Wat werkt in...de huisvesting van statushouders?

In het hele land experimenteren woningcorporaties met nieuwe huisvestingsvormen om de verhoogde instroom van statushouders het hoofd te bieden. De uitdaging is dan ook om in de resterende maanden van 2016 nog 21.000 statushouders van woonruimte te voorzien. Om meer grip te krijgen op nieuwe aanpakken en ervaringen organiseerde Platform31 met de vakgemeenschap Wat Werkt in de Wijk de themabijeenkomst ‘Wat werkt in… de huisvesting van statushouders’ op 22 september in Amsterdam.

Organisch versus gestructureerd

Projecten in de wijk ontwikkelen zich over het algemeen organisch. Al werkende weg ontstaan doelstellingen, rollen en taken. Dit geldt al helemaal bij de huisvesting van statushouders. De druk op gemeenten en corporaties is groot om meer te doen, in een huurmarkt die veelal op slot zit. Snelheid is geboden en nieuwe extra woonoplossingen zijn gewenst. In het hele land experimenteren partijen om dit voor elkaar te krijgen. Daarbij gaat de ambitie vaak verder dan alleen ‘koud’ huisvesten. Dat bleek ook tijdens de themabijeenkomst ‘Wat werkt in….de huisvesting van statushouders’.

Het initiatief Wat Werkt in de Wijk ondersteunt woon- en wijkprofessionals om gestructureerd na te denken over hun projecten. Medewerkers van diverse woningcorporaties gingen tijdens de themabijeenkomst onder begeleiding van Platform31 op zoek naar de werkzame bestanddelen van drie praktijkcasussen: ‘Tijdelijk huisvesten in basisschool in Landgraaf’, ‘Woningdelen in Haarlem’ en ‘Huisvesting én inbedding in Almere-Haven’.

Tijdelijk huisvesten

Binnen het thema tijdelijke huisvesting bracht HEEMwonen de casus in van een voormalige basisschool in Landgraaf waar 35 statushouders zijn gehuisvest. Ter elfde ure betrok de gemeente de woningcorporatie om de verhuur en exploitatie van dit project op zich te nemen. In de school wonen gezinnen en alleenstaande asielzoekers voor ongeveer zes maanden in afwachting van een vast woonverblijf in het dorp. Het primaire doel van het project was snelle huisvesting, maar het tijdelijke project biedt meer voordelen. Door snelle huisvesting kunnen statushouders alvast aan hun nieuwe omgeving wennen en beginnen met scholing, taallessen en het zoeken naar werk. Verder leren statushouder, de woningcorporatie, gemeente en bewoners elkaar ondertussen beter kennen. Met als gevolg een betere aansluiting op de woonwensen van de statushouder bij doorstroming en een zachtere landing in de wijk.

Woningdelen

Woningdelen wint in rap tempo aan populariteit. Ook voor de huisvesting van statushouders wordt deze huisvestingsvorm steeds vaker ingezet. Enerzijds om sneller aan de taakstelling te voldoen. Anderzijds omdat het aanbod van eengezinswoningen niet aansluit bij het groeiende aantal eenpersoonshuishoudens. Verschillen in nationaliteit, taal, gebruiken en aanpassingsvermogen maken dat het samenwonen echter niet zomaar vanzelf gaat. Ook gemeente Haarlem en Pré Wonen denken na over woningdelen voor 70 jonge alleenstaande asielzoekers. Het idee is om twee à drie statushouders te plaatsen in 3- à 4-kamerwoningen om de woningmarkt niet te veel te belasten en de statushouders een financieel haalbare oplossing te bieden. Vanuit de verschillende ervaringen binnen de groep kwamen tijdens de bijeenkomst bruikbare tips binnen om valkuilen te omzeilen. Bijvoorbeeld om de statushouders met elkaar te laten bepalen met wie ze samen gaan wonen en om van tevoren te helpen met het maken van onderlinge afspraken.

Inbedding in de wijk

Een statushouder voorzien van een huis is één. Het volledig zelfstandig wonen in een (nog) onbekend land is echter een volgende uitdaging. Woonbegeleiding en het helpen bij het opbouwen van een netwerk zijn essentieel voor inbedding van de statushouder in de wijk. Ymere en de Alliantie hebben in Almere-Haven ondervonden dat bij afwezigheid van extra begeleiding de effecten voor de wijk, de woningcorporatie en de statushouder zelf nadelig kunnen zijn. Na klachten van omwonenden en andere signalen van overlast is in Almere-Haven een coördinator aangesteld met een stevig lokaal netwerk. Deze persoon heeft de taak om statushouders wegwijs te maken in Almere en waar nodig door te verwijzen naar diverse ondersteunende instanties. Ook brengt hij statushouders met elkaar in contact.

Doe ik de goede dingen?

Het initiatief Wat Werkt in de Wijk ondersteunt woon- en wijkprofessionals om gestructureerd na te denken over de vraag: ‘doe ik de goede dingen en doe ik de goede dingen goed?’ Het instrumentarium en kennisprogramma van Wat Werkt in de Wijk helpt aangesloten partners in het aanscherpen van hun aanpak, het formuleren van doelstellingen en monitoren van de effectiviteit van hun projecten. Jaarlijks pakt de vakgemeenschap in een aantal themabijeenkomsten veelvoorkomende projecten beet, om in gezamenlijkheid de werkzame bestanddelen te identificeren. Voor meer informatie zie: www.platform31.nl/watwerktindewijk

Kent u onze kennisbank met effectieve wijkinterventies al? Kijk op: www.watwerktindewijk.nl. Iedereen kan hier openbare projectbeschrijvingen bekijken. WWidW-partners kunnen hun eigen projecten beschrijven en monitoren. Wat Werkt in de Wijk wordt beheerd door Platform31.