Procesvoering en communicatie belangrijkste uitdagingen bij start pilot Verlichte regels winkelgebieden

Waar loop je tegenaan als je de regeldruk voor ondernemers in het kernwinkelgebied wilt verlagen? Niet de inhoud van de regels zelf, maar de procesvoering en communicatie blijken de grootste hoofdbrekens op te leveren. Hoe zet je cruciale collega’s in de ‘pilotstand’? Hoe zorg je dat retail- en horecaondernemers de nieuw geboden ruimte begrijpen en pakken? De startbijeenkomst van de pilot Verlichte regels winkelgebieden leverde volop kennisuitwisseling over de oplossingen op.

Na de bestuurlijke start met de ondertekening van de landelijke Retailagenda, vond op donderdag 18 juni 2015 de ‘praktische’ start van de pilot Verlichte regels winkelgebieden plaats. In een druk Platform31-kantoor was het voor iedereen even aftasten: wie kom ik tegen, waar komen ze vandaan en hoe pakken zij het aan? Maar juist die nieuwsgierigheid leidde al snel tot uitwisseling van kennis, vragen en visitekaartjes.

Lokale ambities

Ruim veertig beleidsmakers, handhavers, vergunningverleners, binnenstadsmanagers, ondernemers en ‘inspirators’ uit de twaalf deelnemende winkelgebieden kwamen bij elkaar om uitdagingen bij het verlichten van regels in winkelgebieden met elkaar te delen. Vooraf waren de pilotbegeleiders vanuit Platform31 en het Expertteam winkelgebieden in alle deelnemende winkelgebieden op bezoek geweest om de huidige stand van zaken en lokale ambities in de pilot te inventariseren.

Met alleen goede regels red je geen winkelgebied

In veel gemeenten is de deelname aan de pilot Verlichte regels winkelgebieden een onderdeel van een veel bredere aanpak van kansen en problemen in de binnenstad. Denk aan fysieke maatregelen, ondernemerscoaching en binnenstadsmanagement. “Dit is ook nodig”, benadrukt Arjan Raatgever, projectleider bij Platform31 in zijn introductie. “Het tijdelijk of permanent schrappen van knellende regels is belangrijk, maar niet genoeg om alle problemen in kernwinkelgebieden het hoofd te bieden.” Zodoende stelden de deelnemers samen vast dat de pilot wat hen betreft niet alleen gaat over het schrappen van onnodige regels, maar ook om het verlagen van de regeldruk die ondernemers ervaren. Zodat zij zich vrijer voelen om te ondernemen en letterlijk nieuwe zaken kunnen uitproberen. Die ervaren regeldruk is op meerdere manieren te beïnvloeden. Het verlichten van regels is daarin één weg, het beter informeren van ondernemers over de regels en het ‘verlichter’ handelen van vergunningsverleners en handhavers zijn ook belangrijke factoren.

Veertig best practices

Dat het schrappen of verbeteren van veel gemeentelijke regelgeving in juridische zin niet per se ingewikkeld is, laten Patrick van der Poll en Ruben Spelier van SIRA Consulting zien in een presentatie over ‘slim regeldruk verlagen’. Tussen 2007 en 2015 voorzagen zijn ruim 150 gemeenten van dereguleringsadvies. Al in 2009 publiceerden zij 40 best practices van gemeentelijke deregulering, waarvan de meeste nu nog toepasbaar zijn.

Verbetering bestemmingsplan en APV

De deelnemende winkelgebieden hebben hun ambities voor de pilot in de eerste gesprekken zo scherp mogelijk geformuleerd en daarbij ook al regels en instrumenten genoemd die voor verbetering vatbaar zijn. Met stip op één staan het bestemmingsplan en de algemene plaatselijke verordening (APV), vlak daarachter de Drank- en horecawet (landelijke regelgeving) en beleid rondom uitstallingen, reclame en terrassen. Ook de exploitatie- en evenementenvergunning werden vaak genoemd. Op basis van de aanmeldingsformulieren en gespreksverslagen werkt Platform31 in de zomer een startnotitie uit, die als ‘nulmeting’ en ambitiedocument voor de duur van de pilot fungeert.

Procesvoering en communicatie

Bij de start van de pilot bleken de vragen in de deelnemende winkelgebieden grofweg in vier categorieën uiteen te vallen: procesvoering en communicatie; strategie; beleidsinhoudelijke vragen en de rol van vergunning en handhaving. Over deze thema’s werden subsessies gehouden. Het eerste onderwerp blijkt in deze fase van de pilot bij de deelnemers het meeste te leven. Er zijn tussen de winkelgebieden grote verschillen wat betreft de voortvarendheid waarmee de pilot wordt aangepakt. Dat heeft in veel gevallen te maken met het zoeken naar de juiste partijen en personen om aan te haken en procesvoering en communicatie die daarbij past.

Uitvoeringsruimte

Alle wethouders hebben voor de uitgangspunten van de pilot getekend, dus bij hen is er de wil om te innoveren. Maar hoe vraag je ‘uitvoeringsruimte’ bij de gemeenteraad? Welke ambtelijke diensten binnen de gemeente moet je mee hebben en hoe doe je dat? Tijdens de eerste bezoeken aan de winkelgebieden bleek dat de meeste contactpersonen heel goed in staat zijn om beleids- en uitvoerende ambtenaren en ondernemers bij elkaar te krijgen om de mogelijkheden van de pilot te bespreken. Maar om echt doorzettingsvermogen te organiseren moet er ambtelijk en politiek verder worden opgeschaald, zo luidt de conclusie.

Nieuwe initiatieven

Belangrijker nog is het meenemen van ondernemers in de pilot. Stimuleren dat zij nieuwe initiatieven nemen – voor bijvoorbeeld evenementen, terrassen, nieuwe concepten – is immers het doel van de pilot. Hoe organiseer je dat? Via een ‘informatieavond’, een persoonlijke brief of vertrouw je op verspreiding door de ondernemersvereniging?

In Helmond gingen deelnemers van deur tot deur om met ondernemers te gaan praten over de pilot en welke mogelijkheden dit voor hen biedt. Daarbij krijgen de ondernemers ook een informatiepakket. In Zwolle is een ‘inspirator’ ingehuurd die ondernemers helpt om de (regel)ruimte te pakken die de gemeente nu aan het maken is. In Alkmaar zijn de deelnemers tevreden over het ‘ondernemersloket’ dat aanvragen van ondernemers binnenkrijgt en zo goed mogelijk door de gemeentelijke organisatie loodst.

Het wordt interessant om te zien of er de komende periode ook (nog) creatievere methoden worden gekozen, zoals een prijsvraag, een popupwinkel voor verboden concepten, een ambassadeursysteem?

Startbijeenkomst Verlichte Regels Winkelgebieden - 487

Meer informatie

Meer informatie over de startbijeenkomst van de pilot Verlichte regels vindt u in het uitgebreide verslag. Dit verslag bevat ook een samenvatting van de vier inhoudelijke deelsessies op 18 juni 2015.

Presentaties

Pilot Verlichte regels winkelgebieden

De pilot Verlichte regels winkelgebieden (voorjaar 2015–najaar 2016) is onderdeel van de nationale Retailagenda. Er doen twaalf (kern)winkelgebieden mee: Alkmaar, Ede, Goes, Helmond, Leidschendam-Voorburg (Oud Voorburg), Midden-Drenthe (Beilen), Oss, Roosendaal, Rotterdam (West-Kruiskade), Sluis, Zeist en Zwolle. De pilot wordt georganiseerd door Platform31, met medewerking van Expertteam winkelgebieden en steun van de stuurgroep Retailagenda.

Meer informatie over de pilot en de Retailagenda vindt u via onderstaande links:

Kennisdossier Vitale Binnensteden

In het kennisdossier Vitale binnensteden vindt u alle opgedane kennis over de trends en ontwikkeling van binnensteden. Of het nu gaat om uitkomsten van de leerkring kantoren- en winkelleegstand, de trends die blijken uit een quickscan van binnenstadsplannen en detailhandelvisies of de ervaringen met een experiment voor toekomstbestendige aanloopstraten. Alle kennis en informatie gekoppeld aan de stedelijke praktijk.

Raadpleeg het dossier via platform31.nl/vitalebinnensteden.