Stedelijke vernieuwing nieuwe stijl

10 september was de dag van het grote landelijke congres over stedelijke vernieuwing. In Maastricht, een stad met een lange traditie van verandering, aanpassing en vernieuwing. Onder de naam ‘Sterke steden, de toekomst van onze wijken’. Want daar ging het om. Op deze dag presenteerde Platform31 een kennisdossier dat overzicht biedt, een essay dat inspireert, een boek met praktijkvoorbeelden, een experiment op zoek naar vernieuwing en een landelijk congres. Allemaal concrete activiteiten die eraan bijdragen om stedelijke vernieuwing nieuwe stijl (opnieuw) vorm te geven.

Stedelijke vernieuwing anno 2015 gebeurt niet meer zoals een aantal jaren geleden, maar hoe dan wel? Het bruist overal van de energie en de lokale initiatieven, maar hoe schalen we die op? Hoe doen we stedelijke vernieuwing op uitnodiging en hoe maken we steden van waarde? Stedelijke vernieuwing gaat letterlijk over de feitelijke verandering van de bestaande gebouwde stad. Dat is al heel oud, dat gebeurde bij de Mesopotamiërs en de Romeinen ook al. Stedelijke Vernieuwing is daarnaast een beleidsactiviteit, die we kennen sinds de stadsvernieuwing van de jaren zeventig, met telkens andere namen voor net weer andere accenten, zoals sociale vernieuwing, herstructurering, wijkenaanpak, grotestedenbeleid, ‘probleemcumulatiegebiedenbeleid’ en sociale wijkteams.

Beleid voor stedelijke vernieuwing heeft een andere betekenis dan een jaar of tien geleden, toen enkele grote spelers hele wijken tegelijk op de schop namen. De vraag die velen bezighoudt: wat is het nu wel? Gaat stedelijke vernieuwing over minder rijksbemoeienis (aflopen ISV), minder overheidssturing, meer plek voor eigen initiatief, burgerkracht en doe-democratie, meer markt, minder geld bij vele partijen, meer ruimte voor andere, soms onverwachte partijen, minder vastigheden en meer flexibiliteit? Hoe doen we stedelijke vernieuwing op uitnodiging en hoe maken we steden van waarde? De grote vraag is hoe dat nou concreet in de stad uitwerkt. In de huidige praktijk staat de HOE-vraag centraal.

Traject voor stedelijke vernieuwing

Platform31 werkt aan een breder traject voor stedelijke vernieuwing, waarin nieuwe ontwikkelingen en werkwijzen in de stedelijke ontwikkeling worden beschreven en geduid. Over dit onderwerp verscheen onlangs het essay Steden van waarde van Olof van de Wal, een handzame publicatie die inspiratie biedt op hoofdlijnen en een waardevolle opvolger is van het essay Stedelijke Vernieuwing op Uitnodiging uit 2012.

Vandaag, op 10 september is op de website van Platform31 het Kennisdossier stedelijke vernieuwing en het Praktijkboek met inspirerende voorbeeldprojecten online gegaan. Het kennisdossier geeft een beeld van de stedelijke vernieuwing tot nu toe, zowel het beleid als de zichtbare (fysieke) vernieuwing. Het doel is om de lezer zowel een gestructureerd beeld te geven van de belangrijkste trends, als te inspireren in zijn of haar huidige praktijk met nieuws, opinie, best practices en publicaties. het Praktijkboek is dé digitaal groeiende database van inspirerende voorbeelden van stedelijke vernieuwing nieuwe stijl. Het praktijkboek biedt ideeën en inspiratie. Elk voorbeeld belicht de nieuwe opgaven voor stedelijke vernieuwing vanuit nieuwe partijen, nieuwe rollen en rolopvattingen, nieuwe (spel)regels en nieuwe vormen van financiering. Het praktijkboek wordt continu aangevuld met nieuwe, actuele voorbeelden.

Analyse: hoe vernieuw je?

Marieke Jonker-Verkaart kijkt in Stedelijk ontwikkelen nieuwe stijl. Hoe doe je dat? waarin precies die veranderingen schuilen. In haar rapport geeft ze ingrediënten voor nieuwe werkwijzen, waarin flexibiliteit, uitnodigen en improviseren buzzwords zijn. Een werkwijze ook, zonder meerjarige en topdown georganiseerde investeringsprogramma’s. In deze publicatie analyseert ze hoe de nieuwe stijl van stedelijke vernieuwing invulling krijgt. Hoe doen steden dat dan precies? Met wie? Hoe wordt het gefinancierd? Wat zijn bepalende succesfactoren? Marieke beschrijft aan de hand van vijf initiatieven welke ingrediënten terugkomen die de werkwijze van het nieuwe stedelijk ontwikkelen typeren.

Verder beoogt het lopende experiment Ecologie van de Stedelijke Vernieuwing tot nieuwe richtingen te stimuleren.

Meer informatie

Frank Wassenberg

06 57 94 35 92 – frank.wassenberg@platform31.nl
LinkedIn Logo 11x41