Passend toewijzen zorgt voor grote verschuivingen in slaagkansen

Woningcorporaties moeten vanaf januari 2016 voldoen aan de norm voor passend toewijzen. Dit betekent dat bij nieuwe verhuringen 95% van de huurtoeslaggerechtigden een woning onder de aftoppingsgrens toegewezen moet krijgen. De regeling geldt over de kale huurprijs. Platform31 ondersteunt corporaties via het project Passend toewijzen met de invoering van de regeling.

Woningcorporaties moeten vanaf 2016 bij het toewijzen van sociale huurwoningen voldoen aan de passendheidsnorm. Het Rijk wil hiermee voorkomen dat huishoudens met de laagste inkomens in te dure woningen terecht komen en tegelijkertijd een rem leggen op de huurverhogingen na mutatie.

Passend toewijzen

Minimaal 95% van de huurtoeslaggerechtigden moet bij nieuwe verhuringen een woning onder de aftoppingsgrens toegewezen krijgen. De norm geldt voor alle nieuwe verhuringen aan huishoudens met een inkomen tot en met de huurtoeslaggrens, dus ook bij nieuwbouwwoningen en bij zorgwoningen.

De aftoppingsgrens bedraagt:

  • bij een- en tweepersoonshuishoudens: maximaal 576,87 euro
  • bij drie- en meerpersoonshuishoudens: maximaal 618,24 euro
    (prijspeil 2015)

Aansluiting bij staatsteunregeling

Om de administratieve rompslomp te beperken en om onduidelijkheid te voorkomen, wordt bij de regeling zoveel mogelijk aangesloten bij de staatssteunregeling.

  • Er wordt gerekend met de kale huurprijs, dus exclusief subsidiale servicekosten en eventuele energieprestatievergoeding.
  • Bij toetsing wordt – net als bij de staatssteunregeling – het IBRI-formulier gebruikt. Het inkomen van inwonende kinderen telt niet mee.
  • Er vindt geen toets op vermogen plaats. (Het kan dus zo zijn dat bij de toets door de Belastingdienst blijkt dat een huishouden te veel vermogen heeft en daarom geen huurtoeslag krijgt. Voor de passendheidsnorm telt dit huishouden wel mee.)
  • Jongeren onder de 23 tellen mee voor de passendheidsnorm en moeten een woning toegewezen krijgen onder de aftoppingsgrens. Deze groep krijgt alleen huurtoeslag bij een huur onder de kwaliteitskortingsgrens.
  • Ouderen boven de AOW-leeftijd, huishoudens met een urgentieverklaring en mensen met een zware zorgindicatie tellen mee voor de norm. Hun inkomen moet worden opgegeven met het IBRI-formulier.
  • Studenten en statushouders tellen ook mee voor de norm. Zij hoeven geen inkomen op te geven. Een DU-verklaring of COA-verklaring is voldoende.

Bestuurlijke boete van maximaal 20.250 euro

Indien de corporatie niet voldoet aan de norm, dan kan zij een bestuurlijke boete opgelegd krijgen van de toezichthouder. Deze boete bedraagt ten hoogste 20.250,- (vierde categorie, artikel 23, vierde lid, van het Wetboek van Strafrecht).

5% uitzonderingen

Bij hoogstens 5% van de toewijzingen aan huishoudens met een inkomen tot en met de huurtoeslaggrens kan de woningcorporatie een uitzondering maken en een woning met een hogere aanvangshuur toewijzen:

  • Bij een- en tweepersoonshuishoudens: tussen 576,87 euro en 710,68 euro*
  • Bij drie- en meerpersoonshuishoudens: tussen 618,24 euro en 710,68 euro*

Project Passend toewijzen

Platform31 en Rigo ondersteunen corporaties via het project Passend toewijzen 5 woningmarktregio’s bij de voorbereidingen op de passendheidsnorm. Voor deze gebieden worden analyses gemaakt naar de woonruimteverdeling in de afgelopen jaren en brengen we het effect van de passendheidstoets in beeld.

Welke woningtoewijzingen zouden volgens de nieuwe normen niet meer plaatsvinden? Wat betekent de passendheidsnorm voor de slaagkansen
voor de 1- en 2- persoonshuishoudens in de primaire doelgroep, voor de 3- en meerpersoonshuishoudens in de primaire doelgroep, voor de slaagkansen voor de secundaire doelgroep, de betaalbaarheid en de verhuurbaarheid van bepaald bezit? Deelnemende woningmarktgebieden zijn Maaskoepel (Rotterdam e.o.), Lelystad, Westelijke Mijnstreek, Woongaard (Alblasserwaard, Rivierenland e.o.) en Maastricht.

Grote verschuivingen in slaagkansen

De analyses in het eerste woningmarktgebied laten zien dat er – zonder wijzigingen in het huurprijsbeleid – grote verschuivingen optreden in de slaagkansen van woningzoekenden. Met name de slaagkansen voor de 1- en 2 persoonshuishoudens in de primaire doelgroep worden verminderd.

Knoppenmodel en handreiking

Via beleidssimulaties brengen we in beeld welke maatregelen mogelijk zijn om ongewenste effecten te verzachten. We ontwikkelen een model die het mogelijk maakt dat de corporaties aan de knoppen van het huurbeleid en het toewijzingsbeleid kunnen draaien om het beleid te optimaliseren. Naast analyses en beleidssimulaties per woningmarktgebied levert het project een handreiking op over mogelijkheden om aan de passendheidstoets te voldoen en de verwachtte effecten daarvan.

[*] Bronnen: ministerie van BZK en Aedes – handreiking Passend toewijzen.

Meer informatie

Anouk Corèl

06 83 17 14 95 – anouk.corel@platform31.nl


Sterre Hijlkema

06 57 94 21 04 – sterre.hijlkema@platform31.nl