Wat Werkt in ………….Zelfbeheer?

‘De kunst van het niets doen’ en ‘Een oefening in loslaten’. Dat waren, tijdens de bijeenkomst over zelfbeheer van de vakgemeenschap Wat Werkt in de wijk, een paar rake typeringen van wijkprofessionals die met zelfbeheer door bewoners aan de slag zijn gegaan. Een groep van betrokken en bevlogen wijkprofessionals inspireerden elkaar tijdens de themabijeenkomst met voorbeelden van interventies die goed en minder goed werken. Successen en mislukkingen bleken ook nu weer leerzaam.

Zelforganisatie gaat niet vanzelf
Uit diverse studies naar ervaringen met zelfbeheer blijkt dat het zelf organiseren van activiteiten door huurders/bewoners niet altijd vanzelf van de grond komt. Vooral in kwetsbare wijken met veel huurwoningen en een mix aan bevolkingsgroepen, komen spontane vormen van zelforganisatie weinig voor. Het komt dan aan op de kunst van het ‘verleiden en verlokken’. Wanneer dat lukt, dan blijkt dat – met de juiste stimulans en facilitering – bewoners heel goed in staat zijn kleine projecten snel en succesvol te organiseren.

Invloed op beheer gemeenschappelijke ruimte = populair
De meeste huurders (51% in een onderzoek van Corpovenista) zijn tevreden wanneer ze meer invloed krijgen op schoonmaak, onderhoud of beheer van gemeenschappelijke ruimten en/of groen. Bijvoorbeeld door zelf toezicht te houden op de beheerwerkzaamheden die worden verricht. Een kwart van de bewoners wil ook zelf werkzaamheden oppakken. Ze vragen de corporatie hen daarbij te faciliteren, bijvoorbeeld door een klein budget voor hulpmiddelen (bladblazers, schoonmaakmiddelen et cetera) beschikbaar te stellen. Maar ook een corporatie met een vast ‘gezicht’, die waardering voor hun inzet uitspreekt, is belangrijk.

De voordelen zijn evident
Waar zelfbeheerinitiatieven van de grond komen, zijn de voordelen evident. De betrokkenheid van bewoners leidt tot sterkere sociale netwerken. De kwaliteit van het geleverde werk ervaren zij vaak als beter. Tegelijkertijd levert het een kostenbesparing op. De leefomgeving wordt er aantoonbaar gezonder en veiliger van.

Voorop stellen eigen doelen werkt averechts
Tijdens de intervisiesessie analyseerden de deelnemers met elkaar diverse zelf ingebrachte projecten, waarbij bewoners zelf actief zijn in het beheer van groenvoorzieningen. Uit die analyses bleek eigenaarschap van enthousiaste bewoners met een duidelijk eigen belang en motivatie, voor het succes van zelfbeheerprojecten van essentieel belang. Het proces open insteken, onderling vertrouwen, het netwerk en de kwaliteiten van bewoners kennen, goed communiceren en aansluiten bij en tevreden zijn met de initiatieven die bewoners nemen, zijn andere belangrijke succesfactoren. De menukaarten ‘zelfbeheer’ van Corpovenista en Ymere kunnen hierbij behulpzaam zijn.

Het voorop stellen van eigen doelen door de corporatie, hoe goed ook bedoeld, is hiervan de contramal. Dat bleek te leiden tot een afwachtende houding bij bewoners, passiviteit en soms zelfs tot frustratie doordat verwachtingen over en weer niet worden waargemaakt.

Archetype Zelfbeheer
Het formuleren van een archetype ‘zelfbeheer’ legt de verbinding tussen praktijkkennis en beschikbaar onderzoeksmateriaal. Een archetype is een concrete beschrijving van een specifiek type ingreep die op meerdere plaatsen in het land in de praktijk is gebracht. In het archetype worden de werkzame bestanddelen van de praktijkinterventies ‘zelfbeheer’ die in de database van Wat Werkt in de Wijk verzameld zijn, beschreven en nader geanalyseerd. Ter illustratie: via deze link krijgt u toegang tot het archetype ‘Toewijzing op basis van inzet’.

Zie ook: Wat werkt in de wijk-projectpagina

Meer weten?
Wilt u zich als partner aanmelden voor Wat Werkt in de Wijk of wilt u meer informatie? Stuur dan een mail naar wwidw@platform31.nl.

Of neem contact op met:

Fons Lustenhouwer

Fons Lustenhouwer

Senior projectleider

06 53 38 90 17

Niels Gastkemper

Niels Gastkemper

Junior projectleider

06 23 01 27 90