Steden van Waarde: brandstof voor stedelijke vernieuwing

Sinds 2015 is de vanzelfsprekendheid van stedelijke vernieuwing verdwenen: geld en doel vinden elkaar onvoldoende in de vernieuwing van de stad. Bevolking, welvaart en welzijn nemen af en daarmee ook het vermogen te investeren zoals we dat gewend zijn. De motor van de economie hapert en komt tot stilstand als er geen nieuwe, duurzamere brandstof komt. Het essay Steden van Waarde van Platform31 biedt inspiratie voor nieuwe brandstof voor stedelijke vernieuwing.

Steden van waarde 2

“Een stad vitaal houden gaat niet vanzelf”, zo schrijft auteur Olof van de Wal in zijn essay Steden van Waarde. Iedereen die vanuit verschillende achtergronden en overtuigingen aan de steden heeft gewerkt kan dat bevestigen, evenals het onderzoeksproject Kennis voor Krachtige Steden. Waar overheidsbeleid en investeringen door woningcorporaties lange tijd de startmotor waren, vindt kapitaal nu moeizaam een bestemming in de stad. Zeker nu het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) is opgedroogd en overheid en woningcorporatie de risico’s niet meer afdekken met eigen middelen. Er is een andere kijk op stedelijke vernieuwing nodig.

Investeerders verleiden

De auteur zet vooral in op de waarden van een stad, zoals de bereikbaarheid van wonen, leren en werken. Waarden die bewoners en ondernemers voor zichzelf en de stad kunnen ontwikkelen en versterken. En waarmee ze privaat geld kunnen verleiden. Een steeds belangrijker doel van grote en kleine investeerders is immers om naast financieel rendement ook impact te hebben. Naast een goedgevulde gereedschapskist voor het vernieuwen van de steden, zijn aanvullende middelen nodig om investeringen te binden: Van de Wal noemt de zogeheten multitools, die nieuwe combinaties van ontwikkelen en beheren mogelijk maken. Gemeenten en woningcorporaties zijn niet weg, maar vervullen een andere rol in de stedelijke vernieuwing, samen met bijvoorbeeld bewoners, investeerders, ondernemers, sportclubs en zorginstellingen in de wijk.

Traject stedelijke vernieuwing

Het essay Steden van Waarde is een vervolg op het essay ‘Stedelijke Vernieuwing op uitnodiging’ uit 2012 van KEI/Nicis. Het essay maakt bovendien onderdeel uit van een breder traject van Platform31, waarin we nieuwe ontwikkelingen en werkwijzen beschrijven en duiden. Zo vindt er op 10 september een groot congres plaats over dit thema en verschijnt na de zomer het Praktijkboek Stedelijke Vernieuwing met circa 25 inspirerende voorbeelden van stedelijke vernieuwing nieuwe stijl, zoals die in dit essay al op hoofdlijnen zijn beschreven. Verder stimuleert Platform31 nieuwe ideeën in het project Ecologie van de Stedelijke Vernieuwing en worden alle ontwikkelingen bijgehouden in het vernieuwde Kennisdossier Stedelijke Vernieuwing.