Ruim op de Regels: de regelluwe zone

Kennislab 1 december

ONS Buurthuis is een bruisende plek van ontspanning, ontmoeting en ontplooiing in de Bredase wijk Geeren-Zuid. Diverse coöperatieven zijn samen verantwoordelijk voor een wijkrestaurant, een zalencentrum, stadslandbouw, groenonderhoud door bewoners, een vrouwenatelier en diverse activiteiten voor jongeren. Om het model van ONS Buurthuis te faciliteren heeft de gemeente Breda een regelluwe zone in het leven geroepen. Tijdens het Kennislab op 1 december zijn de deelnemers van het experimentprogramma Ruim op die Regels en overige geïnteresseerden naar aanleiding van dit voorbeeld met elkaar in gesprek gegaan. Werkt de regelluwe zone? Hóe werkt het? En wat kunnen we leren van de Bredase praktijk?

ruim-op-die-regels-2

Investeren in toekomst

De regelluwe zone is één van de vier thema’s die in het experiment Ruim op die Regels van Platform31 centraal staat. Het experiment definieert een regelluwe zone als een afgebakend geografisch gebied of beleidsterrein waarbinnen enkele regels buiten werking zijn gesteld. ONS Coöperatief in Breda maakt daar dankbaar gebruik van. Zo kunnen leden een jaar lang met behoud van uitkering voor minimaal 16 uur per week aan de slag bij ONS Coöperatief. Voor deze periode zijn zij bovendien vrijgesteld van sollicitatieplicht. Bij wijze van vergoeding keert de coöperatie de leden een deel van de winst uit in de vorm van een opleidingsbijdrage. Het resultaat van deze maatregelen is dat deelnemers extra ruimte en middelen krijgen om gericht te investeren in hun toekomst. Dat is niet alleen waardevol voor de deelnemers zelf, maar ook voor de gemeente. Doordat een deel van de leden na het jaar is doorgestroomd naar een betaalde baan, heeft de gemeente afgelopen jaar naar schatting zo’n 100.000 euro kunnen besparen op uitkeringskosten.

Lokaal maatwerk

Het praktijkvoorbeeld van ONS Coöperatief bevestigt samen met andere voorbeelden uit het experimentenprogramma dat de bestaande regelgeving de nodige ruimte laat voor uitzonderingen en lokaal maatwerk. Dat die ruimte niet overal optimaal wordt benut kan onder andere te maken hebben met onwetendheid, angst voor precedentwerking of werkdruk bij de betrokken ambtenaren. Uitvoerende diensten moeten erop kunnen vertrouwen dat zij voldoende mandaat hebben om risico te nemen. Het kan ook voorkomen dat verschillende gemeentelijke afdelingen onvoldoende op elkaar zijn afgestemd. Terwijl de wijkregisseur buurtbewoners uitnodigt om het beheer van een buurthuis over te nemen, krijgt de afdeling vastgoed opdracht om leegstaande gebouwen tegen marktconforme prijzen te verhuren. Vanuit de andere kant is het ondanks alle goede bedoelingen voor het initiatief niet altijd even gemakkelijk om op voorhand te zeggen welke regels knelpunten vormen. Met elkaar in gesprek blijven blijft dus van belang.

Één van de doorbraken bij ONS coöperatief was de gelijkwaardige verhouding tussen initiatiefnemers en gemeente en de gedeelde ambitie om van het initiatief een succes te maken. Woningcorporatie Allee Wonen, bewoners en gemeente waren vanaf de start open over hun afzonderlijke doelen en bereid om met elkaar mee te denken. Hierbij is het evident dat alle partijen baat hebben bij het initiatief. Ook is veel aandacht besteed aan het opzetten van een duurzaam businessmodel met inkomsten uit verschillende bronnen. Dit borgt de zelfstandige positie van ONS Cooperatief als bottom-up organisatie.

Slotbijeenkomst voorjaar 2016

Het experimentprogramma Ruim op de Regels is inmiddels ruim een jaar bezig. Samen met 11 burgerinitiatieven, gemeenten, het ministerie van BZK en experts hebben we vanuit Platform31 een verkenning gemaakt van de juridische knelpunten en samenwerkingsstrategieën op het terrein van maatschappelijke initiatieven en burgerparticipatie. Daarbij lag de focus op de thema’s Maatschappelijk Aanbesteden, Aansprakelijkheid, Fiscaliteit en Regelluwe zones. Momenteel worden de uitkomsten van het experiment geëvalueerd. In het voorjaar van volgend jaar vindt de slotbijeenkomst plaats waarbij we de belangrijkste bevindingen presenteren.

Meer informatie

Lise Broekaar

Lise Broekaar

Projectleider

06 17 85 48 53