URBACT: Steden moeten sociaal innoveren

Steden hebben te maken met een groeiend aantal complexe beleidsvraagstukken. Helaas zijn er vaak ook steeds minder financiële middelen beschikbaar om deze vraagstukken het hoofd te bieden. Volgens het Europese programma URBACT moeten steden daarom sociaal innoveren, en hun governance structuren drastisch veranderen. Samenwerking, co-creatie en gedeelde verantwoordelijkheid vormen volgens URBACT de sleutelwoorden voor de toekomst.

Wat is sociale innovatie?

Sociale innovatie draait volgens URBACT om het inzetten van talenten en middelen op basis van nieuwe governance structuren. Sociale innovatie gaat over de samenwerking en empowerment van betrokken stakeholders, en het gebruik van nieuwe instrumenten zoals ICT en het internet. 

Diverse steden in de wereld hebben op hun manier al met sociale innovatie gewerkt. Sommige van deze steden zijn beroemde best practices geworden, zoals
Medellin in Colombia. Deze gemeente stond lang bekend om haar hoge criminaliteitscijfers en ongelijkheid, maar heeft inmiddels diverse prijzen gewonnen op het gebied van stedenbouw en innovatie. Zo is er in Medellin een kabelbaan aangelegd die de meest geïsoleerde buitenwijken met het stadscentrum verbindt. Door de bouw van de kabelbaan zijn diverse openbare ruimten verbeterd, en zijn er verschillende sociale en culturele initiatieven uitgerold door bewoners. Hierdoor is de stad nu een stuk veiliger, schonen en socialer geworden.

Sociale innovatie en social media

Seoul in Zuid Korea is een ander voorbeeld van een stad die sociale innovatie effectief heeft toegepast. Burgemeester Won Soon Park heeft burgerparticipatie actief geprobeerd te bevorderen door middel van social media campagnes. Via een speciaal platform kunnen burgers direct met de gemeente communiceren en hun wensen en ideeën bespreken. Op deze manier zijn burgers direct betrokken bij de ontwikkeling van lokaal beleid in Seoul. Ook heeft Won Soon Park de samenwerking tussen de lokale overheid, de private sector en de civil society versterkt, en stimuleert de gemeente sociale ondernemingen die innovatieve methoden gebruiken om sociale problemen aan te pakken

Wat kan uw gemeente doen?

Bovenstaande voorbeelden uit Seoul en Medellin laten zien dat er op het gebied van sociale innovatie heel veel mogelijk is. Participatie vormt echter een sleutelrol. Volgens URBACT betekent dit dat gemeenten hun governance structuren drastisch moeten wijzigen. In plaats van een hiërarchische, top-down manier van werken, zouden steden een meer holistische en integrale manier van werken moeten ontwikkelen. Samenwerking, co-creatie en gedeelde verantwoordelijkheid zouden een grotere rol moeten spelen.

Voor veel steden is dit een grote verandering. Bestuurders en beleidsmakers zullen steeds meer buiten hun comfort zone moeten treden en moeten experimenteren met nieuwe methoden. Dit brengt veel vragen met zich mee. In 2015 zal de URBACT Workstream ‘Social Innovation in Cities’ daarom extra aandacht besteden aan sociale innovatie, en een rapport publiceren waarin al haar bevindingen beschreven staan.

  • Wilt u meepraten en meedenken met de workstream, bezoek dan het open online platform van ‘Social Innovation in Cities’. 
  • Volg de workstream op Twitter via @URBACT #SocInn