grond zijn gekomen. De wereld is misschien ook wel te complex geworden om dit geheel vanaf het gemeentehuis te besturen. De vraag is alleen: waar liggen regie en (eind)verantwoordelijkheid?

Met de ‘regisseursrol’ wordt vaak juist bedoeld dat de gemeente de regie loslaat. Daarbij wordt vergeten dat er flink getrokken en geduwd moet worden, om daadwerkelijk iets van de grond te krijgen, en dat – anderzijds – niet elk initiatief dat binnenkomt, moet worden goedgekeurd.

Tegenwoordig moeten minstens vier knip- en plaksessies in de stal plaatsvinden, voordat de gemeente zelf iets durft te vinden. Het loslaten neemt soms zulke grote vormen aan dat gemeentebesturen weglopen van hun verantwoordelijkheid en geen besluiten meer durven te nemen. Al dan niet uit angst voor de publieke opinie besteden raadsleden besluitvorming uit aan de burger en geven zij alleen nog formeel hun zegen.

Ik vind dat ruimte moet worden gegeven aan de ontwikkelkracht van burgers … maar dat de overheid haar verantwoordelijkheid moet nemen om het overzicht te bewaren en keuzes te maken. Dit vraagt om een heldere koers, inzicht in kernkwaliteiten en de nodige verbeeldingskracht om het vergezicht tot leven te wekken. Dit zijn voorwaarden om initiatieven tot hun recht te laten komen, te voorkomen dat er een lappendeken aan ontwikkelingen ontstaat en niet alleen de grootste schreeuwers gehoord worden. Als we daarbij leren denken in ‘waarden’ en ‘kwaliteiten’ in plaats van ‘belangen’, dan komen we er samen wel uit…

KuiperCompagnons is partner van Platform31