Oproep voor meer stoute ambtenaren & delen van bloopers

Door: Karin van Rooij, support G32 Duurzaamheid

Op donderdag 14 januari kwamen twintig ambtenaren samen in het Groene Huis in Amersfoort voor de G32 Duurzaamheid Winterschool. Naast het delen van kennis en inspiratie werd de rol van de ambtenaar als transitiemaker besproken. Aan welke knoppen kun je draaien, op welk bord en met wie moet je schaken? Een kort verslag met de belangrijkste inzichten van de dag.

Brigit Kuypers trapt de dag af met een rondleiding door het Groene Huis. “Bestuurlijk is er vaak voldoende ambitie,” vertelt Kuypers, “de kunst is deze ambitie te vertalen naar concrete voorbeelden. In de praktijk blijkt dat nieuwe ideeën of een andere aanpak worden tegengehouden door oude regels en beleidsafspraken. Dat vraagt om stoute ambtenaren die het bestaande systeem weten te doorbreken. Waarbij ‘stout’ meer is dan doen wat niet mag, het gaat om dapper, gedurfd, moedig, onverschrokken en ondeugend handelen. Bij de ontwikkeling van het Groene Huis hebben we collega’s van uiteenlopende afdelingen in een vroeg stadium met elkaar om de tafel gezet. Op deze manier voelden zij zich mede eigenaar van het proces en hebben we samen aan nieuwe oplossingen gewerkt.”

Verbinden van mensen en ideeën

Voor veel gemeenten is dit herkenbaar. Ze staan voor complexe opgaven zoals het verduurzamen van de gebouwde omgeving, klimaatadaptie of de transitie naar een circulaire economie. Deze uitdagingen vragen om een sector en domein overstijgende aanpak. In de praktijk blijkt dat nogal eens lastig te zijn omdat de gemeenten in verschillende afdelingen zijn opgedeeld die niet altijd even goed samenwerken. Om nieuwe oplossingen te stimuleren gaat het veel meer over het verbinden van mensen en ideeën. Binnen en buiten de eigen organisatie. Dat vergt andere competenties, een nieuw perspectief en een systeembril.

winterschool-g32

Van buiten naar binnen

Nurullah Gerdan van de gemeente Haarlemmermeer schetst helder de verandering van het speelveld; “De focus van de overheid ligt traditioneel bij het stellen van randvoorwaarden en regels; bijvoorbeeld waar wel en geen windmolens mogen staan. Daarna heeft een verschuiving plaatsgevonden naar een focus op resultaten; we gaan x% energie besparen en we gaan dit monitoren. Maar ook dit blijkt niet voldoende te zijn om de transitie op gang te brengen. Het probleem is namelijk dat deze zaken van binnen naar buiten werken; het wordt bedacht door de overheid zelf, terwijl je voor de transitie naar een circulaire economie misschien wel voor 80% afhankelijk bent van de markt en samenleving. Daarom is een ander paradigma nodig: van buiten naar binnen. Via netwerken, allianties en co-creatie zullen we samen vorm moeten geven aan verandering. Tevens zullen we ook oog moeten hebben voor maatschappelijk initiatief. Daarmee bewegen we ons denkbeeldig over vier velden tegelijk (zie figuur). Als gemeente sta je voor de uitdaging om te blijven schaken op al deze velden, alleen dan kunnen duurzame transities via meervoudige sporen worden aangejaagd."

meervoudig-organiseren
Meervoudig organiseren (NSOB, Martijn van der Steen et al., 2014)

Bloopers delen

Als voorbeeld noemt Gerdan de samenwerking van de Amsterdam Economic Board, waar bedrijven, overheden en kennisinstellingen samen werken aan de circulaire economie. En de gemeente Haarlem is bijvoorbeeld ver gevorderd met stimuleren van bewonersinitiatieven via hun platform de Groene Mug. Hier kunnen we veel van leren. Gerdan plaatst een kanttekening bij de veel geplaatste oproep om best practices te delen. “Het delen van best practices is natuurlijk leuk. Maar uiteindelijk leer je veel meer door gewoon te doen. Trial and error. Hoe is een bepaalde beweging tot stand gekomen? Waarom is een ander project mislukt? Ik ben bij al die mooie voorbeelden benieuwd naar the making off, het verhaal achter de schermen. Laten we voortaan onze bloopers delen!”

Meer informatie

In het voorjaar van 2016 organiseert Pianoo in samenwerking met de G32 een event voor gemeenten die aan de slag willen met circulair inkopen. Tevens worden succesfactoren en belemmeringen in kaart gebracht.
Meer info hierover volgt.


Karin Van Rooij

06 12 36 7804 – karin.vanrooij@platform31.nl
LinkedIn Logo 11x41