Ruimte en water blijvend verbinden

Water en ruimte slimmer verbinden. In de afgelopen weken is dat drie keer benoemd: in het nieuwe Nationaal Waterplan, in een advies van de Adviescommissie Water en in het slotmanifest van het Jaar van de Ruimte. Verbindingen leggen tussen verschillende beleidsvelden is steeds meer in opkomst, maar het lijkt erop dat de verbinding beleidsmatig nu permanent wordt gelegd. Het succes zit natuurlijk in de uitvoering. Goede voorbeelden kunnen daarvoor inspireren.

Nationaal Waterplan

Het Nationaal Waterplan geeft aan hoe Nederland zich in de komende zes jaar verdedigt tegen het water, hoe ons water schoner wordt en hoe we Nederland klimaatbestendig en waterrobuust gaan inrichten. Om in de delta te kunnen blijven wonen, is het nodig wateropgaven en andere ruimtelijke plannen te combineren, zoals bestrijding van wateroverlast met stedelijke herinrichting.

Klimaatverandering heeft grote gevolgen in onze kwetsbare delta: hogere stormvloeden op zee, meer water door de rivieren, vaker stortbuien, hitte en droogte. We hebben sterkere dijken en bredere rivieren nodig en meer mogelijkheden om regenwater vast te houden op de plaatsen waar het valt. In het Nationaal Waterplan staan 5 ambities centraal. Eén van die ambities houdt in dat Nederland klimaatbestendig en waterrobuust wordt ingericht.

Adviescommissie Water over de Nationale Omgevingsvisie

De Adviescommissie Water agendeert een aantal wateropgaven als onderdeel van de Nationale Omgevingsvisie. Dit zijn onderwerpen waarvan het belang op de langere termijn zal toenemen door klimaatverandering, economische ontwikkelingen en energietransitie en waarvoor dus een integraal lang termijn perspectief bij uitstek nodig is. Zo moet de ruimtelijke inrichting van Nederland de komende decennia meer robuust worden gemaakt voor overstromingen, waarbij rekening moet worden gehouden met de herstelfase na een overstroming en moet bij ondergrondse en bovengrondse ontwikkelingen meer rekening worden gehouden met de gevolgen voor het grondwater en oppervlaktewater. Kortom: een driedimensionale benadering van de omgeving is nodig. Water moet meer worden verbonden met natuur, landbouw, energie, wonen en gezondheid.

De commissie pleit daarnaast voor onderzoek naar nieuwe financieringsarrangementen. Overheden en bedrijven moeten over hun eigen begrotingen heen kunnen samenwerken. De maatschappelijke meerwaarde moet bepalend zijn of een project wordt gerealiseerd. Voor vraagstukken die een gezamenlijke aanpak van veel partijen vergen, zoals waterkwaliteit, klimaatadaptatie en meerlaagsveiligheid, zijn de huidige mogelijkheden voor financiering vaak beperkt.

Slotmanifest Jaar van de ruimte

Water en ruimte wordt in het slotmanifest van het Jaar van de Ruimte als het koningskoppel van de toekomst genoemd. Eén van de zeven onvermijdelijke opgaven voor 2040 is het inzetten van water als kwaliteitsimpuls. Elke ruimtelijke ontwikkeling moet vanzelfsprekend bijdragen aan een veilig, veerkrachting en robuust watersysteem. Net zoals nieuwe waterwerken de omgevingskwaliteit in stad en land moeten verhogen. De urgentie hiervoor is er. De gevolgen raken iedereen. Bovendien zakt half Nederland. Het slotmanifest constateert dat water en ruimte nog te veel twee werelden zijn. Vooral de waterveiligheid, wateroverlast, verdroging en bodemdaling vragen om een samenhangende en gebiedsgerichte aanpak van overheden, markt en gebruikers. Dat bevordert tegelijk de verbinding met andere opgaven.

Volop mogelijkheden

Ruimte en water verbinden kan op vele manieren. In het land zijn al veel verschillende goede voorbeelden, die onder meer met de Leergemeenschappen Water en ruimte worden gedeeld. De Nationale Omgevingsvisie en de Omgevingswet stimuleren het integraal denken, waardoor water en ruimte dichter bij elkaar kunnen komen. Het deltaprogramma Ruimtelijke adaptatie stimuleert dat klimaatbestendig en waterrobuust inrichten in Nederland een vanzelfsprekend onderdeel van ruimtelijke (her)ontwikkelingen wordt. Met een goede uitvoering én het blijven delen van succes, zullen ruimte en water over enige tijd blijvend zijn verbonden.

water-oegstgeest2

Meer informatie

Contact
Maarten Hoorn

Maarten Hoorn

Projectleider

06 1015 6708