Nut en noodzaak van prestatieafspraken

Gemeenten, corporaties en huurders kunnen niet meer om prestatieafspraken heen. Maar waarom maken we eigenlijk prestatieafspraken met elkaar? Zijn het goedbedoelde intenties of hechten partijen er daadwerkelijk belang aan? Deze elementaire vraag is één van de onderwerpen die naar voren kwam tijdens de Hartige Hap Prestatieafspraken nieuwe stijl die Platform31 samen met Aedes en Companen organiseerde op 9 december 2015.

De hartige hap is onderdeel van een analyse naar prestatieafspraken nieuwe stijl in de praktijk. Uit de eerste resultaten blijkt daar waar al prestatieafspraken gemaakt zijn binnen de kaders van de nieuwe Woningwet, partijen er ook veel belang aan hechten. Zij zien prestatieafspraken als sturingsmiddel om (weer) meer grip te krijgen op de volkshuisvestelijke opgaven en inspanningen. Ook huurders zien de prestatieafspraken als middel om meer invloed te krijgen, zo bleek aan tafel. Daarnaast is het een instrument waarmee we elkaar, waar nodig, kunnen aanspreken. De huurdersbetrokkenheid zorgt voor een kritische, maar scherpe en verfrissende inbreng. Partijen zijn het er over eens dat de Woningwet een extra stimulans is om samenwerking te verstevigen. Het nut wordt door alle partijen onderschreven.

Werken vanuit vertrouwen

Deze samenwerking vraagt om vertrouwen en commitment. In elk geval waar het gaat om het tijdig en volledig betrekken van alle partijen. Aan tafel bleek ook dat het belangrijk is om met elkaar samen te werken vanuit een zakelijke basis. Van daaruit kan het vertrouwen groeien. Opvallend is dat overeengekomen spelregels hoe met elkaar om te gaan veelal ontbreken. En bij het maken van prestatieafspraken blijkt dat vertrouwen te voet komt en te paard gaat. Op het oog misschien kleine details kunnen een grote vertrouwensbreuk veroorzaken. Denk aan het niet tijdig informeren van huurders of het twijfelen aan de representativiteit van huurdersverenigingen. Ook het opzoeken van de lokale politiek door huurders kan weer voor een vertrouwensbreuk zorgen bij gemeentevertegenwoordigers en corporaties.

Wat is redelijk?

De nieuwe Woningwet geeft nieuwe spelregels voor het inzicht in de corporatiefinanciën. Met als doel het kunnen beoordelen van de redelijkheid van het bod van corporaties. De manier waarop dit in de praktijk vorm krijgt is nog wisselend. Daar waar gemeenten al een lange traditie hebben van samenwerken wordt ofwel al veel gedeeld, ofwel hebben partijen vertrouwen in elkaar dat het goed zit. Om echt een afweging te kunnen maken over de redelijkheid van een bod is meer nodig. Gemeenten hebben soms onvoldoende kennis in huis om het gesprek te voeren over de financiën. Ook van corporaties vraagt het openheid en een transparante uitleg, zeker naar huurders! Aan tafel bleek dat dit laatste nog wel eens stroef gaat.

Nieuwe verhoudingen

Inmiddels is wel duidelijk dat het gaat over nieuwe verhoudingen. Overigens wakkeren die ook een scherpe discussie aan over autonomie. Nemen we de financiële ruimte van de corporatie als basis voor het maken van afspraken? Of staan het volkshuisvestelijke beleid en de maatschappelijke opgaven centraal in het bepalen van de opgaven? Gemeenten, corporaties en huurders raken hier verwikkeld in een discussie die draait om de rol, positie en autonomie van de woningcorporatie. En deze (vaak niet gevoerde) discussie zorgt in veel tripartiete overleggen voor onderling wantrouwen en spanningen.

Meer informatie

Platform31 werkt samen met Aedes aan een analyse naar de praktijk van prestatieafspraken. Binnenkort verschijnt hierover een publicatie met succesfactoren en dilemma’s in de praktijk van het maken van prestatieafspraken. Voor meer informatie naar aanleiding van dit thema kunt u contact opnemen met Frans Desloover.


Frans Desloover

06 22 49 91 56 – f.desloover@platform31.nl
LinkedIn Logo 11x41