Financieringsstelsel huurwoningmarkt moet op de schop

De visie van Vastgoed Belang ligt juíst in lijn met de niet verder uitgewerkte variant ‘corporaties op eigen kracht: huurtoeslag gaat naar de corporaties’ en wij betreuren het dan ook dat deze optie niet nader is onderzocht in het rapport. Het is een gemiste kans om deze optie vanuit een breder perspectief te onderzoeken, daar geen rekening gehouden wordt met het effect van verlaging van de huurtoeslaguitgaven door het passend toewijzen van woningen. Het alleen één op één vergelijken van de huurtoeslag en de verhuurderheffing gaat hierdoor mank.

Het huidig stelsel kent enkele substantiële zwaktes. Te beginnen het ‘rondpompen’ van geld. Verhuurders betaalden in 2015 ruim €1.4 mrd aan verhuurderheffing aan het Rijk. Het Rijk betaalt vervolgens miljarden aan huurders in de vorm van (extra) huurtoeslag om de door de verhuurders (deels) doorberekende verhuurderheffing te kunnen betalen aan het Rijk. De uitvoeringskosten en regeldruk zijn voor zowel het ambtenarenapparaat van het Rijk als voor de verhuurders enorm. Daarnaast is de fraudegevoeligheid van dit systeem aanzienlijk.

Uitgangspunt van het alternatieve financieel stelsel is dat het onnodig rondpompen van geld ophoudt. Daarom vervallen in het alternatief van Vastgoed Belang, onder voorwaarden, de verhuurderheffing en de huurtoeslag. De randvoorwaarden, zoals betaalbaarheid en beschikbaarheid voor huurders van huurwoningen voor de lagere inkomens, dienen te worden gewaarborgd. Doordat de huurtoeslag komt te vervallen, verlagen corporaties waar nodig de huren voor de doelgroep van beleid. Huurders die niet tot de doelgroep behoren, betalen de markthuur. Hierdoor ontstaat een prikkel voor corporaties om huurwoningen toe te wijzen die passen bij het inkomen. Bij huurders die niet tot de doelgroep behoren, wordt een perverse prikkel (de lage huurprijs) om niet te verhuizen weggenomen. Dat laatste stimuleert de doorstroming naar een woning die past bij het inkomen. Het maatschappelijk kapitaal dat aanwezig is bij de woningcorporaties dient niet te worden gebruikt voor het oversubsidiëren van woningen, maar ingezet te worden voor de huurders aan onderkant van de maatschappij die dit echt nodig hebben.

Lees het rapport Overstag met de huurtoeslag